Orzeczenie bez komisji. Kiedy jest możliwe w 2026 roku?

Wioleta Matela-Marszałek
Autorka licznych publikacji o tematyce prawnej
rozwiń więcej
Kiedy można wydać orzeczenie bez badania? / Kiedy można wydać orzeczenie bez badania? / Shutterstock

Orzeczenie bez osobistego stawiennictwa jest możliwe. Inne jednak przepisy obowiązują w przypadku postępowania przed zespołami do spraw orzekania o niepełnosprawności (PZON, WZON), a inne przed organami rentowymi (ZUS i KRUS). Jak to wygląda w 2026 roku? Co się zmieni w 2027?

Orzeczenie o stopniu niepełnosprawności bez osobistego stawiennictwa wyjątkowo

W postępowaniach o uzyskanie stopnia niepełnosprawności (lekkiego, umiarkowanego, znacznego) zasadą jest wydawanie orzeczeń po przeprowadzeniu badania osoby z niepełnosprawnością.

Ważne

Istnieje jednak możliwość wydania orzeczenia bez osobistego uczestnictwa w posiedzeniu komisji z niepełnosprawnością. Tak jest w sytuacji, gdy lekarz – przewodniczący składu orzekającego uzna posiadaną dokumentację medyczną za wystarczającą do wydania oceny stanu zdrowia, a osoba z niepełnosprawnością nie może uczestniczyć w posiedzeniu składu z powodu długotrwałej i nierokującej poprawy choroby, uniemożliwiającej osobiste stawiennictwo, potwierdzonej zaświadczeniem lekarskim.

W praktyce zatem, jeśli osoba niepełnosprawna nie może uczestniczyć w badaniu, powinna dołączyć do wniosku o wydanie orzeczenia zaświadczenie lekarskie.

Warto pamiętać, iż w przypadku takiej długotrwałej choroby komisja ma również możliwość przeprowadzenia badania osoby z niepełnosprawnością w miejscu jej pobytu.

Orzeczenie bez badania - jak jest w ZUS?

Podobne regulacje obowiązują również w postępowaniu przed lekarzem orzecznikiem i komisjami lekarskimi ZUS-u. Orzeczenie np. o niezdolności do pracy wydaje się na podstawie dokumentacji dołączonej do wniosku oraz bezpośredniego badania stanu zdrowia.

Jeżeli jednak dokumentacja medyczna jest wystarczająca do wydania orzeczenia, to orzeczenie można wydać orzeczenie bez badania bezpośredniego. Gdy stan zdrowia, potwierdzony w zaświadczeniu lekarskim, uniemożliwia osobiste zgłoszenie się na badanie, to za zgodą osoby niepełnosprawnej może się ono odbyć w miejscu jej pobytu.

Warto wspomnieć, iż od 1 stycznia 2027 r. w postępowaniu orzeczniczym ZUS-u pojawią się w tzw. e-wizyty. Badanie będzie można przeprowadzić z wykorzystaniem systemów teleinformatycznych lub systemów łączności, jeżeli ten sposób badania umożliwi dokonanie prawidłowej i kompleksowej oceny okoliczności wynikających z celu, dla którego jest wydawane orzeczenie. Ponadto od przyszłego roku równie z odwołania będą rozpatrywane jednoosobowo. Komisje będą orzekały tylko w określonych przypadkach.

Orzekanie zdalne zasadą w KRUS

Od 10 października 2025 r. w Kasie Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego obowiązują nowe przepisy dotyczące wydawania orzeczeń. Po zmianach zasadą jest zdalne wydawanie orzeczeń. Osobiste stawiennictwo pacjenta jest zaś stosowane wyjątkowo.

Lekarz rzeczoznawca oraz komisja lekarska KRUS wydają więc orzeczenie na podstawie zgromadzonej w sprawie dokumentacji medycznej, bez badania bezpośredniego danej osoby. Gdy jednak dokumentacja medyczna jest niewystarczająca, lekarz może skierować rolnika na badanie osobiste lub - jeżeli ten nie może się stawić - odwiedzić go w domu.

Polecamy: INFORLEX Pomoc społeczna

Prawo
Ten dokument muszą mieć właściciele wszystkich domów i mieszkań. Wlepiają 5 tysięcy złotych kary za jego brak. Ruszyła lawina kontroli
09 maja 2026

Choć funkcjonuje w polskim prawie od kilku lat, dopiero teraz świadectwo energetyczne stało się obowiązkowe. Prze długi czas dokument dotyczył tylko właścicieli budynków postawionych po 2009 roku. Zmiana przepisów sprawiła, że dziś musi je mieć praktycznie każdy, niezależnie od tego, czy mieszka w nowoczesnym apartamentowcu, starym bloku z wielkiej płyty, czy w ponadstuletnim domu na obrzeżach miasta. Brak świadectwa energetycznego może się skończyć się dotkliwą karą finansową, sięgającą kilku tysięcy złotych.

Koniec ze zmianą czasu w Polsce – nie trzeba będzie przestawiać zegarków z drugiej na trzecią w nocy. Czy Polska może wyłamać się z europejskiego systemu zmiany czasu?
08 maja 2026

Czy to koniec z przestawianiem zegarków o drugiej lub trzeciej nad ranem? Okazuje się, że rytuał, który od lat zaburza nasz sen i samopoczucie, może wkrótce przejść do historii. Zarówno Polska, jak i Unia Europejska szykują decyzję, która może na zawsze zakończyć zmianę czasu.

Dzień Europy 9 maja: Europa w czasie niepewności – 39 proc. Europejczyków nie wierzy w lepszą przyszłość UE. Komentarz ekspercki na Dzień Europy
09 maja 2026

Warto wiedzieć, że w dniu 9 maja 1950 roku Robert Schuman, ówczesny francuski minister spraw zagranicznych, wygłosił przełomowe przemówienie, w którym zaproponował plan zacieśnienia współpracy europejskiej. Ogłoszona wówczas deklaracja Schumana otworzyła nowy rozdział w dziejach kontynentu – rozdział pokoju, wzajemnej integracji i wspólnego działania – stając się fundamentem dzisiejszej Unii Europejskiej. Tak więc Dzień Europy ma miejsce 9 maja. Piszemy o Europie w czasie niepewności, bo 39 proc. Europejczyków nie wierzy w lepszą przyszłość UE.

Osobom po 56. roku życia od 1 marca 2026 r. przysługuje 1993,76 zł brutto co miesiąc
08 maja 2026

Od marca 2026 roku kobiety po ukończeniu 56 lat oraz mężczyźni, którzy mają powyżej 61 lat, mogą otrzymywać stałe wsparcie finansowe sięgające niemal 2000 zł miesięcznie. Świadczenie jest wypłacane regularnie i nie wiąże się z koniecznością przejścia na emeryturę. Nie przysługuje ono jednak wszystkim – jego otrzymanie zależy od spełnienia określonych warunków, dlatego warto sprawdzić, kto dokładnie ma do niego prawo i na jakich zasadach jest przyznawane.

Gdzie w Polsce najtrudniej znaleźć pracę? Najnowsze dane o bezrobociu
08 maja 2026

Szacowana stopa bezrobocia rejestrowanego na koniec kwietnia 2026 r. wyniosła 6,0 proc., wobec 6,1 proc. w marcu – poinformowało Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Liczba bezrobotnych, zarejestrowanych w urzędach pracy spadła o 14,1 tys.

Co z MOPS dla osób z niepełnosprawnościami w 2026 i 2027 r.? 5 świadczeń [LISTA]
08 maja 2026

Ośrodki pomocy społecznej świadczą kilka form pomocy m.in. dla osób z niepełnosprawnościami. Często jest ona zależna od spełniania progów dochodowych, ale nie zawsze. Oto lista najważniejszych przykładowych zasiłków i świadczeń. Prezentujemy też odpowiedzi na najważniejsze pytania o możliwe zmiany w 2026 i 2027 roku.

WIBID w cieniu WIBOR-u. O pozornej niezależności dwóch wskaźników połączonych spreadem
08 maja 2026

Docelowy wskaźnik POLSTR, który ma zastąpić WIBOR i WIBID od końca 2027 r., bazuje na niezabezpieczonych depozytach overnight - i nie ma odpowiednika bid, bo jest zbudowany tak, by mierzyć jeden konkretny segment rynku na podstawie rzeczywistych danych. Wybór zastępnika pozbawionego mechanicznego sprzężenia bid-offer jest pośrednim przyznaniem, że dotychczasowy model miał skazę, której przez ponad trzy dekady nikt nie wyeliminował – pisze Krzysztof Szymański.

Mało znane 600+, a łącznie 6200 zł zasiłku szkolnego na dziecko w 2026 r. A co w 2027 i 2028 – czy będzie waloryzacja?
08 maja 2026

Rodzice i opiekunowie prawni często nie zdają sobie sprawy z istnienia jednego z ciekawszych wsparć dostępnych w polskim systemie oświaty. Tymczasem w roku szkolnym 2025/2026 (zapewne też w 2026/2027, 2027/2028 itd.) można otrzymać nawet 6200 zł zasiłku szkolnego na dziecko — maksymalnie przez cały rok, przy czym pojedyncza wypłata może wynieść aż 620 zł. Co więcej, świadczenie to przysługuje również wtedy, gdy sytuacja materialna rodziny jest zasadniczo dobra. Poniżej szczegółowa podstawa prawna, przesłanki i wniosek.

Dodatkowy długi weekend majowy w 2026 r. – wolne od pracy 23, 24 i 25 maja, można już anulować wnioski urlopowe? Sprawa w Senacie
08 maja 2026

Dodatkowy dzień wolny od pracy nie tylko za święto przypadające w sobotę, ale również w niedzielę, czyli tak jak będzie to miało miejsce w tegoroczne Zielone Świątki – to postulat petycji zbiorowej, autorstwa Fundacji „Można Lepiej”, która została złożona do Senatu. Czy w związku z powyższym – poniedziałek 25 maja 2026 r., będzie dodatkowym dniem wolnym od pracy, w zamian za pierwszy dzień Zielonych Świątek wypadający w niedzielę (tym samym sprawiając, że będzie można cieszyć się jeszcze jednym, długim weekendem majowym) i można anulować złożone na ten dzień wnioski urlopowe?

MOPS: Dostał zasiłki na żywność, leki i leczenie, proszki, środki czystości, druciak i zmywaki, kosmetyki (w tym pianki i nożyki do golenia) 50 zł. I zasiłek okresowy z tytułu bezrobocia – 600 zł. Na Internet nie dostał
08 maja 2026

MOPS obliczają średnią wysokość wypłacanych świadczeń "na swoim terenie". Jeżeli potrzebujący przekracza ten poziom, to jest to legalny sposób na odmowę przyznawania kolejnych świadczeń. Pomimo tego, że osoba potrzebująca jest w dużych tarapatach i spełnia wszystkie przesłanki otrzymania pomocy z MOPS. Decyzje tego typu składają się z dwóch elementów. Pierwszym jest potwierdzenie, że osoba potrzebująca spełnia przesłanki otrzymania np. zasiłku celowego. Drugi element to "przekroczona jest średnia wartość zasiłku w danym MOPS" oraz możliwości budżetowe danego MOPS.

pokaż więcej
Proszę czekać...