Koniec z 8 niedzielami w roku bez zakazu handlu, a w sobotę sklepy otwarte tylko do godziny 21 – zakupów nie zrobimy już w niedziele poprzedzające Wigilię i Wielkanoc? Zapadła decyzja Sejmu

• Na czym – zgodnie z aktualnie obowiązującymi przepisami – polega zakaz handlu w niedziele i które sklepy mogą pozostać otwarte?
• Jak wypadają niedziele handlowe w 2026 r. – w które niedziele w tym roku, będzie można zrobić zakupy w sklepach? [kalendarz niedziel bez zakazu handlu w 2026 r.]
• Czy – zgodnie z aktualnie obowiązującymi przepisami – w związku z zakazem handlu w niedziele, czas pracy sklepów w soboty, jest ustawowo skrócony w jakieś dni w roku?
• Zmniejszenie liczby niedziel handlowych (czyli zaostrzenie zakazu handlu w niedziele) oraz skrócenie czasu pracy sklepów, które obowiązuje zakaz handlu w niedziele, do godz. 21 w soboty – do Sejmu została złożona petycja obywatelska
• Zmniejszenie liczby niedziel handlowych (czyli zaostrzenie zakazu handlu w niedziele) oraz skrócenie czasu pracy sklepów, które obowiązuje zakaz handlu w niedziele, do godz. 21 w soboty – sejmowe BEOS nieprzychylne postulatom
• Zmniejszenie liczby niedziel handlowych (czyli zaostrzenie zakazu handlu w niedziele) oraz skrócenie czasu pracy sklepów, które obowiązuje zakaz handlu w niedziele, do godz. 21 w soboty – zapadła decyzja sejmowej Komisji do Spraw Petycji

Na czym – zgodnie z aktualnie obowiązującymi przepisami – polega zakaz handlu w niedziele i które sklepy mogą pozostać otwarte?

Zakaz handlu w niedziele został wprowadzony ustawą z dnia 10 stycznia 2018 r. o ograniczeniu handlu w niedziele i święta oraz w niektóre inne dni (która weszła w życie w dniu 1 marca 2018 r.).

Jednocześnie, ustawodawca (w art. 6 ww. ustawy) przewidział katalog placówek, które nie są placówkami handlowymi w rozumieniu ustawy, a zatem zakaz handlu, o którym mowa w art. 5 – w ogóle ich nie dotyczy. Należą do nich:

• stacje paliw,
• placówki handlowe, w których przeważająca działalność polega na handlu kwiatami,
• apteki i punkty apteczne,
• zakłady lecznicze dla zwierząt,
• placówki handlowe, w których przeważająca działalność polega na handlu pamiątkami lub dewocjonaliami,
• placówki handlowe, w których przeważająca działalność polega na handlu prasą, biletami komunikacji miejskiej, wyrobami tytoniowymi, kuponami gier losowych i zakładów wzajemnych,
• placówki pocztowe, w których przeważająca działalność polega na świadczeniu usług pocztowych,
• placówki handlowe w obiektach infrastruktury krytycznej,
• placówki handlowe w hotelach,
• placówki handlowe w zakładach prowadzących działalność w zakresie kultury, sportu, oświaty, turystyki i wypoczynku,
• placówki handlowe organizowane wyłącznie na potrzeby festynów, jarmarków i innych imprez okolicznościowych, tematycznych lub sportowo-rekreacyjnych, także gdy są one zlokalizowane w halach targowych,
• placówki handlowe w zakładach leczniczych podmiotów leczniczych i inne placówki służby zdrowia przeznaczone dla osób, których stan zdrowia wymaga całodobowych lub całodziennych świadczeń zdrowotnych,
• placówki handlowe na dworcach, w portach i przystaniach,
• placówki handlowe w portach lotniczych,
• placówki handlowe na terenie jednostek wojskowych,
• piekarnie, cukiernie i lodziarnie, w których przeważająca działalność polega na handlu wyrobami piekarniczymi i cukierniczymi,
• placówki handlowe, w których przeważającą działalnością jest działalność gastronomiczna,
• placówki handlowe prowadzone przez podmioty nabywające towary na terenie rolno-spożywczych rynków hurtowych – w zakresie czynności związanych z handlem oraz powierzania pracownikowi lub zatrudnionemu wykonywania tych czynności, jak również
• placówki handlowe, w których prowadzony jest wyłącznie skup produktów pochodzenia rolniczego, w szczególności zboża, rzepaku, rzepiku, buraków cukrowych, roślin białkowych, innych upraw polowych, owoców, warzyw, mleka surowego lub runa leśnego.

Zakaz, o którym mowa w art. 5 ustawy o ograniczeniu handlu w niedziele i święta oraz w niektóre inne dni, nie dotyczy ponadto handlu:

• w sklepach internetowych i na platformach internetowych,
• w placówkach handlowych, w których handel jest prowadzony przez przedsiębiorcę będącego osobą fizyczną wyłącznie osobiście, we własnym imieniu i na własny rachunek (lub korzystając z nieodpłatnej pomocy małżonka, dzieci własnych, dzieci małżonka, dzieci przysposobionych, rodziców, macochy, ojczyma, rodzeństwa, wnuków lub dziadków),
• polegającego na sprzedaży ryb w gospodarstwach rybackich, ze statku rybackiego i w placówkach handlowych zajmujących się wyłącznie odbiorem produktów rybnych,
• w strefach wolnocłowych,
• w środkach transportu, na statkach, a także na morskich statkach handlowych, statkach powietrznych, platformach wiertniczych i innych morskich budowlach hydrotechnicznych,
• na terenie jednostek penitencjarnych,
• towarami z automatów,
• rolniczego detalicznego, w rozumieniu ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia,
• w hurtowaniach farmaceutycznych,
• w okresie od dnia 1 czerwca do dnia 30 września każdego roku kalendarzowego – w placówkach handlowych prowadzących handel wyłącznie maszynami rolniczymi, częściami zamiennymi do tych maszyn, materiałami eksploatacyjnymi do maszyn rolniczych, materiałami używanymi w trakcie bieżącej pracy maszyn rolniczych lub narzędziami do wymiany części zamiennych w maszynach rolniczych,
• kwiatami, wiązankami, wieńcami i zniczami przy cmentarzach,
• w zakładach pogrzebowych oraz
• na terenie rolno-spożywczych rynków hurtowych prowadzonych przez spółki prawa handlowego, których przeważająca działalność polega na wynajmie i zarządzaniu nieruchomościami na użytek handlu hurtowego artykułami rolno-spożywczymi.

Jak wypadają niedziele handlowe w 2026 r. – w które niedziele w tym roku, będzie można zrobić zakupy w sklepach? [kalendarz niedziel bez zakazu handlu w 2026 r.]

Minione już niedziele handlowy w 2026 r., wypadały natomiast:

• 25 stycznia 2026 r.,
• 29 marca 2026 r. i
• 26 kwietnia 2026 r.

Czy – zgodnie z aktualnie obowiązującymi przepisami – w związku z zakazem handlu w niedziele, czas pracy sklepów w soboty, jest ustawowo skrócony w jakieś dni w roku?

Handel oraz wykonywanie czynności związanych z handlem, a także powierzanie pracownikowi lub zatrudnionemu wykonywania pracy w handlu oraz wykonywania czynności związanych z handlem – zgodnie z art. 8 ustawy z dnia 10 stycznia 2018 r. o ograniczeniu handlu w niedziele i święta oraz w niektóre inne dni – jest zakazane po godzinie 14:00, w sobotę bezpośrednio poprzedzającą pierwszy dzień Wielkiej Nocy (tj. Niedzielę Wielkanocną). Wyjątki, w stosunku do których powyższy zakaz nie obowiązuje, stanowią placówki wymienione w art. 6 ww. ustawy.

Zmniejszenie liczby niedziel handlowych (czyli zaostrzenie zakazu handlu w niedziele) oraz skrócenie czasu pracy sklepów, które obowiązuje zakaz handlu w niedziele, do godz. 21 w soboty – do Sejmu została złożona petycja obywatelska

W dniu 16 lutego 2026 r. do Sejmu została złożona petycja obywatelska (nr BKSP-153-X-864/26), której autor postuluje zmniejszenie liczby niedziel handlowych w ciągu roku oraz skrócenie czasu pracy w soboty, dla sklepów, które obowiązuje zakaz handlu w niedziele.

W odniesieniu do pierwszego z postulatów – autor petycji zaproponował zmniejszenie ilości niedziel handlowych do 4 w roku kalendarzowym, tj.:

• pierwszej niedzieli marca,
• pierwszej niedzieli czerwca,
• pierwszej niedzieli września i
• pierwszej niedzieli grudnia.

Równocześnie zaznaczając, że, „[w] przypadku, gdy niedziela handlowa przypadnie na dzień ustawowo wolny od pracy z innych powodów (święto) nie będzie przenoszona na inny termin”. W ocenie petytora – „wprowadzenie ograniczeń w handlu w niedziele w obecnym kształcie nie przyniosło gospodarczego załamania, wzrostu bezrobocia ani innych dotkliwych negatywnych społecznie lub gospodarczo skutków a wręcz przeciwnie. Okazało się, że jest to rozwiązanie dobre i społecznie korzystne dlatego zasadnym jest pójście krok dalej. Przede wszystkim nie można wzrostu gospodarczego i dobrobytu opierać tylko czy chociażby w głównej mierze na handlu detalicznym i konsumpcji a funkcjonujące rozwiązania nie mogą być rozpatrywane tylko przez pryzmat zysków i wyników sprzedaży. Należy również wziąć pod uwagę dobrostan zatrudnionych pracowników oraz aspekt ekologiczny”. Ponadto, autor zwrócił uwagę, że w pozostałe dni „sklepy otwarte są od bardzo wczesnych godzin porannych do późnych godzin wieczornych przez sześć dni w tygodniu a ich sieć jest tak duża, że są dostępne praktycznie wszędzie. Ponadto coraz bardziej rozbudowana jest oferta sklepów internetowych, które umożliwiają zrobienie zakupów 24 godziny na dobę, przez 7 dni w tygodniu oferując przy tym wygodne metody dostawy”.

Zgodnie z drugim postulatem petytora natomiast – dla sklepów, które obowiązuje zakaz handlu w niedziele, powinno się wprowadzić ograniczenie godzin otwarcia w soboty do godz. 21:00. W tym zakresie, w uzasadnieniu petycji wskazano, iż „niektóre firmy, mimo że mieszczą się w obecnie obowiązujących ramach prawnych to jednak naciągają je do granic przyzwoitości otwierając swoje placówki w soboty nawet do godziny 23.30. Pracownik, który wraca z pracy w nocy z sobotę na niedzielę ma ograniczone możliwości skorzystania z wolnej niedzieli więc w praktyce dla dużej części pracowników handlu wolna niedziela staje się fikcją.” Podsumowując, petytor podkreślił – „Zakładam, że intencją Ustawodawcy nie było tworzenie fikcji więc konieczne i niezbędne jest naprawienie tej sytuacji”.

W odniesieniu do powyższego postulatu – sejmowe BEOS, w opinii prawnej z dnia 8 maja br., na temat ww. petycji, zaznaczyło, że – kodeks pracy określa minimalny dobowy oraz tygodniowy okres odpoczynku od pracy. Zgodnie z art. 132 par. 1 kodeksu pracy – pracownikowi przysługuje w każdej dobie prawo do co najmniej 11 godzin nieprzerwanego odpoczynku. Zgodnie z art. 133 par. 1 kodeksu pracy natomiast – w każdym tygodniu, pracownikowi przysługuje prawo do co najmniej 35 godzin nieprzerwanego odpoczynku, obejmującego co najmniej 11 godzin nieprzerwanego odpoczynku dobowego. Odpoczynek ten powinien przypadać w niedzielę, przy czym niedziela obejmuje 24 kolejne godziny, poczynając od godziny 6:00 w tym dniu, chyba że u danego pracodawcy została ustalona inna godzina. W przypadkach dozwolonej pracy w niedzielę – odpoczynek może natomiast przypadać w innym dniu niż niedziela. W związku z powyższym – przytoczony w petycji model działalności niektórych placówek handlowych, prowadzących działalność „w soboty nawet do godziny 23.30”, w ocenie sejmowego BEOS, nie wydaje się naruszać obowiązujących obecnie unormowań dotyczących czasu pracy.

Z pełną treścią petycji w sprawie zmniejszenia liczby niedziel handlowych w ciągu roku oraz skrócenie czasu pracy w soboty, dla sklepów, które obowiązuje zakaz handlu w niedziele, można zapoznać się poniżej:

Zmniejszenie liczby niedziel handlowych (czyli zaostrzenie zakazu handlu w niedziele) oraz skrócenie czasu pracy sklepów, które obowiązuje zakaz handlu w niedziele, do godz. 21 w soboty – sejmowe BEOS nieprzychylne postulatom

W opinii prawnej z dnia 8 maja 2026 r., na temat petycji obywatelskiej w sprawie zmniejszenia liczby niedziel handlowych w ciągu roku oraz skrócenia czasu pracy w soboty, dla sklepów, które obowiązuje zakaz handlu w niedziele – sejmowe BEOS, zarekomendowało Komisji do Spraw Petycji:

• nieuwzględnianie żądania będącego przedmiotem petycji lub
• rozważenie wystąpienia z dezyderatem do Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej oraz Ministra Finansów i Gospodarki.

W opinii ekspertów sejmowego BEOS – wzmożony ruch zakupowy przed świętami Wielkiej Nocy oraz Bożego Narodzenia, jak również niespójność postulatu dotyczącego ograniczenia godzin handlu w soboty – poddają pod wątpliwość celowość wprowadzenia postulowanych zmian. „Gdyby jednak Komisja zdecydowała o podjęciu dalszych prac nad petycją, konieczne byłoby przede wszystkim przeprowadzenie analizy skutków finansowych i gospodarczych proponowanego rozwiązania. W takim przypadku zasadne byłoby wystąpienie przez Komisję z dezyderatem do ministra właściwego ds. pracy (obecnie: Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej) oraz ministra właściwego ds. gospodarki (obecnie: Minister Finansów i Gospodarki).” – podkreślili prawnicy.

Zmniejszenie liczby niedziel handlowych (czyli zaostrzenie zakazu handlu w niedziele) oraz skrócenie czasu pracy sklepów, które obowiązuje zakaz handlu w niedziele, do godz. 21 w soboty – zapadła decyzja sejmowej Komisji do Spraw Petycji

Petycja w sprawie zmniejszenia liczby niedziel handlowych w ciągu roku oraz skrócenia czasu pracy w soboty, dla sklepów, które obowiązuje zakaz handlu w niedziele, w dniu 26 lutego 2026 r., została skierowana do rozpatrzenia przez sejmową Komisję do Spraw Petycji. Posiedzenie ww. Komisji, podczas którego została ona rozpatrzona, odbyło się w dniu 10 czerwca br.

Poseł Piotr Polak, który przedstawiał ww. petycję podczas posiedzenia Komisji zaproponował wystąpienie w tej sprawie z dezyderatem do Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej oraz Ministerstwa Finansów, celem uzyskania odpowiedzi – czy wspomniane resorty przewidują zmiany w obowiązującym systemie prawa (red.: w zakresie zakazu handlu w niedziele oraz godzin pracy w soboty, sklepów, które obowiązuje zakaz handlu w niedziele), a jeżeli przewidują – to „mają materiał do wykorzystania”.

W odpowiedzi na powyższe – głos w sprawie zabrała Anna Rosocha, specjalistka ds. legislacji w Departamencie Prawa Pracy w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, która poinformowała, że: „Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej nie prowadzi analiz w kierunku zmian w zakresie funkcjonowania regulacji dotyczącej handlu w niedzielę” i wyjaśniła:

„Po pierwsze – obecnie procedowany jest poselski projekt, zakładający w tym zakresie zmiany. One idą w kierunku liberalizacji (red.: informacja ta została następnie sprostowana, iż w MRPiPS nie toczą się prace nad ww. projektem, a resort zajmował wyłącznie stanowisko w kwestii ww. projektu, dlatego temat jest mu „znany”). Druga rzecz, na którą też zwrócił uwagę pan poseł – kwestia handlu w niedzielę, jest kwestią budzącą emocje i to naprawdę skrajne. Z jednej strony są głosy, które mówią, że to co jest obecnie wypracowane jest „za mało” i należałoby iść bardziej w ograniczenie, z drugiej strony są głosy, które mówią o potrzebie liberalizacji, czego dowodem jest poselski projekt zmian w tym zakresie, już pomijając głosy, które mówią o powrocie do tego, co było, czyli de facto o uwolnieniu handlu w niedziele na wcześniejszych zasadach.

Wysoka Komisjo, realizując konstytucyjną gwarancję ochrony pracy, ale też mając na względzie konstytucyjną zasadę swobody działalności gospodarczej – w ocenie resortu pracy – wszelkie zmiany, które byłyby w przyszłości prowadzone w tym zakresie: po pierwsze powinny uwzględniać głosy i interesy wszystkich stron i powinny być poprzedzone rzeczywiście głębokim dialogiem społecznym. Szczególnie, że zmiany te oddziałują na szereg podmiotów – po pierwsze gospodarczych, ale też na dużą rzeszę pracowników handlu.

Natomiast przechodząc do samego przedmiotu petycji, to – po pierwsze należy wskazać, że formułując pewne postulaty, nie przedstawiono szczegółowego uzasadnienia dla nich, poza takimi oczywiście ogólnymi, związanymi z potrzebą zapewnienia dobrostanu pracowników czy tego balansu związanego z równowagą pomiędzy życiem zawodowym, a życiem osobistym i rodzinnym. Szczególnie miejmy na uwadze, że w obecnym stanie prawnym (...) ustawa przewiduje katalog wyłączeń – to jest 30 przypadków, w których podmioty mogą prowadzić handel w niedzielę, natomiast – na ogólnych zasadach – w zakresie odnoszącym się do wszystkich podmiotów – to jest tylko 8 niedziel. De facto przedmiot petycji sprowadza się do redukcji tych niedziel o 4, przy czym – już jakby pomijając, że nie ma szczegółowego uzasadnienia dla przedstawienia samej potrzeby tej redukcji, to jeszcze nie wiadomo według jakiego klucza, ten model wskazanych niedziel w petycji został wybrany, bo – tak naprawdę – co też zostało zwrócone uwagę w przedstawionej ekspertyzie Biura Ekspertyz – de facto zostały wyłączone te niedziele, które wiążą się z wzmożonym ruchem przedświątecznym, czyli ta niedziela bezpośrednio poprzedzająca pierwszy dzień Wielkanocy czy niedziele grudniowe, związane ze świętami Bożego Narodzenia. Ten kluczy, który był, czyli np. ostatnia niedziela stycznia, kwietnia, poprzedzająca majówkę czy czerwiec, poprzedzająca wakacje czy sierpień, poprzedzający rok szkolny – wydaje się rozsądny (...). Osiem niedziel w skali roku to nie jest dużo, natomiast te które zostały wytypowane i enumeratywnie określone w ustawie – one czemuś służą, uwzględniają potrzeby ogólne, bo – musimy wiedzieć, że jeżeli chodzi o kwestie handlu w niedziele, to – nawet społeczeństwo jest podzielone. I to nie jest tak, że to jest jakoś tam przeważające – jest liczba osób, która jest za ograniczeniem, ale jest też duża też liczba osób, która jest jednak za tą liberalizacją i to jest jakaś próba kompromisu, który wydaje mi się, że się sprawdza – szczególnie, jeżeli chodzi o głosy małych przedsiębiorców, którzy (nawet w kontekście projektu poselskiego) podnosili niezasadność zmian – że ten system, który został ukształtowany i który funkcjonuje, na ten moment, jest optymalny. To jest pierwsza rzecz.

Druga rzecz (…) – nie patrzmy tak punktowo tylko na określone sektory, czyli np. sektor handlu, czy jakieś inne branże. Tak naprawdę, nasze myślenie powinno się generalnie skupiać na pewnych rozwiązaniach związanych z czasem pracy i systemem tego czasu pracy, w odniesieniu do wszystkich – tak samo w odniesieniu do kwestii pracy w niedziele i święta, bo przecież nie tylko pracownicy handlu pracują w niedziele i święta. Jest cały katalog wyłączeń spod tego zakazu, gdzie te osoby też świadczą tą pracę. Jeżeli mówimy o rozwiązaniach – to powinniśmy myśleć o rozwiązaniach kompleksowych i systemowych, odnoszących się do wszystkich pracowników, nie wprowadzając takiego różnicowania na tych, wobec których przyjmujemy określone rozwiązania i wobec których nie przyjmujemy określonych rozwiązań. Ministerstwo wdrożyło przecież program pilotażowy dotyczący skróconego systemu czasu pracy, właśnie w kontekście tego, żeby wybrać pewien model, który mógłby się sprawdzić, czy ewentualnie zapewnić elastyczność podmiotom, jeżeli chodzi o wybór tego modelu. Więc – na ten moment, w mojej ocenie – prowadzenie zmian w tym zakresie jest absolutnie nieuzasadnione.

Natomiast odnosząc się do tego drugiego postulatu dotyczącego ograniczenia czasu funkcjonowania sklepów w sobotę, to – w sobotę nie tylko sklepy pracują. Są firmy, zakłady, które też pracują w systemie zmianowym – pracownicy też kończą pracę o 23. Jaka jest różnica w sytuacji pracowników sektora handlu, kończących pracę o 23 w sobotę, a w innych branżach, też kończących pracę o 23 w sobotę? Dlatego ja podzielam też to, co zostało zawarte w przedstawionej opinii. Brak uzasadnienia, nieuzasadnione różnicowanie sytuacji jeżeli chodzi o pracowników różnych sektorów (ale też sektora handlu, dlatego, że ta propozycja ograniczenia funkcjonowania sklepów odnosi się do tych, które są objęte zakazem handlu w niedzielę).

Wobec powyższego stanowiska przedstawionego przez Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej – będący członkiem sejmowej Komisji do Spraw Petycji, poseł Marcin Józefaciuk zasugerował nieuwzględnienie żądania będącego przedmiotem petycji, bo – w jego ocenie – stanowiło już ono wyczerpująca odpowiedź na dezyderat (którego wystosowanie zasugerował poseł Piotr Polak), „przed wysłaniem tego dezyderatu”. Braku sprzeciwu pozostałych członków Komisji ostatecznie przesądził o tym, że postulat będący przedmiotem petycji, polegający na zmniejszeniu liczby niedziel handlowych w ciągu roku oraz skróceniu czasu pracy w soboty, dla sklepów, które obowiązuje zakaz handlu w niedziele – został przez sejmową Komisję do Spraw Petycji odrzucony.

Podstawa prawna:

• Ustawa z dnia 10 stycznia 2018 r. o ograniczeniu handlu w niedziele i święta oraz w niektóre inne dni (t.j. Dz.U. z 2025 r., poz. 301)
• Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 2025 r., poz. 277 z późn. zm.)