Przez media społecznościowe przetacza się dyskusja o tym, czy UE wprowadziła zakaz zgrzewek dla np. butelek wody mineralnej. To popularne opakowania dla zestawu 6 butelek w sklepach. Ich zniknięcie to mała rewolucja dla konsumentów i przedsiębiorców. Spory i nieporozumienia dotyczą daty zakazu (rzekomo już w połowie sierpnia 2026 r., w rzeczywistości od 2030 r.). Ale poważniejszy spór w dyskusjach internautów obejmuje to, czy zakaz zgrzewek od 2030 r. jest, czy go nie ma. Bo zakazy z unijnego rozporządzenia, które omówię w artykule, nie zawierają słowa „zgrzewka”, ale zwrot: „opakowania jednorazowego użytku z tworzyw sztucznych wykorzystywane w punkcie sprzedaży do grupowania produktów sprzedawanych w butelkach, puszkach, metalowych pudełkach, słoiczkach, kubkach i paczkach”. Są tu zgrzewki czy nie? Dodatkowo przepisy są tak skonstruowane, że UE w każdej chwili może wydać wytyczne: „zakaz nie obejmuje zgrzewek butelek wody mineralnej” albo przeciwnie: „zakaz obejmuje zgrzewki”. Stan na dziś jest taki, że KE, wydając wytyczne, zadecyduje, czy zgrzewki znikną ze sklepów, czy w nich pozostaną.
- Stan prawny co do zakazu zgrzewek jest następujący
- 1. Zakaz używania zgrzewek wprowadza załącznik nr V:
- 2. Nowe przepisy nie wymieniają zgrzewek - nie oznacza to, że zgrzewki nie są objęte zakazem. Taki wniosek jest możliwy tylko po złożonej wykładni przepisów
- 4. Trzy wyjątki, kiedy zgrzewki pozostaną w sklepach - zależy to od wytycznych KE
- 3. Do sklepu butelki mogą dotrzeć w zgrzewkach, ale wystawione dla klientów już być nie mogą
- 5. Nieprawdą jest, że zakaz dotyczy tylko ładnych opakowań krzyczących „promocja”, „kup mnie”. „6 butelka za darmo”
Jest zakaz” albo „nie ma zakazu” – takie widzę hasła w tytułach czy leadach publikacji. Dyskusja toczy się generalnie bez zajrzenia do przepisów rozporządzenia unijnego. Zróbmy więc to sami. W artykule pokazuję przepisy rozporządzenia, które od 12 sierpnia zaczyna obowiązywać, z odroczeniem zakazu na 2030 r. dla zgrzewek jako opakowania grupującego (opakowań z folii termokurczliwej). Jak te przepisy organy Unii Europejskiej skonstruowały?
Głównie chodzi o butelki wody mineralnej. Tę najczęściej kupujemy w pakietach 6 butelek 1,5 l. Taki zestaw łatwo zawieźć wózkiem sklepowym pod samochód i przepakować do bagażnika. Rzeczywiście od 1 stycznia 2030 r. rozporządzenie unijne wprowadza zakaz używania zgrzewek.
Stan prawny co do zakazu zgrzewek jest następujący
Ograniczenia co wprowadzania zgrzewek wynikają z tego aktu prawnego:
ROZPORZĄDZENIE PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY (UE) 2025/40 z dnia 19 grudnia 2024 r. w sprawie opakowań i odpadów opakowaniowych, zmiany rozporządzenia (UE) 2019/1020 i dyrektywy (UE) 2019/904 oraz uchylenia dyrektywy 94/62/WE link
Link: Rozporządzenie (UE) 2025/40 w sprawie opakowań i odpadów opakowaniowych
1. Zakaz używania zgrzewek wprowadza załącznik nr V:
załącznik nr V
UE
a art. 25 rozporządzenia określa datę wejścia w życie:
Art. 25 rozporządzenia
Media
2. Nowe przepisy nie wymieniają zgrzewek - nie oznacza to, że zgrzewki nie są objęte zakazem. Taki wniosek jest możliwy tylko po złożonej wykładni przepisów
Przepisy nie wymieniają zgrzewek, tylko mówią ogólnie o „opakowaniach jednorazowego użytku z tworzyw sztucznych wykorzystywanych w punkcie sprzedaży do grupowania produktów sprzedawanych w butelkach, puszkach, metalowych pudełkach, słoikach, kubkach i paczkach”.
Jeżeli zgrzewki jako opakowanie służą do jednej z poniższych dwóch funkcji, są zakazane w sklepach od 1 stycznia 2030 r.:
- zgrzewki zaprojektowane jako opakowania udogadniające pozwalające konsumentom dokonać zakupu więcej niż jednej sztuki produktu – tak są zgrzewki z perspektywy klienta postrzegane; ułatwiają zakup 6 butelek wody mineralnej;
- zgrzewki zaprojektowane jako opakowania udogadniające zachęcające do zakupu więcej niż jednej butelki czy puszki – to dotyczy przede wszystkim zgrzewek z napisami promocyjnymi typu „1 butelka za darmo”.
4. Trzy wyjątki, kiedy zgrzewki pozostaną w sklepach - zależy to od wytycznych KE
Wyjątek 1. KE uznaje w formie wytycznych, że: "Ograniczenia nie obejmują zgrzewek jako opakowań zbiorczych, gdyż są one niezbędne do usprawnienia procesu postępowania z produktami." Jest powszechne oczekiwanie wśród firm na taką interpretację.
Wyjątek 2. KE w wytycznych uzna, że zgrzewka dla 6 butelek wody mineralnej nie jest "zaprojektowana jako opakowanie udogadniające pozwalające konsumentom dokonać zakupu więcej niż jednej butelki wody mineralnej" - jak wskazałem powyżej, problem z tym wyjątkiem jest taki, że zgrzewki są powszechnie traktowane jako właśnie ułatwienie w zakupie 6 butelek wody mineralnej.
Wyjątek 3. KE uzna, że zgrzewka dla 6 butelek wody mineralnej nie jest "zaprojektowana jako opakowanie zachęcające konsumenta do zakupu więcej niż jednej butelki".
Europa już teraz szuka zastępstwa dla zgrzewek. Poniżej chwytak kartonowy + żel
kartonowy chwytak zamiast zgrzewki
Media
źródło:
Niemcy już mają rozwiązanie .Butelki sklejone klejem żelowym z kartonowym chwytakiem Dodam, że bardzo wytrzymały zestaw. pic.twitter.com/1IG3awRbLw
— Maciej 🇵🇱🍻 (@MaciejJack) July 6, 2026
3. Do sklepu butelki mogą dotrzeć w zgrzewkach, ale wystawione dla klientów już być nie mogą
4. Producenci, firmy transportowe, centra logistyczne mają osobne nakazy co do opakowań zbiorczych, opakowań transportowych i opakowań wielokrotnego użytku. Jest możliwe, że kiedy zgrzewki będą zakazane w sklepach detalicznych, w tym samym czasie będą dopuszczalne w transporcie.
W 2030 r. z ciężarówki stojącej przed Biedronką można będzie legalnie wypakować zgrzewki wody mineralnej. Ale już ustawienie w sklepie w tym opakowaniu naruszy prawo.
Przy tym firma logistyczna przewożąca butelki musi wypełnić te parametry:
Do 2030 r. 40 % opakowań transportowych musi nadawać się do ponownego użycia, a do 2040 r. ten ambitny cel wzrasta do 70 %.
Do 2030 r. 10 % opakowań zbiorczych musi nadawać się do ponownego użycia, a do 2040 r. ten ambitny cel wzrasta do 25 %.
Do 2030 r. dystrybutorzy napojów muszą zapewnić, aby 10 % produktów znajdowało się w opakowaniach wielokrotnego użytku, a do 2040 r. ten cel wzrasta do 40 %.
Zwolnienia mają zastosowanie do mikroprzedsiębiorstw, małych dystrybutorów napojów i określonych sektorów. Pod pewnymi warunkami państwa członkowskie mają możliwość wykluczenia dodatkowych sektorów, umożliwienia dystrybutorom tworzenia grup i zwolnienia podmiotów działających na małych wyspach lub na obszarach o niskiej gęstości zaludnienia.
5. Nieprawdą jest, że zakaz dotyczy tylko ładnych opakowań krzyczących „promocja”, „kup mnie”. „6 butelka za darmo”
Zakaz dotyczy wszystkich opakowań grupujących kilka produktów w jeden pakiet zakupowy. Nie ma znaczenia „uroda” tego opakowania. Jest błędną interpretacja przepisów rozporządzenia mówiąca, że UE eliminuje tylko krzykliwe opakowania, które hasłami reklamowymi przyciągają konsumentów do nadmiarowych zakupów. W tej interpretacji "zwykłe" zgrzewki są nieatrakcyjnie graficznie, są więc dozwolone.