Czy to ostatnie wypłaty 13 i 14 emerytury? Tak można by wnioskować z informacji pojawiających się w przestrzeni publicznej, w których wskazuje się, że rządzący rozważają zamianę tych świadczeń na bon leczniczy. Czy takie rozwiązanie mogłoby poprawić sytuację seniorów?
- Wypłaty 13. i 14. emerytury ratują budżety wielu seniorów
- Czy bon leczniczy zastąpi 13. i 14. emeryturę?
Wypłaty 13. i 14. emerytury ratują budżety wielu seniorów
Trwają wypłaty 13 emerytury, na które niecierpliwie czekali emeryci. To świadczenie w ostatnich latach stanowi istotny element budżetu domowego seniorów i wielu osobom pozwala załatać finansowe dziury, które powstają już nie tylko w związku z wystąpieniem w ich życiu nieprzewidzianych zdarzeń, np. choroby, ale również w związku z systematycznym wzrostem kosztów życia codziennego. Prawo do tego zastrzyku finansowego przyznała emerytom ustawa z 9 stycznia 2020 r. o dodatkowym rocznym świadczeniu pieniężnym dla emerytów i rencistów. Otrzymują go osoby, które w dniu 31 marca mają prawo do wymienionych enumeratywnie w art. 2 ust. 1 tej ustawy świadczeń. Wśród nich, obok „zwykłej” emerytury znalazły się: emerytura pomostowa, okresowa emerytura kapitałowa, emerytura częściowa, renta z tytułu niezdolności do pracy, w tym renta dla inwalidów wojennych i wojskowych oraz renty: wypadkowa, szkoleniowa, socjalna, rodzinna, a także rodzicielskie świadczenie uzupełniające, nauczycielskie świadczenia kompensacyjne, czy zasiłek przedemerytalny.
Czy bon leczniczy zastąpi 13. i 14. emeryturę?
I choć w kwietniu 2026 r. wypłaty 13 emerytury są w toku, to coraz głośniej wybrzmiewa pytanie, czy aby nie będzie to ostatni raz, gdy tego rodzaju środki trafią na konta uprawnionych osób? Bo choć polityka senioralna jest – jak deklarują rządzący – jednym z kluczowych elementów wdrażanych zmian, to jednocześnie wyraźnie widać, że tego rodzaju okazjonalne zastrzyki finansowe nie rozwiązują problemów seniorów i długofalowo nie poprawiają ich sytuacji. Na tym tle pojawił się pomysł wprowadzenia bonu leczniczego, który mógłby zastąpić zarówno 13, jak i 14 emeryturę i umożliwiłby przeznaczenie środków bezpośrednio na potrzeby zdrowotne seniorów, poprawienie dostępu do leków, lekarzy specjalistów czy diagnostyki i rehabilitacji.
Informacje o planowaniu tego rodzaju zmian wywołały spory niepokój wśród zainteresowanych. Jednak czy jest on słuszny? Jak podało Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej propozycja wprowadzenia dla części emerytów i rencistów możliwości zamiany dodatkowego rocznego świadczenia pieniężnego na „bon pieniężny w wysokości rocznych świadczeń przeznaczony wyłącznie na urlopy zdrowotne w polskich placówkach wypoczynkowo-rehabilitacyjnych”, jest propozycją, która jest sprzeczna z istotą przedmiotowych ustaw, których celem jest poprawa sytuacji materialnej emerytów i rencistów, przede wszystkim tych znajdujących się w najtrudniejszej sytuacji finansowej. Przyznanie dodatkowych świadczeń w formie pieniężnej stanowi formę wsparcia finansowego (na co wskazuje również nazwa tych świadczeń).
Jak z tego wynika, choć rządzący szukają rozwiązań, które mogłyby poprawić sytuację seniorów, to nic nie wskazuje na to, by zastąpienie 13 i 14 emerytury bonem leczniczym miało się okazać realnym rozwiązaniem. Zgodnie z deklaracjami resortu, celem jest wsparcie seniorów w formie pieniężnej i umożliwienie im samodzielnego podejmowania decyzji o wykorzystania środków.
ustawa z 9 stycznia 2020 r. o dodatkowym rocznym świadczeniu pieniężnym dla emerytów i rencistów (j.t. Dz.U. z 2024 r. poz. 891)