W skargach wpływających do prezesa UODO pojawia się zjawisko kierowania przez wierzycieli żądań do spadkobierców dłużników - poinformował urząd. Podkreślił, że spadkobiercy zarzucają wierzycielom brak podstaw do przetwarzania ich danych osobowych.
UODO przypomniał, że śmierć osoby posiadającej zobowiązania finansowe nie oznacza, że jej spadkobiercy automatycznie stają się odpowiedzialnymi za długi zmarłej osoby, a tym samym nie uprawnia to wierzycieli do pozyskiwania danych potencjalnych spadkobierców w celu windykacji zobowiązania.
Decyzja UODO i wyrok NSA
Urząd wskazał, że 8 kwietnia 2026 r. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną BEST Towarzystwa Funduszy Inwestycyjnych S.A od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 17 listopada 2022 r. w sprawie skarg Best S.A. i BEST III NSFIZ reprezentowanych przez BEST Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych z siedzibą w Gdyni, w przedmiocie przetwarzania danych osobowych. Tym samym NSA potwierdził słuszność decyzji Prezesa UODO z 2021 r.
„Prezes UODO wydał nakaz usunięcia danych osobowych skarżącego. Organ nadzorczy uznał, że zarówno spółka, jak i fundusz nie posiadały podstawy prawnej uprawniającej do przetwarzania danych osobowych skarżącego w celu wyegzekwowania wierzytelności po zmarłej osobie" - wyjaśnił urząd.
Podkreślił, że ani spółka, ani fundusz nie były uprawnione do samodzielnego ustalania kręgu spadkobierców.
„To sąd powszechny jest uprawniony do zbadania kto jest spadkobiercą. Niezbędne do tego jest przeprowadzenie postępowania o stwierdzenie nabycia spadku. Dopiero przewidziane prawem stwierdzenie nabycia spadku nie pozostawiałoby, w ocenie Prezesa UODO, żadnych wątpliwości, kto oraz w jakim zakresie nabył spadek" - wyjaśnił w komunikacie urząd.
Zjawisko kierowania żądań do spadkobierców
UODO dodał, że sama śmierć spadkodawcy nie oznacza, że wszyscy jego zstępni stają się odpowiedzialnymi za długi spadkodawcy. Prezes UODO w przedmiotowej sprawie wykazał, że oba podmioty nie miały legalnej podstawy do przetwarzania danych osobowych skarżącego i tym samym ich działania na rzecz spłaty wierzytelności były bezprawne.
Zwrócił też uwagę na zjawisko kierowania przez wierzycieli żądań do spadkobierców dłużników, którzy z kolei zarzucają wierzycielom brak podstaw do przetwarzania ich danych osobowych.
„Żądania spłaty długów bywają do nich kierowane nawet w sytuacji odrzucenia przez nich spadku" - poinformował urząd.