Jak jest ustalany WIBOR. GPW Benchmark: Metoda Kaskady Danych jest zgodna z rozporządzeniem BMR [sprostowanie]

• Sprostowanie GPW Benchmark SA
• Argumentacja GPW Benchmark i dalsze wyjaśnienia

Sprostowanie GPW Benchmark SA

GPW Benchmark S.A. jest administratorem wskaźników referencyjnych w rozumieniu Rozporządzenia BMR, wpisanym do rejestru ESMA. Przedmiotem działalności GPW Benchmark S.A., wchodzącej w skład Grupy Kapitałowej GPW w Warszawie S.A., jest opracowywanie Stawek Referencyjnych WIBID® i WIBOR® oraz wskaźników opartych o dane z rynków regulowanych GPW w Warszawie, BondSpot oraz giełd regionu CEE.

Poniżej publikujemy sprostowanie spółki GPW Benchmark SA dotyczące informacji zawartych w artykule pt. ,,Jak WIBOR kształtuje ratę kredytu i jak jest ustalana jego wysokość? Radca prawny wyjaśnia zasady".

Zdaniem GPW Benchmark SA (dalej jako: ,,Spółka", ,,Administrator", ,,GPW Benchmark") za nieprawdziwe należy uznać następujące fragmenty publikacji „Jak WIBOR kształtuje ratę kredytu i jak jest ustalana jego wysokość? Radca prawny wyjaśnia zasady":

,,(...) Szkopuł w tym, że choć parasol jest unijny, to szczegółowe mechanizmy - czyli cala słynna Metoda Kaskady Danych - wciąż opisane są w dokumentacji stworzonej przez ową spółkę.".

„Zamiast demokracji mamy tu oligarchię, o cenie pieniądza decyduje obecnie zaledwie 1O największych instytucji, które spełniły wymogi Kodeksu Postępowania - warto podkreślić, że to nie jest żadna ustawa państwowa, a jedynie kolejny wewnętrzny dokument stworzony przez samego Administratora, czyli spółkę GPW Benchmark - i dostały oficjalne zaproszenie do tego grona. Reszta rynku - setki mniejszych podmiotów - musi po prostu tańczyć tak, jak ta dziesiątka im zagra.".

Natomiast zdaniem GPW Benchmark prawdziwe są następujące okoliczności:

"Metoda Kaskady Danych jest zgodna z Załącznikiem I do Rozporządzenia BMR (Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/1011 z dnia 8 czerwca 2016 r. w sprawie indeksów stosowanych jako wskaźniki referencyjne w instrumentach finansowych i umowach finansowych lub do pomiaru wyników funduszy inwestycyjnych i zmieniające dyrektywy 2008/48/WE i 2014/17/UE oraz rozporządzenie (UE) nr 596/2014 (Dz. U. UE. L. z 2016 r. Nr 171, str. 1 z późn. zm.) i art. 11 BMR, co zostało już wielokrotnie potwierdzone w toku czynności nadzorczych dokonanych przez właściwy organ.
Udział banków jako podmiotów przekazujących dane ma wyraźny walor normatywny wynikający wprost z norm rozporządzenia BMR i przyjętej przez unijnego prawodawcę definicji wskaźnika referencyjnego."

Argumentacja GPW Benchmark i dalsze wyjaśnienia

Tytułem wyjaśnienia Spółka przekazała następujące informacje.

Kwestie związane z opracowywaniem wskaźników referencyjnych reguluje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/1011 z dnia 8 czerwca 2016 r. w sprawie indeksów stosowanych jako wskaźniki referencyjne w instrumentach finansowych i umowach finansowych lub do pomiaru wyników funduszy inwestycyjnych i zmieniającego dyrektywy 2008/48/WE i 2014/17/UE oraz rozporządzenie (UE) nr 596/2014 (Dz. Urz. UE L 171 z 29.06.2016, str. 1, ze zm.; dalej „BMR" lub „Rozporządzenie BMR"). Autor pomijafakt, że wskaźniki referencyjne opracowują administratorzy na podstawie decyzji udzielanych przez poszczególne organy nadzoru państw członkowskich. GPW Benchmark S.A. w dniu 16 grudnia 2020 roku jednogłośnie uzyskała, w drodze decyzji administracyjnej wydanej przez Komisję Nadzoru Finansowego (dalej jako: ,,KNF" lub „UKNF"), zezwolenie na prowadzenie działalności jako administrator wskaźników referencyjnych stóp procentowych, w tym również kluczowych wskaźników referencyjnych (sygn. DAS-DASZ2.4000.2.2019, Dz. Urz. KNF, poz. 32). W komunikacie z dnia 17 grudnia 2020 r. informującym o wydaniu zezwolenia podniesiono, że proces opracowywania tego rodzaju wskaźników referencyjnych przez GPW Benchmark S.A. będzie podlegał publicznemu nadzorowi, którego elementem jest też cykliczna ocena zdolności kluczowego wskaźnika referencyjnego do pomiaru danego rynku lub realiów gospodarczych. Ponadto organ podniósł, że wydanie przez KNF zezwolenia dla GPW Benchmark S.A. oznacza, że organ nadzoru finansowego uznał proces wyznaczania wskaźnika referencyjnego WIBOR za zgodny z wymaganiami nałożonymi na podstawie przepisów prawa Unii Europejskiej. Decyzja KNF została wydana na podstawie art. 34 BMR. Fakt wydania tej decyzji dla Spółki potwierdza istnienie skutecznych procedur wymaganych normami rozporządzenia BMR.

Udział banków jako podmiotów przekazujących dane ma wyraźny walor normatywny wynikający wprost z norm rozporządzenia BMR i przyjętej przez unijnego prawodawcę definicji wskaźnika referencyjnego. Podważanie dopuszczalności ich udziału w procesie opracowywania wskaźników referencyjnych nie jest kwestią należącej do sfery dopuszczalnej opinii, lecz faktów, skoro jednoznacznie wynika z bezwzględnie obowiązujących norm prawnych. Pojęcie wskaźnika referencyjnego definiuje art. 3 ust. 1 pkt 3 Rozporządzenia BMR. Zgodnie z treścią tej normy „wskaźnik referencyjny" oznacza dowolny indeks stanowiący odniesienie do określenia kwoty przypadającej do zapłaty z tytułu instrumentu finansowego lub umowy finansowej lub do określenia wartości instrumentu finansowego bądź indeks stosowany do pomiaru wyników funduszu inwestycyjnego w celu śledzenia stopy zwrotu takiego indeksu lub określenia alokacji aktywów z portfela, lub obliczania opłat za wyniki. Ponadto zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 22 Rozporządzenia BMR, wskaźnik referencyjny stóp procentowych oznacza wskaźnik referencyjny, który na potrzeby pkt 1 lit. b) ppkt (ii) niniejszego ustępu jest wyznaczany w oparciu o stopę, według której banki mogą udzielać pożyczek innym bankom lub agentom lub pożyczać od innych banków lub agentów na rynku finansowym. Nie da się stworzyć wskaźnika referencyjnego stopy procentowej bez udziału banków jako podmiotów przekazujących dane, co wynika wprost z definicji wskaźnika referencyjnego stopy procentowej, zawartej w BMR. Administrator pragnie zwrócić uwagę, że metody wyznaczania wszystkich wskaźników stopy procentowej na świecie (np. LIBOR, EURIBOR, PRIBOR, czy STIBOR) zakładają, że danymi wejściowymi uwzględnianymi przez administratora danego wskaźnika są dane przekazywane przez banki. Założenie, że banki są podmiotami przekazującymi dane do opracowywanego przez Administratora wskaźnika referencyjnego dotyczy również wskaźników typu Risk Free Rate (np. ESTR, SONIA).

W przypadku wskaźnika referencyjnego WIBOR reprezentatywność panelu polega na tym, że 10 banków - Uczestników Fixingu, stanowi ponad 75% aktywów sektora bankowego i są to podmioty najbardziej aktywne na krajowym rynku pieniężnym. Administrator, jak i podmioty przekazujące dane znajdują się pod nadzorem Komisji Nadzoru Finansowego. Fakt, że jedynie banki jako podmioty posiadające monopol na przyjmowanie depozytów mogą być podmiotami przekazującymi dane, czy innymi słowy, to jedynie banki mogą dostarczyć reprezentatywnych danych dotyczących wysokości depozytów na rynku pieniężnym, na podstawie których można wyznaczyć wskaźnik referencyjny stopy procentowej wynika wprost z cytowanej powyżej definicji wskaźnika referencyjnego stopy procentowej zawartej w art. 3 ust 1 pkt 22 BMR. Podważanie możliwości udziału banków w panelu podmiotów przekazujących dane jest bardzo poważną manipulacją ze strony autora publikacji. Administrator przedstawia przejrzyste kryteria wyboru kandydatów na uczestnika fixingu; musi on bowiem spełniać kryterium formalne i materialne uzasadniające dopuszczenie go do uczestnictwa w fixingu. Kryteria wyboru podmiotu przekazującego dane (uczestnika fixingu) zostały przewidziane przez Administratora w pkt 2 Kodeksu Postępowania Uczestników Fixingu WIBID i WIBOR (dalej jako: ,,Kodeks Postępowania"). Zgodnie z pkt 2.1. kryterium formalnym kandydata na uczestnika fixingu było posiadanie statusu Instytucji Kredytowej. W świetle definicji legalnej zawartej w Kodeksie Postępowania mianem „Instytucji Kredytowej" Administrator określił bank krajowy, z uwzględnieniem banku zrzeszającego, oddział instytucji kredytowej niebędący oddziałem banku krajowego ani oddziałem banku zagranicznego działający w Polsce oraz oddział banku zagranicznego działający w Polsce z wyłączeniem banków spółdzielczych, banków hipotecznych, spółdzielczych kas oszczędnościowo-kredytowych oraz NBP. Z kolei kryterium materialne zostały przewidziane w pkt 23, Kodeksu Postępowania. Decyzję o klasyfikacji podmiotu jako kandydata na uczestnika fixingu podejmuje Administrator biorąc pod uwagę, poza spełnieniem formalnych kryteriów uczestnika fixingu, również inne elementy, które w ocenie Administratora w najlepszym możliwym stopniu pozwalają na stworzenie reprezentatywnego panelu Uczestników Fixingu, których Kwotowania są podstawą ustalania Stawek Referencyjnych.

Metoda Kaskady Danych jest zgodna z Załącznikiem I do Rozporządzenia BMR i art. 11 BMR, co zostało już wielokrotnie potwierdzone w toku czynności nadzorczych dokonanych przez właściwy organ. Odmienny przekaz sugerowany w publikacji jedynie wprowadza czytelnika w błąd. O zgodności Metody Kaskady Danych świadczy przede wszystkim to, że GPW Benchmark S.A. uzyskała zezwolenie na administrowanie wskaźnikami referencyjnymi w drodze decyzji. Już na etapie postępowania administracyjnego organ badał zgodność przedłożonej dokumentacji, w tym zwłaszcza procedur, które zamierza stosować Administrator z normami BMR. Ponadto organ nadzoru wielokrotnie odnosił się do tez o rzekomej niezgodności Metody Kaskady Danych z normami BMR w komunikatach medialnych.

Komisja Nadzoru Finansowego w komunikacie z dnia 6 grudnia 2022 r. UKNF wskazała, że ,,(...) opracowywanie stosowanego w Polsce przez banki i inne podmioty nadzorowane kluczowego dla polskiego rynku finansowego wskaźnika referencyjnego stopy procentowej WIBOR (dalej też: WIBOR) odbywa się zgodnie z wymaganiami określonymi przez Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/1011 z dnia 8 czerwca 2016 r. w sprawie indeksów stosowanych jako wskaźniki referencyjne w instrumentach finansowych i umowach finansowych lub do pomiaru wyników funduszy inwestycyjnych i zmieniające dyrektywy 2008/48/WE i 2014/17/UE oraz rozporządzenie (UE) nr 596/2014". Ponadto o zgodności opracowywania WIBOR z bezwzględnie obowiązującymi normami prawa świadczy choćby fakt jednogłośnego wydania dla Spółki decyzji administracyjnej, w której KNF udzielił zezwolenia na administrowanie wskaźnikami referencyjnymi.