Unijny zakaz dla zgrzewek z wodą mineralną w sklepach jest faktem. KE ma furtkę interpretacyjną

• Moje zainteresowanie zgrzewkami zaczęło się od zauważenia wpisów w mediach społecznościowych Europy Zachodniej ostrzegających, że od 12 sierpnia 2026 r. UE wprowadza zakaz używania przez sklepy zgrzewek
• Przemysł też ma eliminować zgrzewki, ale stopniowo
• Cały problem wynika z rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady UE
• Dlaczego data 12 sierpnia dla zakazu zgrzewek?
• Podstawy prawne dla zakazu stosowania zgrzewek - kluczem jest załącznik nr V i art. 25
• Jak czytać przepisy o zgrzewkach w nowym rozporządzeniu unijnym?
• Ważny jest art. 25 - to on przesuwa o 4,5 roku zakaz stosowania zgrzewek
• Jak ma działać rynek wód mineralnych i napojów w butelkach 1,5 l w 2030 r.?
• Czy będą protesty przeciwko konieczności brania przy większych zakupach kilkunastu butelek wody mineralnej? Nie, zwłaszcza że możliwe są opakowania wielokrotnego użytku do transportu butelek
• Etapy odchodzenia od zgrzewek dla rozlewni, transportu, centrów logistycznych
• Co zrobią producenci, transportowcy i sklepy? I ile będą za to musieli zapłacić konsumenci?
• Opis zmian (źródło dokumenty unijne):
• Pełna lista zakazów obowiązujących od 1 stycznia 2030 r. - załącznik V
• Folie do grupowania produktów, folia termokurczliwa
• Opakowania jednorazowego użytku z tworzyw sztucznych
• Opakowania jednorazowego użytku z tworzyw sztucznych na dodatki do potraw, dżemy, sosy, zabielacz do kawy, cukier oraz przyprawy w sektorze HoReCa
• Opakowania jednorazowego użytku stosowane w sektorze zakwaterowania na potrzeby indywidualnych rezerwacji
• Bardzo lekkie torby na zakupy z tworzywa sztucznego

Jeżeli nie nastąpi cofnięcie krok w tył w postaci wyjaśnień unijnych potwierdzających, że nowe przepisy nie dotyczą zgrzewek, to klient nie kupi 6 butelek na raz (w zgrzewce), chyba że zostaną dzięki inwencji przedsiębiorców wprowadzone nowego typy skrzynki, nosidełka, chwytaki pozwalające grupować klientom sklepów butelki na czas ich przeniesienia od kasy sklepu do np. samochodu. Osoby chcące, aby zgrzewki zostały (pogląd "utrzymajmy zgrzewki"), ironicznie pokazują stosowane powszechnie w ub. wieku zdjęcia skrzynek na napoje:

I retorycznie pytają "to nas czeka?"

Moje zainteresowanie zgrzewkami zaczęło się od zauważenia wpisów w mediach społecznościowych Europy Zachodniej ostrzegających, że od 12 sierpnia 2026 r. UE wprowadza zakaz używania przez sklepy zgrzewek

Wydawało mi się to niemożliwe - każdy z nas niósł do samochodu zgrzewkę wody mineralnej. Jest to wygoda w porównaniu do 6 butelek luzem przetaczających się przez bagażnik albo toczących się po przedpokoju. To jednak prawdziwa informacja, nie jakaś teoria spiskowa. Błędna jest data - nie od 12 sierpnia 2026 r. a od 1 stycznia 2030 r. Nieprawdziwe są również wpisy mówiące, że prawo unijne wcale nie zakazuje zgrzewek - tak nie zakazuje kupowania ich przez konsumentów, ale zakazuje ich wprowadzania do punktu sprzedaży w handlu producentom i kupcom (to oni są adresatami zakazu, a nie konsumenci). Towary w zgrzewkach nie mogą być wyłożone na alejki sklepowe. Każdy konsument może kupować towar zapakowany w zgrzewki, ale od kogo i gdzie, skoro sklep nie może ich mieć w ofercie?

Przemysł też ma eliminować zgrzewki, ale stopniowo

Dla transportu butelek z rozlewni do "Biedronki", rozporządzenie zawiera osobne zapisy przewidujące etapowe (rozłożone na dekady) wprowadzanie opakowań transportowych wielokrotnego użytku, ale absurdem jest liczenie na to, że woda będzie w ciężarówkach podróżować w paletach i zgrzewkach, a zgrzewki będą usuwane przez pracowników sklepu przed ich wyłożeniem.

Cały problem wynika z rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady UE

Dlaczego data 12 sierpnia dla zakazu zgrzewek?

Wyjaśnijmy dlaczego w Internecie są wpisy o tym, że zakaz zgrzewek wchodzi w życie 12 sierpnia 2026 r. Bo jest ta data obowiązywania dla zmian wprowadzonych poprzez Rozporządzenie (UE) 2025/40 w sprawie opakowań i odpadów opakowaniowych (podstawy prawne omawiam na końcu artykułu). Właśnie to rozporządzenie wprowadza zakaz zgrzewek, ale od 2030 roku na mocy przepisów dostosowawczych.

Podstawy prawne dla zakazu stosowania zgrzewek - kluczem jest załącznik nr V i art. 25

Ograniczenie w używaniu zgrzewek wynika z tego aktu prawnego:

Link: Rozporządzenie (UE) 2025/40 w sprawie opakowań i odpadów opakowaniowych

Esencja nowych rozwiązań jest taka:

Mamy załącznik V do rozporządzenia. O tu jego skan:

Jak czytać przepisy o zgrzewkach w nowym rozporządzeniu unijnym?

W Załączniku V jest taki zapis zaprezentowany w powyższej tabeli:

Ograniczenie w stosowaniu podlegają: "Opakowania jednorazowego użytku z tworzyw sztucznych wykorzystywane w punkcie sprzedaży do grupowania produktów sprzedawanych w butelkach, puszkach, metalowych pudełkach, słoiczkach, kubkach i paczkach, zaprojektowane jako opakowania udogadniające pozwalające konsumentom dokonać zakupu więcej niż jednej sztuki produktu lub zachęcające ich do tego."

Zwrot "Opakowania jednorazowego użytku z tworzyw sztucznych wykorzystywane w punkcie sprzedaży do grupowania produktów" to właśnie zgrzewki.

Mamy jednocześnie w przepisie trzy wyjątki, które mogą "uratować" zgrzewki:

Wyjątek 1. KE uznaje w formie oficjalnej interpretacji albo wyjaśnień, że: "Ograniczenia nie obejmują zgrzewek jako opakowań zbiorczych, gdyż są one niezbędne do usprawnienia procesu postępowania z produktami." Jest powszechne oczekiwanie wśród firm na taką interpretację.

Wyjątek 2. KE w wyjaśnieniach uzna, że zgrzewka dla 6 butelek wody mineralnej nie jest "zaprojektowana jako opakowanie udogadniające pozwalające konsumentom dokonać zakupu więcej niż jednej butelki wody mineralnej" - problem z tym wyjątkiem jest taki, że zgrzewki są powszechnie traktowane jako właśnie ułatwienie w zakupie 6 butelek wody mineralnej.

Wyjątek 3. KE uzna, że zgrzewka dla 6 butelek wody mineralnej nie jest "zaprojektowana jako opakowanie zachęcające konsumenta do zakupu więcej niż jednej butelki".

"Uratować" zgrzewki (w sensie, że klienci np. "Biedronki" będą mogli w zgrzewce kupić 6 butelek wody mineralnej i zanieść zgrzewkę do bagażnika samochodu) jest wykazanie przez "Biedronkę", że zgrzewki podchodzą pod jeden z tych trzech wyjątków.

Ważny jest art. 25 - to on przesuwa o 4,5 roku zakaz stosowania zgrzewek

Z artykułu 25 rozporządzenia ("Ograniczenia w zakresie stosowania określonych formatów opakowań".). Czytamy w nim:

Jak ma działać rynek wód mineralnych i napojów w butelkach 1,5 l w 2030 r.?

Ma to więc działać tak - w sklepie nie będzie już zgrzewek tylko stojące luzem setki wód mineralnych. I klient będzie brał 6 sztuk (12, 18, 24 itd.) i każdą zapakuje do koszyka. Jeżeli nie chce się użerać z butelkami, to będzie musiał zdobyć jakieś opakowanie zbiorcze (najlepiej wielokrotnego użytku). Generalnie urzędnicy UE chcą prawdopodobnie, aby butelki 1,5 l z napojami były przez nas noszone między sklepem a domem w takich nosidełkach.

W dyskusji są też przykłady nowocześniejszych rozwiązań stosowanych zamiast zgrzewek w Niemczech (zakładam, że rozwiązanie jest droższe niż zgrzewka):

źródło:

Czy będą protesty przeciwko konieczności brania przy większych zakupach kilkunastu butelek wody mineralnej? Nie, zwłaszcza że możliwe są opakowania wielokrotnego użytku do transportu butelek

Mylisz się Czytelniku sądząc, że zachodnioeuropejski Internauta w sposób powszechny protestuje przeciwko konieczności żonglowania w sklepie i po wyjściu ze sklepu (od 2030 roku) 6-oma butelkami 1,5 l wody mineralnej, które rozbijają się niesfornie w bagażniku samochodu i które trzeba jakoś przenieść do windy albo garażu. Nie, nie protestuje. Widziałem wiele wpisów zachęcających do kupna specjalnych nosidełek na 6 (a nawet 12 butelek). Tu przykład takiego wpisu:

Co prawda podpięty jest pod post negatywny dla KE, ale pokazuje sposób myślenia popierający to rozwiązanie. Jest w tym wpisie zgoda na zastąpienie zgrzewek różnego typu nosidełkami. Nie wiem jak powszechna będzie ta postawa "akceptująca" nowe rozwiązania unijne

Etapy odchodzenia od zgrzewek dla rozlewni, transportu, centrów logistycznych

Co zrobią producenci, transportowcy i sklepy? I ile będą za to musieli zapłacić konsumenci?

Zagadką "logistyczną" i "produkcyjną" dla mnie pozostaje:

1) Jak butelki z wodą mineralną, mlekiem, innymi napojami "wyjęte" ze zgrzewek będą podróżowały ciężarówkami do centrów handlowych albo poszczególnych Biedronek, Lidlów i Kauflandów - bo przecież w dużym samochodzie tysiące butelek nie będą przewożone luzem?

2) Czy butelki w ciężarówkach będą podróżowały w opakowaniach transportowych wielokrotnego użytku i w tych opakowaniach butelki będą wystawiane w alejkach marketów? Nie wyobrażam sobie wypakowywania na poziomie rozładunku ciężarówki z opakowań transportowych tysięcy butelek i ustawiania ich luzem w sklepach.

3) Co z rozlewniami wody mineralnej, mleka i innych napojów? Czym zastąpią zgrzewki? Na liniach produkcyjnych będą butelki umieszczane w zbiorczych opakowaniach transportowych, a potem z linii produkcyjnych opakowania te będą przenoszone do ciężarówek? W tym wariancie jaki będzie koszt dowozu do rozlewni pustych opakowań transportowych na kolejne napełnienie butelkami? A może jak pisze specjalista butelki będą po prostu sklejane ze sobą?

W tej sprawie otrzymałem bowiem list wspominający o opcji "sklejanie" butelek, ale przede wszystkim pokazujący, że przedsiębiorcy będą mieli sporo kosztownych problemów do rozwiązania przed nadejściem 2030 roku:

Opis zmian (źródło dokumenty unijne):

Od 2030 r. niektóre formaty opakowań wymienione w załączniku V są zakazane. Państwa członkowskie mogą utrzymać ograniczenia dotyczące materiałów niewymienionych w wykazie sprzed 2025 r. Mikroprzedsiębiorstwa mogą być zwolnione z zakazu stosowania opakowań jednorazowego użytku do żywności i napojów spożywanych w lokalach, jeżeli alternatywy nie są możliwe.

Pełna lista zakazów obowiązujących od 1 stycznia 2030 r. - załącznik V

Opakowania zbiorcze jednorazowego użytku z tworzyw sztucznych

Opakowania jednorazowego użytku z tworzyw sztucznych wykorzystywane w punkcie sprzedaży do grupowania produktów sprzedawanych w butelkach, puszkach, metalowych pudełkach, słoiczkach, kubkach i paczkach, zaprojektowane jako opakowania udogadniające pozwalające konsumentom dokonać zakupu więcej niż jednej sztuki produktu lub zachęcające ich do tego. Nie obejmują one opakowań zbiorczych niezbędnych do usprawnienia procesu postępowania z produktami.

Folie do grupowania produktów, folia termokurczliwa

Opakowania jednorazowego użytku z tworzyw sztucznych na nieprzetworzone świeże owoce i warzywa

Opakowania jednorazowego użytku z tworzyw sztucznych służące do przechowywania paczkowanych świeżych owoców i warzyw o wadze poniżej 1,5 kg. Państwa członkowskie mogą wprowadzać zwolnienia od tego ograniczenia, jeśli wykazano konieczność uniknięcia utraty wody lub jędrności, zagrożeń mikrobiologicznych lub wstrząsów fizycznych, utleniania lub jeśli nie ma innej możliwości, aby uniknąć mieszania się ekologicznych i nieekologicznych owoców i warzyw, zgodnie z dotyczącymi certyfikacji i znakowania wymogami rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/848, bez ponoszenia nieproporcjonalnych kosztów ekonomicznych i administracyjnych.

Opakowania jednorazowego użytku z tworzyw sztucznych

Opakowania jednorazowego użytku z tworzyw sztucznych przeznaczone do napełniania żywnością i napojami spożywanymi na miejscu w obiektach w sektorze HoReCa obejmujących całą powierzchnię przeznaczoną do spożywania posiłków w miejscach prowadzenia działalności i poza tymi miejscami, na której rozmieszczono stoliki i stołki oraz wyznaczono miejsca do spożywania posiłków na stojąco, a także powierzchnię przeznaczoną do spożywania posiłków udostępnianą użytkownikom końcowym wspólnie przez szereg podmiotów gospodarczych lub osób trzecich na potrzeby spożywania żywności i napojów. Zwolnione z tego ograniczenia są przedsiębiorstwa sektora HoReCa, które nie mają dostępu do wody pitnej.

Opakowania jednorazowego użytku z tworzyw sztucznych na dodatki do potraw, dżemy, sosy, zabielacz do kawy, cukier oraz przyprawy w sektorze HoReCa

Opakowania jednorazowego użytku z tworzyw sztucznych stosowane w sektorze HoReCa, zawierające pojedyncze porcje żywności, wykorzystywane do przechowywania dodatków do potraw, dżemów, sosów, zabielacza do kawy, cukru i przypraw, z wyjątkiem następujących przypadków:

a) takie opakowania są dołączane do gotowej do spożycia żywności na wynos przeznaczonej do natychmiastowego spożycia bez konieczności dalszego przygotowywania;

b) takie opakowania są wymagane w celu zapewnienia bezpieczeństwa i higieny w placówkach, w których istnieje medyczny wymóg w zakresie zindywidualizowanej opieki, takich jak szpitale, kliniki, placówki opiekuńczo-pielęgnacyjne.

Opakowania jednorazowego użytku stosowane w sektorze zakwaterowania na potrzeby indywidualnych rezerwacji

Opakowania jednorazowego użytku dla kosmetyków, produktów higieny osobistej i artykułów toaletowych stosowane w sektorze zakwaterowania, opisanym w statystycznej klasyfikacji działalności gospodarczej NACE Rev. 2, wyłącznie na potrzeby indywidualnych rezerwacji i przeznaczone do wyrzucenia przed przyjazdem następnych gości.

Bardzo lekkie torby na zakupy z tworzywa sztucznego

Bardzo lekkie torby na zakupy z tworzywa sztucznego, z wyjątkiem bardzo lekkich toreb na zakupy z tworzywa sztucznego, które są wymagane ze względów higienicznych lub oferowane jako opakowanie handlowe żywności luzem, gdy pomaga to w zapobieganiu marnowaniu żywności.