W dniu 16 lutego 2026 r. do Sejmu została wniesiona petycja obywatelska, której autor postuluje zmniejszenie liczby niedziel handlowych w ciągu roku oraz skrócenie czasu pracy w soboty, dla sklepów, które obowiązuje zakaz handlu w niedziele. W ocenie petytora – wprowadzenie ograniczeń w handlu w niedziele, okazało się rozwiązaniem „dobrym i społecznie korzystnym”, dlatego „zasadnym jest pójście krok dalej”.
- Czym jest zakaz handlu w niedziele i czy dotyczy on – na takich samych zasadach – wszystkich sklepów?
- Czy czas pracy sklepów w soboty, jest ustawowo skrócony w któreś dni w roku?
- Zmiana liczby niedziel handlowych oraz godzin pracy sklepów, które obowiązuje zakaz handlu w niedziele – do Sejmu została wniesiona petycja obywatelska
- Zmiana liczby niedziel handlowych oraz godzin pracy sklepów, które obowiązuje zakaz handlu w niedziele – czy petycja została już rozpatrzona?
Czym jest zakaz handlu w niedziele i czy dotyczy on – na takich samych zasadach – wszystkich sklepów?
Zakaz handlu w niedziele został wprowadzony ustawą z dnia 10 stycznia 2018 r. o ograniczeniu handlu w niedziele i święta oraz w niektóre inne dni (która weszła w życie w dniu 1 marca 2018 r.).
Zgodnie z art. 5 ww. ustawy – w niedziele i święta, w placówkach handlowych, czyli – obiektach, w których prowadzony jest handel oraz wykonywane są czynności związane z handlem (w szczególności w sklepach, na stoiskach, straganach, w hurtowniach, składach węgla, składach materiałów budowlanych, domach towarowych, domach wysyłkowych czy biurach zbytu – jeżeli w takiej placówce praca jest wykonywana przez pracowników lub zatrudnionych), zakazany jest:
- handel oraz wykonywanie czynności związanych z handlem jak również
- powierzanie pracownikowi lub zatrudnionemu wykonywania pracy w handlu oraz wykonywania czynności związanych z handlem.
Od powyższej zasady, ustawodawca przewidział jednak wyjątki. Zgodnie z art. 7 ww. ustawy – zakaz handlu nie obowiązuje bowiem w:
- kolejne trzy niedziele poprzedzające Wigilię Bożego Narodzenia (przy czym – każdy z pracowników może wykonywać pracę wyłącznie w dwie z ww. niedziel),
- niedzielę bezpośrednio poprzedzającą pierwszy dzień Wielkiej Nocy oraz
- ostatnią niedzielę przypadającą w styczniu, kwietniu, czerwcu i sierpniu (chyba, że w którąś z ww. niedziel przypada święto – wówczas zakaz handlu obowiązuje).
Co do zasady więc – wolnych od zakazu handlu jest 8 niedziel w roku (o ile w żadną z ww. niedziel nie przypada święto).
Jednocześnie, ustawodawca (w art. 6 ww. ustawy) przewidział katalog placówek, które nie są placówkami handlowymi w rozumieniu ustawy, a zatem zakaz handlu, o którym mowa w art. 5 – w ogóle ich nie dotyczy. Należą do nich:
- stacje paliw,
- placówki handlowe, w których przeważająca działalność polega na handlu kwiatami,
- apteki i punkty apteczne,
- zakłady lecznicze dla zwierząt,
- placówki handlowe, w których przeważająca działalność polega na handlu pamiątkami lub dewocjonaliami,
- placówki handlowe, w których przeważająca działalność polega na handlu prasą, biletami komunikacji miejskiej, wyrobami tytoniowymi, kuponami gier losowych i zakładów wzajemnych,
- placówki pocztowe, w których przeważająca działalność polega na świadczeniu usług pocztowych,
- placówki handlowe w obiektach infrastruktury krytycznej,
- placówki handlowe w hotelach,
- placówki handlowe w zakładach prowadzących działalność w zakresie kultury, sportu, oświaty, turystyki i wypoczynku,
- placówki handlowe organizowane wyłącznie na potrzeby festynów, jarmarków i innych imprez okolicznościowych, tematycznych lub sportowo-rekreacyjnych, także gdy są one zlokalizowane w halach targowych,
- placówki handlowe w zakładach leczniczych podmiotów leczniczych i inne placówki służby zdrowia przeznaczone dla osób, których stan zdrowia wymaga całodobowych lub całodziennych świadczeń zdrowotnych,
- placówki handlowe na dworcach, w portach i przystaniach,
- placówki handlowe w portach lotniczych,
- placówki handlowe na terenie jednostek wojskowych,
- piekarnie, cukiernie i lodziarnie, w których przeważająca działalność polega na handlu wyrobami piekarniczymi i cukierniczymi,
- placówki handlowe, w których przeważającą działalnością jest działalność gastronomiczna,
- placówki handlowe prowadzone przez podmioty nabywające towary na terenie rolno-spożywczych rynków hurtowych – w zakresie czynności związanych z handlem oraz powierzania pracownikowi lub zatrudnionemu wykonywania tych czynności, jak również
- placówki handlowe, w których prowadzony jest wyłącznie skup produktów pochodzenia rolniczego, w szczególności zboża, rzepaku, rzepiku, buraków cukrowych, roślin białkowych, innych upraw polowych, owoców, warzyw, mleka surowego lub runa leśnego.
Zakaz, o którym mowa w art. 5 ustawy o ograniczeniu handlu w niedziele i święta oraz w niektóre inne dni, nie dotyczy ponadto handlu:
- w sklepach internetowych i na platformach internetowych,
- w placówkach handlowych, w których handel jest prowadzony przez przedsiębiorcę będącego osobą fizyczną wyłącznie osobiście, we własnym imieniu i na własny rachunek (lub korzystając z nieodpłatnej pomocy małżonka, dzieci własnych, dzieci małżonka, dzieci przysposobionych, rodziców, macochy, ojczyma, rodzeństwa, wnuków lub dziadków),
- polegającego na sprzedaży ryb w gospodarstwach rybackich, ze statku rybackiego i w placówkach handlowych zajmujących się wyłącznie odbiorem produktów rybnych,
- w strefach wolnocłowych,
- w środkach transportu, na statkach, a także na morskich statkach handlowych, statkach powietrznych, platformach wiertniczych i innych morskich budowlach hydrotechnicznych,
- na terenie jednostek penitencjarnych,
- towarami z automatów,
- rolniczego detalicznego, w rozumieniu ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia,
- w hurtowaniach farmaceutycznych,
- w okresie od dnia 1 czerwca do dnia 30 września każdego roku kalendarzowego – w placówkach handlowych prowadzących handel wyłącznie maszynami rolniczymi, częściami zamiennymi do tych maszyn, materiałami eksploatacyjnymi do maszyn rolniczych, materiałami używanymi w trakcie bieżącej pracy maszyn rolniczych lub narzędziami do wymiany części zamiennych w maszynach rolniczych,
- kwiatami, wiązankami, wieńcami i zniczami przy cmentarzach,
- w zakładach pogrzebowych oraz
- na terenie rolno-spożywczych rynków hurtowych prowadzonych przez spółki prawa handlowego, których przeważająca działalność polega na wynajmie i zarządzaniu nieruchomościami na użytek handlu hurtowego artykułami rolno-spożywczymi.
Czy czas pracy sklepów w soboty, jest ustawowo skrócony w któreś dni w roku?
Handel oraz wykonywanie czynności związanych z handlem, a także powierzanie pracownikowi lub zatrudnionemu wykonywania pracy w handlu oraz wykonywania czynności związanych z handlem – zgodnie z art. 8 ustawy z dnia 10 stycznia 2018 r. o ograniczeniu handlu w niedziele i święta oraz w niektóre inne dni – jest zakazane po godzinie 14:00, w sobotę bezpośrednio poprzedzającą pierwszy dzień Wielkiej Nocy (tj. Niedzielę Wielkanocną). Wyjątki, w stosunku do których powyższy zakaz nie obowiązuje, stanowią placówki wymienione w art. 6 ww. ustawy.
Zmiana liczby niedziel handlowych oraz godzin pracy sklepów, które obowiązuje zakaz handlu w niedziele – do Sejmu została wniesiona petycja obywatelska
W dniu 16 lutego 2026 r. do Sejmu została złożona petycja obywatelska (nr BKSP-153-X-864/26), której autor postuluje zmniejszenie liczby niedziel handlowych w ciągu roku oraz skrócenie czasu pracy w soboty, dla sklepów, które obowiązuje zakaz handlu w niedziele.
W odniesieniu do pierwszego z postulatów – autor petycji zaproponował zmniejszenie ilości niedziel handlowych do 4 w roku kalendarzowym, tj.:
- pierwszej niedzieli marca,
- pierwszej niedzieli czerwca,
- pierwszej niedzieli września i
- pierwszej niedzieli grudnia.
Równocześnie zaznaczając, że, „[w] przypadku, gdy niedziela handlowa przypadnie na dzień ustawowo wolny od pracy z innych powodów (święto) nie będzie przenoszona na inny termin”. W ocenie petytora – „wprowadzenie ograniczeń w handlu w niedziele w obecnym kształcie nie przyniosło gospodarczego załamania, wzrostu bezrobocia ani innych dotkliwych negatywnych społecznie lub gospodarczo skutków a wręcz przeciwnie. Okazało się, że jest to rozwiązanie dobre i społecznie korzystne dlatego zasadnym jest pójście krok dalej. Przede wszystkim nie można wzrostu gospodarczego i dobrobytu opierać tylko czy chociażby w głównej mierze na handlu detalicznym i konsumpcji a funkcjonujące rozwiązania nie mogą być rozpatrywane tylko przez pryzmat zysków i wyników sprzedaży. Należy również wziąć pod uwagę dobrostan zatrudnionych pracowników oraz aspekt ekologiczny”. Ponadto, autor zwrócił uwagę, że w pozostałe dni „sklepy otwarte są od bardzo wczesnych godzin porannych do późnych godzin wieczornych przez sześć dni w tygodniu a ich sieć jest tak duża, że są dostępne praktycznie wszędzie. Ponadto coraz bardziej rozbudowana jest oferta sklepów internetowych, które umożliwiają zrobienie zakupów 24 godziny na dobę, przez 7 dni w tygodniu oferując przy tym wygodne metody dostawy”.
Realizacja postulatu zawartego w petycji oznaczałaby likwidację trzech niedziel handlowych poprzedzających Wigilię Bożego Narodzenia oraz niedzieli handlowej poprzedzającej bezpośrednio pierwszy dzień Wielkiej Nocy, czyli – zmniejszenie liczby niedziel handlowych (o ile w żadną z nich nie wypada święto) z aktualnych 8 w ciągu roku, do 4 w ciągu roku. Ponadto, zmienione miałby zostać terminy przypadających co kwartał niedziel handlowych, przy czym – jak podkreśla sejmowe Biuro Ekspertyz i Oceny Skutków Regulacji (BEOS) – podmiot wnoszący petycję nie uzasadnił, w jakim celu miałaby zostać dokonana taka zmiana. Można jedynie przypuszczać, że postulat dotyczący wyznaczenia niedzieli handlowej na pierwszą niedzielę grudnia, miałby w pewien sposób rekompensować likwidację trzech niedziel handlowych w grudniu.
Zgodnie z drugim postulatem petytora natomiast – dla sklepów, które obowiązuje zakaz handlu w niedziele, powinno się wprowadzić ograniczenie godzin otwarcia w soboty do godz. 21:00. W tym zakresie, w uzasadnieniu petycji wskazano, iż „niektóre firmy, mimo że mieszczą się w obecnie obowiązujących ramach prawnych to jednak naciągają je do granic przyzwoitości otwierając swoje placówki w soboty nawet do godziny 23.30. Pracownik, który wraca z pracy w nocy z sobotę na niedzielę ma ograniczone możliwości skorzystania z wolnej niedzieli więc w praktyce dla dużej części pracowników handlu wolna niedziela staje się fikcją.” Podsumowując, petytor podkreślił – „Zakładam, że intencją Ustawodawcy nie było tworzenie fikcji więc konieczne i niezbędne jest naprawienie tej sytuacji”.
Zmiana liczby niedziel handlowych oraz godzin pracy sklepów, które obowiązuje zakaz handlu w niedziele – czy petycja została już rozpatrzona?
Petycja w sprawie zmniejszenia liczby niedziel handlowych w ciągu roku oraz skrócenia czasu pracy w soboty, dla sklepów, które obowiązuje zakaz handlu w niedziele, w dniu 26 lutego 2026 r., została skierowana do rozpatrzenia przez sejmową Komisję do Spraw Petycji. Termin posiedzenia ww. Komisji, podczas którego zostanie ona rozpatrzona, został wyznaczony na 10 czerwca 2026 r.
Podstawa prawna:
- Ustawa z dnia 10 stycznia 2018 r. o ograniczeniu handlu w niedziele i święta oraz w niektóre inne dni (t.j. Dz.U. z 2025 r., poz. 301)
- Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 2025 r., poz. 277 z późn. zm.)