Po WZON osoby niepełnosprawne idą do sądu: Dylematy stopnia znacznego. Skarżyć do sądu punkty, czy odpuścić?

Tomasz Król
prawnik piszący o m.in.: problemach osób niepełnosprawnych, ZUS, pracy, cywilistyce, administracji, przedsiębiorcach, podatkach
rozwiń więcej
Po WZON osoby niepełnosprawne idą do sądu: Dylematy stopnia znacznego. Skarżyć do sądu punkty, czy odpuścić? / Po WZON osoby niepełnosprawne idą do sądu: Dylematy stopnia znacznego. Skarżyć do sądu punkty, czy odpuścić? / Shutterstock

Przykładowa relacja o nagannych praktykach WZON: "Złożyłam wniosek o ponowne naliczenie punktów mojej mamie. Pani z zaawansowanym alzheimerem i dużą niepełnosprawnością ruchową, która jest kompletnie niesamodzielna i ledwo porusza się po własnym mieszkaniu, wg pierwszej decyzji urzędników może np. poruszać się w środowisku nieznanym sprawniej niż w znanym, albo z niewielkim wsparciem załatwiać sprawy urzędowe (i kilka innych podobnych bzdur). No i na ponownej komisji dowiedziałam się, że ta punktacja to skutek odgórnie narzuconego ograniczenia dla osób 75+, które nie mogą dostać wyższej punktacji niż ustalona odgórnie, nawet jeśli na tę punktację zasługują. "System tak nalicza i co nam pani zrobi". Czy takie praktyki są zgodne z prawem, i czy nikt takiej koncepcji odgórnie nie zaskarżył?"

rozwiń >

Skarżyć - bezwarunkowo skarżyć. Nawet się nie zastanawiać. W mojej ocenie szanse na wygraną to 90% do 10% dla porażki. Są już pierwsze wyroki sądów jednoznacznie korzystne dla niepełnosprawnych. Sędziowie nie mają żadnych wątpliwości - wytyczne obniżające świadczenia osobom niepełnosprawnym są nielegalne. Poniżej fragment jednego z wyroków:

Przykład

Wytyczne Pełnomocnika Rządu nie mogą prowadzić do ograniczenia praw osoby z niepełnosprawnością (w tym powyżej 75 roku życia) ani do zaniżania punktacji poprzez wprowadzanie dodatkowych interpretacji, które nie wynikają bezpośrednio z przepisów rozporządzenia. Zgodnie z zasadą hierarchii źródeł prawa, przy wydawaniu rozstrzygnięcia organ zobowiązany jest stosować przepisy prawa powszechnie obowiązującego. W związku z powyższym ewentualne wytyczne o charakterze wewnętrznym nie mogą stanowić samodzielnej podstawy ustalania punktacji ani wpływać na ocenę poziomu potrzeby wsparcia w sposób odbiegający od kryteriów określonych w rozporządzeniu. W konsekwencji ustalenie poziomu potrzeby wsparcia w niniejszej sprawie zostało dokonane w oparciu o przesłanki wskazane w obowiązujących przepisach ww. ustawy oraz rozporządzenia, z uwzględnieniem faktycznego zakresu ograniczeń w funkcjonowaniu odwołującej oraz zgromadzonej dokumentacji medycznej. Wytyczne o charakterze wewnętrznym nie mogły stanowić podstawy do odmiennej oceny tych okoliczności.

WZON: Dylematy stopnia znacznego. Skarżyć do sądu punkty, czy odpuścić?

Coraz więcej opiekunów osób niepełnosprawnych idzie do sądu. I wygrywają. Oto ich relacje:

Wytyczne, to jest niepisane 'prawo', też mieliśmy taką sytuację, osoba 75+, ale zaskarżyliśmy decyzję WZON do sądu- wydłużyło to czas oczekiwania na świadczenie o prawie rok- czyli całość od złożenia wniosku do WZON do otrzymania świadczenia to tutaj prawie dwa lata, ale sąd przyznał o 20 pkt więcej niż WZON - na podstawie decyzji biegłych, którzy są lekarzami, a nie osobami często niemającymi nic wspólnego z medycyną jak to ma miejsce w komisjach WZON.

Ja składałam odwołanie do sądu mamie. Mama ma 89 lat. Pierwsze komisja przyznała jej 64p., druga 67. Sąd rejonowy przyznał 93 p., niestety WZON złożył apelację do sądu okręgowego, stamtąd jeszcze nie mamy decyzji. To wszystko trwa już 18 miesięcy i końca nie widać, a więc decydując się na odwołanie do sądu trzeba uzbroić się w cierpliwość. Powodzenia.

O jakie pieniądze toczy się gra? Poniżej świadczenia w kwotach miesięcznych.

Świadczenie wspierające a punkty (poziom potrzeby wsparcia)

• od 95 do 100 punktów - 4353 zł;

• od 90 do 94 punktów - 3562 zł;

• od 85 do 89 punktów - 2375 zł;

• od 80 do 84 punktów - 1583 zł

• od 75 do 79 punktów - 1188 zł;

• od 70 do 74 punktów - 792 zł.

O co chodzi z wytycznymi

Pani zacytowana na początku artykułu opisała praktykę zaniżania punktów dla osób niepełnosprawnych w wieku 75+ przez WZON. Podstawą są Wytyczne pełnomocnika rządu ds osób niepełnosprawnych z grudnia 2024 r. Zawierają taki nakaz. Uzasadnieniem tej decyzji rządu jest podział niepełnosprawności osób 75+ na dwie kategorie:

Kategoria 1 - niepełnosprawność wynikająca z wieku - zdaniem rządu nie daje to podstawy do świadczenia wspierającego. Problemem obniżania na tej podstawie świadczeń jest brak podstawy prawnej. Co ciekawe część opiekunów osób niepełnosprawnych akceptuje argument rządu bo to "jest logiczne". Inne osoby piszą "nie ma być logiczne, ale zgodne z prawem".

Kategoria 2 - niepełnosprawność z wypadku, choroby, genów - to ma być objęte pełną punktacją WZON.

Przykładowe odpowiedzi innych opiekunów Internautce z początku artykułu:

Odnoszę wręcz wrażenie, że w niektórych przypadkach wiek staje się wygodnym uzasadnieniem do obniżania punktacji, mimo że przepisy nakazują indywidualną ocenę funkcjonowania konkretnej osoby, z uwzględnieniem przyczyn i skutków jej niepełnosprawności.

Tak było również w naszym przypadku. Bliska mi osoba jest po udarze, po ciężkim urazie kręgosłupa oraz cierpi na głębokie otępienie będące następstwem uszkodzenia OUN. Nie są to naturalne ograniczenia związane z wiekiem, lecz skutki ciężkich schorzeń i urazów, które doprowadziły do całkowitej utraty samodzielności. Największe zastrzeżenia budzi jednak to, że przyznana punktacja pozostaje w rażącej sprzeczności z rzeczywistością. Bliska mi osoba nie funkcjonuje samodzielnie praktycznie w żadnym obszarze życia. Nie mówi, nie widzi, nie chodzi, nie jest w stanie samodzielnie zadbać o higienę, przygotować posiłku, przyjąć leków, komunikować swoich potrzeb ani podejmować świadomych decyzji dotyczących codziennego funkcjonowania. Wymaga stałej opieki i nadzoru przez całą dobę. Patrząc na przyznaną punktację, można by odnieść wrażenie, że oceniano inną osobę. W rzeczywistości jedyną czynnością wykonywaną samodzielnie jest załatwianie potrzeb fizjologicznych do pampersa, może to potraktowano jako samodzielne funkcjonowanie? Odwołałam się od pierwszej decyzji właśnie dlatego, że nie zgadzałam się z takim sposobem oceny. Kolejna komisja podniosła punktację, co samo w sobie potwierdza, że pierwotna ocena nie była prawidłowa. Nadal jednak mam poważne zastrzeżenia do oceny niektórych obszarów funkcjonowania, ponieważ przyznane punkty w dalszym ciągu nie odzwierciedlają rzeczywistego stopnia niesamodzielności tej osoby. Jako, że jestem świeżo po odebraniu decyzji to rozważam skierowanie sprawy do sądu. Najpierw zorientuję się, jak obecnie wygląda czas oczekiwania na rozpoznanie takich spraw w moim rejonie, ale nie wykluczam dalszej walki o rzetelną ocenę. Widziałam już orzeczenia, w których sądy korygowały zaniżoną punktację i przyznawały wyższy poziom potrzeby wsparcia. Dlatego warto pamiętać, że decyzja komisji nie zawsze jest oceną ostateczną ani nieomylną.

W ustawie nie ma mowy, wzmianki w żadnym zdaniu , zwrocie o zaniżaniu pkt że względu na wiek .

Gdyby tak miało by być ustawodawca określiłby dokładnie taki podpunkt lub paragraf. Ci za tym dalej idzie działania takie nazwane cicha umowa pomiędzy urzędnikami jest działaniem nie zgodnym z prawem i podchodzi pod działanie przestępcze , które jak wiadomo podlega karze .

Dlatego każda decyzja obniżająca pkt że względu na wiek powinna być zaskarżona do sądu w celu ustalenia stanu faktycznego i uczciwego przyznania pkt.

Dlatego zgadzam się , że wiek ma swoje ograniczenia ale jak już staje się osobą niepełnosprawną powinno podchodzić się do takiej osoby jako chorej a nie dlatego że jest to osoba Stara, wiekowa.

Pomoc społeczna. Komentarz do ustawy

Kalkulator dat

Ten system jest niewydolny w polskim wydaniu, urzędnik wg uznania opiniuje osoby borykające się z niepełnosprawnościami, nie rozumiejąc wielu schorzeń, których efektem są dysfunkcje (bo, jak mantra tu powtarzane jest, że choroby się nie liczą).

Systemowe zaniżanie punktacji osobom na wózkach inwalidzkich, niewidomym, niesłyszącym, 75+... to jawna degradacja społeczno-ekonomiczna. Niektóre pytania osobiste, intymne, to skandal. Ten system uwłacza godności wielu Polaków.

Poniżej przykład opinii popierającej rządowe Wytyczne nakazujące odgórnie obniżać wysokość świadczeń osobom niepełnosprawnym 75+:

Należy odróżnić ograniczenie sprawności ze względu na wiek (mało który 80 -90latek śmiga po internecie, jeździ rowerem/autem/na deskorolce czy łyżwach, dźwiga ciężary; z uśmiechem na ustach biega po schodach z ciężkimi zakupami w jednym ręku, z dzieckiem pod pachą) od niesprawności ze względu na faktyczną niepełnosprawność.

Każdy człowiek w podeszłym wieku nie ma możliwości robić tego, co 30 lat wcześniej, bo starzenie się organizmu, zmiejszona wydolność jest NATURALNYM procesem starzenia się organizmu.

I tak nie są liczone wszystkie punkty. Nawet osoba wiekowa może otrzymać wysokie świadczenie. Jeśli jej nie(pełno) sprawność wynika z urazu Centralnego Układu nerwowego - wypadku, udaru itp.

Z wiekiem sprawność organizmu maleje i jest to naturalny proces.

To jest bardzo logiczna argumentacja, ale jest sprzeczna - oczywiście w mojej ocenie - z treścią przepisów ustawowych i wykonawczych.

Świadczenie wspierające a składki

ZUS opłaca składkę na ubezpieczenie zdrowotne za osobę, która pobiera świadczenie wspierające, a także za jej opiekuna, jeśli opiekun nie pracuje ze względu na sprawowaną opiekę.

Jeżeli opiekun osoby, która pobiera świadczenie, nie pracuje (ze względu na potrzebę udzielania wsparcia), a mieszka i prowadzi z nią wspólne gospodarstwo domowe, ZUS opłaca również za opiekuna składki na ubezpieczenia zdrowotne, emerytalne i rentowe. Składki są opłacane przez cały czas sprawowania opieki.

Źródło informacji wykorzystanych w artykule: Grupa na Facebooku: "Świadczenie Wspierające, Pielęgnacyjne,Renty.PFRON,Wsparcie Niepełnosprawni"

Prawo
ZUS: w 2026 r. 16,3 mln osób płaci składki emerytalne i rentowe na 8 mln emerytów i rencistów. FUS pozostaje stabilny i wypłacalny
12 cze 2026

Zakład Ubezpieczeń Społecznych informuje, że do Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (FUS) w pierwszym kwartale 2026 roku wpłynęło 101,7 mld zł ze składek. To o 9,1% więcej niż rok wcześniej. Mimo nieco wolniejszego wzrostu gospodarczego sytuacja finansowa FUS pozostaje stabilna. Pieniądze z FUS są aktualnie wypłacane 8,055 mln osób.

Ceny paliwa na weekend i poniedziałek. Czy od jutra będzie taniej na stacjach benzynowych?
12 cze 2026

Znamy ceny benzyny i oleju napędowego, które będą obowiązywać w najbliższy weekend i poniedziałek. Minister energii zadecydował o maksymalnych cenach detalicznych paliwa obowiązujących od 13 do 15 czerwca. Czy jutro paliwa stanieją? Sprawdzamy!

Cyberprzestępcy podszywają się pod polityków w celu kradzieży środków finansowych
12 cze 2026

Cyberprzestępcy podszywają się pod polityków w celu pozyskania wrażliwych danych, infekcji złośliwym oprogramowaniem lub kradzieży środków finansowych. Na celowniku jest kadra kierownicza spółek Skarbu Państwa oraz sektora prywatnego – ostrzega Pełnomocnik Rządu do Spraw Cyberbezpieczeństwa.

Czy zleceniobiorca może dostać pieniądze, jeśli nie wystawi rachunku? Zweryfikuj swoje postępowanie przed kontrolą PIP
12 cze 2026

Czy można odmówić zleceniobiorcy wypłaty pieniędzy ze względów formalnych? W przepisach nie zawsze można znaleźć prostą odpowiedź na pytanie, jak postępować, a zanim odmówi się wypłaty komuś, kto wykonał swoją pracę, warto się zastanowić czy są do tego podstawy prawne.

Ciche zwolnienia w firmach. Co napędza redukcje etatów?
12 cze 2026

Liczba tracących pracę rośnie, choć tegoroczne statystyki nie pokazują fali dużych zwolnień grupowych. Dane z rynku wskazują zaś na narastający trend punktowych redukcji - informuje „Rz”.

Komfortka - pomieszczenie niezbędne dla osób ze szczególnymi potrzebami
12 cze 2026

Komfortka to określenie pomieszczenie wyposażone w przewijak/leżankę, która może zmieścić i udźwignąć osobę dorosłą. Tak może być nazywany sam przewijak/leżanka. W jakich budynkach jest obowiązkowa, jak powinna być zaprojektowana i wyposażona?

Konta OKI i nowy podatek od oszczędności od 2027 r. - wady i zalety pokazane na konkretnych liczbach. Pobiorą podatek nawet przy stracie z inwestycji
12 cze 2026

Osobiste konta inwestycyjne (OKI) mają zacząć działać od 2027 r. Tak wynika z rządowego projektu ustawy procedowanej w Sejmie. Rankomat.pl policzył, jakie byłyby wyniki, gdyby OKI funkcjonowało teraz i właśnie kończył się rok. W przypadku przeciętnej lokaty największa oszczędność podatkowa (162 zł) dotyczyłaby wpłaty 25 000 zł. OKI byłoby bardziej opłacalne od zwykłej lokaty jeśli wpłacimy nie więcej niż ok. 107 000 zł. Natomiast dla inwestorów uzyskujących wysokie zyski OKI byłoby korzystniejsze od zwykłego konta maklerskiego niezależnie od kwoty. Przy zysku takim samym jak wzrost WIG (36%) wpłacając 100 000 zł można byłoby zaoszczędzić na podatku 6 694 zł, a przy 1 mln zł już 59 294 zł. Konto OKI przegrywa ze zwykłym kontem maklerskim tylko wtedy, gdy kwota przekracza limit 100 000 zł, a zysk jest niewielki lub inwestor poniósł stratę.

Trzeba płacić całe alimenty, nawet gdy zabiera się dziecko na wakacje
11 cze 2026

Czy rodzic, który zabiera dziecko na wakacyjny wyjazd ma obowiązek zapłacić alimenty w pełnej wysokości? To pytanie pojawia się co rok w okresie wakacji i ferii zimowych. Obowiązujące w tym zakresie przepisy nie pozostawiają wątpliwości.

Nie akceptujesz pracownika MOPS. Jedynie skarga. Inaczej jest w usługach sąsiedzkich
12 cze 2026

Opieka świadczona przez pracowników MOPS nad osobą starszą, schorowaną lub niepełnosprawną to sprawa wymagająca taktu, poszanowania intymności oraz uwzględnienia wielu niuansów. Wydawałoby się, że zabezpieczeniem interesów np. 98-letniej kobiety korzystającej z opieki pracowników MOPS powinno być prawo do akceptacji opiekuna lub opiekunki. Byłby to bezpiecznik chroniący przed sytuacją, w której opiekun z MOPS nie ma akceptacji osoby potrzebującej wsparcia. Takie rozwiązanie prawo przewiduje jednak tylko dla usług sąsiedzkich. W przypadku opieki przez pracowników MOPS w praktyce można złożyć jedynie skargę, jeżeli jest ona w ocenie osoby chorej, starszej, niepełnosprawnej, źle sprawowana.

Jakie ceny paliwa? Ile kosztuje benzyna i olej napędowy w piątek 12 czerwca?
12 cze 2026

W piątek znowu zmieniły się ceny benzyny i diesla. W najnowszym obwieszczeniu minister energii podał maksymalne ceny detaliczne paliwa obowiązujące w dniu 12 czerwca. Czy paliwa staniały?

pokaż więcej
Proszę czekać...