Osoby niepełnosprawne wskazują na konieczność nowelizacji ustawy o świadczeniach rodzinnych. W art. 16 tej ustawy miałby się pojawić przepis mówiący, że zasiłek pielęgnacyjny ma wartość dodatku pielęgnacyjnego. Chodzi tu o bieżącą wartość dodatku pielęgnacyjnego. Taka konstrukcja przepisów oznacza coroczną waloryzację i podwyżkę zasiłku pielęgnacyjnego.
- Dlaczego podwyżka zasiłku pielęgnacyjnego to taki problem?
- Osoby uprawnione do zasiłku pielęgnacyjnego a świadczenie wspierające w 2025 r.
- Podsumowanie (źródło gov.pl):
Na podstawie art. 75 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, dodatek pielęgnacyjny jest podwyższany przy zastosowaniu wskaźnika waloryzacji emerytur i rent od miesiąca, w którym przeprowadzana jest waloryzacja. Ten przepis wprowadza coroczną waloryzację dodatku pielęgnacyjnego.
Jest to waloryzacja automatyczna.
W przypadku zasiłku pielęgnacyjnego jego podwyżka zależy od decyzji rządu, który w sytuacji kłopotów budżetowych nie miał (2025 r.) i nie ma (2026 r.) środków na podwyżkę. I jak zapowiadają odpowiedzi na interpelacje w Sejmie podwyżki nie będzie aż do 2028 r. Ta sytuacja nie jest domeną obecnego rządu - kolejne ekipy rządowe od 2019 roku nie podwyższyły tego zasiłku. A otrzymuje go przeszło 1 mln osób.
Dlaczego podwyżka zasiłku pielęgnacyjnego to taki problem?
Bo zasiłek pielęgnacyjny 215,84 zł przy 1 milion osób, daje roczny koszt około 2,5 miliarda złotych. Podwyżka o 100 zł to 1,2 miliarda więcej, o 200 zł 2,4 miliarda, o 300 zł 3,6 miliarda itd. Dla budżetu to za dużo w obecnej sytuacji cięć w służbie zdrowia, wydatków zbrojeniowych, obciążeń odsetkami (około 90 mld zł rocznie) od zobowiązań Polski.
Cechą zasiłku pielęgnacyjnego jest brak progu dochodowego. Nie można więc zamrozić takiego progu dochodowego, aby dopasować liczbę osób otrzymujących zasiłek do możliwości budżetowych. Każda waloryzacja trafi do tego samego kręgu odbiorców. Dla porównania zamrożenie progów dochodowych w zasiłku rodzinnym może doprowadzić do spadku o 20%-25% liczby osób otrzymujących zasiłek rodzinny.
Osoby uprawnione do zasiłku pielęgnacyjnego a świadczenie wspierające w 2025 r.
Popatrzmy, kto otrzymuje ten zasiłek:
Są to na przykład osoby niepełnosprawne wieku powyżej szesnastego roku życia o znacznym stopniu niepełnosprawności. Osoby niepełnosprawne o takim uszczerbku, mają szanse na świadczenie wspierające. Mamy więc dwa nakładające się świadczenia na siebie – świadczenie wspierające (1) i zasiłek pielęgnacyjny (2). Być może rząd podjął decyzję o zamrożeniu zasiłku pielęgnacyjnego dlatego, że stale waloryzowane jest świadczenie wspierające (wraz z podwyżką renty socjalnej rok do roku).
Kolejny przykład. Zasiłek pielęgnacyjny otrzymuje każda osoba, która ukończyła siedemdziesiąty piąty rok życia. Tak samo jest w przypadku dodatku pielęgnacyjnego (dla emeryta lub rencisty). Nie ma więc uzasadnienia dla waloryzacji zarówno zasiłku pielęgnacyjnego jak i dodatku pielęgnacyjnego (dla tych osób). Oczywiście nie można jednocześnie pobierać zasiłku pielęgnacyjnego (potrzebny wniosek do MOPS) i dodatku pielęgnacyjnego (ZUS przyznaje z automatu, ex lego każdemu emerytowi 75 lat).
Podsumowanie (źródło gov.pl):
Zasiłek pielęgnacyjny
Wysokość zasiłku pielęgnacyjnego wynosi 215,84 zł miesięcznie.
Zasiłek pielęgnacyjny przyznaje się w celu częściowego pokrycia wydatków wynikających z konieczności zapewnienia opieki i pomocy innej osoby w związku z niezdolnością do samodzielnej egzystencji.
Zasiłek pielęgnacyjny przysługuje:
- niepełnosprawnemu dziecku;
- osobie niepełnosprawnej w wieku powyżej 16 roku życia, jeżeli legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności;
- osobie niepełnosprawnej w wieku powyżej 16 roku życia legitymującej się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, jeżeli niepełnosprawność powstała w wieku do ukończenia 21 roku życia;
- osobie, która ukończyła 75 lat.
Zasiłek pielęgnacyjny nie przysługuje:
- osobie uprawnionej do dodatku pielęgnacyjnego;
- osobie umieszczonej w instytucji zapewniającej nieodpłatnie całodobowe utrzymanie;
- jeżeli członkowi rodziny przysługuje za granicą świadczenie na pokrycie wydatków związanych z pielęgnacją tej osoby, chyba że przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego lub dwustronne umowy o zabezpieczeniu społecznym stanowią inaczej.