Kwota podana w tytule to wartość świadczenia wspierającego za 3 miesiące (3 x 4353 zł). W tej historii mechanizm, który sprawił kłopoty rodzinie osoby niepełnosprawnej, był prosty. W ustawie o pomocy społecznej świadczenie wspierające wlicza się do dochodu osoby niepełnosprawnej. Osoba niepełnosprawna otrzymuje 4353 zł (za 95 - 100 punktów), a jej rodzina musi zacząć płacić za usługi, które do tej pory osoba niepełnosprawna otrzymywała za darmo z uwagi na niskie dochody i trudną sytuację zdrowotną. Tak wysokie świadczenie jak 4353 zł powoduje paradoks - w praktyce prowadzi do odcięcia od bezpłatnych świadczeń opiekuńczych z MOPS. Rodzina opisana w artykule nagle musiała płacić pełne stawki za usługi opiekuńcze dla 98-latki. Dodatkowo pojawiły się inne wydatki niż 6000 zł miesięcznie za usługi opiekuńczych od MOPS. Prawdopodobnie - po zsumowaniu wszystkich - łączne koszty opieki całkowicie niesamodzielnej osoby niepełnosprawnej przekroczyły wartość świadczenia 4353 zł.
- Perspektywa rodziny. Widzą paradoks świadczenia wspierającego: 99 punkty świadczą o całkowitej niesamodzielności. 4353 zł miesięcznie jest uzasadnione. I mają wzrost wydatków, a nawet ryzyko długów
- Jaka jest perspektywa pracowników MOPS? Oni zestawiają 6000 zł za 3 miesiące usług opiekuńczych ze świadczeniem wspierającym także za 3 miesiące. Jest to 6000 zł kontra 3 x 4353 zł
Historię tą opowiedział w dwóch interpelacjach poseł Tadeusz Woźniak
Perspektywa rodziny. Widzą paradoks świadczenia wspierającego: 99 punkty świadczą o całkowitej niesamodzielności. 4353 zł miesięcznie jest uzasadnione. I mają wzrost wydatków, a nawet ryzyko długów
Historia dotyczy 98-letniej kobiety, która po upadku stała się osobą całkowicie leżącą i wymagającą stałej opieki. Jej córka zrezygnowała z pracy i przeprowadziła się do innego miasta, aby się nią zajmować. Gdy rodzina nie była już w stanie samodzielnie zapewnić opieki, skorzystała z usług opiekuńczych MOPS, częściowo finansowanych przez gminę.
Po przyznaniu kobiecie świadczenia wspierającego i uzyskaniu przez nią 99 na 100 punktów potwierdzających najwyższą potrzebę wsparcia, świadczenie zostało wliczone do dochodu rodziny. Spowodowało to utratę dofinansowania usług opiekuńczych i naliczenie ponad 6000 zł opłat za trzy miesiące.
UWAGA! 6000 zł to jest opłata za dwie godziny usług opiekuńczych dziennie wobec osoby całkowicie niesamodzielnej. .
Z powodu wysokich kosztów rodzina musiała zrezygnować z pomocy MOPS, pozostając sama z ciężarem opieki, zadłużeniem i koniecznością prowadzenia sporów z organami administracji
Jaka jest perspektywa pracowników MOPS? Oni zestawiają 6000 zł za 3 miesiące usług opiekuńczych ze świadczeniem wspierającym także za 3 miesiące. Jest to 6000 zł kontra 3 x 4353 zł
Ta perspektywa jest inna. Oparta jest na .... matematyce. Pracownicy MOPS wskazują, że owszem usługi opiekuńcze kosztowały 6000 zł. Ale to jest opłata za 3 miesiące. Miesięcznie jest więc 2000 zł obciążeń na rzecz MOPS przy świadczeniu wspierającym z ZUS wynoszącym 4353 zł. ZUS daje więc dwa razy więcej niż zabiera MOPS.
Perspektywę MOPS poseł w interpelacji opisał tak:
"Szczególne niezrozumienie budzi również argumentacja pojawiająca się ze strony części pracowników pomocy społecznej, zgodnie z którą świadczenie wspierające „powinno pokrywać koszty usług opiekuńczych“. Pomija ona całkowicie fakt, że rodziny osób z najcięższymi niepełnosprawnościami ponoszą szereg innych ogromnych kosztów związanych z codziennym funkcjonowaniem – w tym kosztów leków, dojazdów do lekarzy, rehabilitacji, zabiegów, środków higienicznych, transportu czy konieczności rezygnacji z pracy przez członków rodziny sprawujących opiekę.
Dodatkowo należy wskazać na widoczną niespójność systemową. W przypadku dodatku mieszkaniowego świadczenie wspierające nie jest wliczane do dochodu, natomiast przy ustalaniu odpłatności za usługi opiekuńcze już tak. Tego rodzaju rozbieżności pokazują brak spójności obowiązujących regulacji i prowadzą do poczucia chaosu prawnego oraz głębokiej niesprawiedliwości społecznej.
Rozwiązania wprowadzone ustawą o świadczeniu wspierającym stanowiły istotny krok w kierunku poprawy sytuacji osób z niepełnosprawnościami oraz ich rodzin i w wielu przypadkach realnie zwiększyły poziom wsparcia dla osób wymagających stałej opieki. Nie ulega jednak wątpliwości, że tak rozbudowane i nowe rozwiązania systemowe mogą w praktyce ujawniać problemy, których nie sposób było w pełni przewidzieć na etapie tworzenia przepisów."
Pomoc społeczna. Komentarz do ustawy
Rząd o kryterium dochodowym w pomocy społecznej
Od dnia 1 stycznia 2025 r. obowiązują następujące kryteria dochodowe w pomocy społecznej: dla osoby samotnie gospodarującej 1010 zł, dla osoby w rodzinie 823 zł. Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 12 lipca 2024 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz.U. poz. 1044).
W systemie pomocy społecznej przez rodzinę rozumie się osoby spokrewnione lub niespokrewnione pozostające w faktycznym związku, wspólnie zamieszkujące i gospodarujące.
Za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszoną o:
- miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych i koszty uzyskania przychodu;
- składki na ubezpieczenie zdrowotne określone w przepisach o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz ubezpieczenia społeczne określone w odrębnych przepisach;
- kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób.
Do dochodu w pomocy społecznej nie wlicza się m.in. (w poniższym wyłączeniu nie ma świadczenia wspierającego - dlatego jest wliczane do dochodu):
- jednorazowego pieniężnego świadczenia socjalnego;
- zasiłku celowego;
- pomocy materialnej mającej charakter socjalny albo motywacyjny, przyznawanej na podstawie przepisów o systemie oświaty;
- wartości świadczenia w naturze;
- świadczenia przysługującego osobie bezrobotnej na podstawie przepisów o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy z tytułu wykonywania prac społecznie użytecznych;
- świadczenia pieniężnego, o którym mowa w ustawie z dnia 20 marca 2015 r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych, i pomocy pieniężnej, o której mowa w art. 19 ust. 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji i okresu powojennego, w art. 7a ust. 2 ustawy z dnia 2 września 1994 r. o świadczeniu pieniężnym i uprawnieniach przysługujących żołnierzom zastępczej służby wojskowej przymusowo zatrudnianym w kopalniach węgla, kamieniołomach, zakładach rud uranu i batalionach budowlanych, w art. 5a ust. 2 ustawy z dnia 31 maja 1996 r. o osobach deportowanych do pracy przymusowej oraz osadzonych w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich, w art. 10a ust. 2 ustawy z dnia 16 listopada 2006 r. o świadczeniu pieniężnym i uprawnieniach przysługujących cywilnym niewidomym ofiarom działań wojennych oraz w art. 10 ust. 2 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych;
- dochodu z powierzchni użytków rolnych poniżej 1 ha przeliczeniowego;
- świadczenia wychowawczego, o którym mowa w ustawie z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci. ;
- świadczenia pieniężnego, o którym mowa w art. 8a ust. 1 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o Karcie Polaka;
- świadczenia pieniężnego przyznawanego na podstawie art. 9 ustawy z dnia 22 listopada 2018 r. o grobach weteranów walk o wolność i niepodległość Polski.