Czy należy pomniejszyć świadczenie z ZFŚS przyznawane pracownikowi pracującemu na pół etatu? Wielu pracodawców to robi i nie zdają sobie sprawy z tego, że postępują niezgodnie z obowiązującymi przepisami i pozbawiają pracowników należnych im świadczeń.
- Kryteria przyznawania świadczeń z ZFŚS
- Regulamin trzeba tworzyć, ale nie wszystko można w nim postanowić
- Świadczenie urlopowe to nie to samo, co wczasy pod gruszą
Kryteria przyznawania świadczeń z ZFŚS
Wysokość ulgowych usług i świadczeń przyznawanych osobom uprawnionym ze środków zakładowego funduszu świadczeń socjalnych jest uzależniona od kryterium socjalnego, na które składa się sytuacja życiowa, rodzinna i materialna osoby uprawnionej do korzystania z tego funduszu (art. 8 ust. 1 ustawy z 4 marca 1994 r. o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych). Ustawodawca nie przewidział żadnego innego kryterium, które miałoby wpływać na to, jakiej wysokości pomoc osoba uprawniona może uzyskać od pracodawcy tworzącego fundusz socjalny. W praktyce jednak pracodawcy próbują we własnym zakresie wprowadzać w tym zakresie pewne zasady czy ograniczenia, na przykład obliczają wysokość przyznawanego świadczenia proporcjonalnie do wymiaru etatu pracownika. Takie postępowanie jest jednak niezgodne z obowiązującymi przepisami i nie powinno mieć miejsca.
Regulamin trzeba tworzyć, ale nie wszystko można w nim postanowić
Choć ustawodawca dał pracodawcom prawo, czy wręcz nałożył na nich obowiązek określenia w wewnątrzzakładowym regulaminie zasad i warunków korzystania z usług i świadczeń finansowanych z funduszu oraz zasada przeznaczania środków funduszu na poszczególne cele i rodzaje działalności socjalnej, to jednak muszą robić to z uwzględnieniem zasad ustanowionych w ustawie. Oznacza to, że nie mogą na przykład ograniczać grona osób uprawnionych do korzystania z funduszu, czy wprowadzać dodatkowych warunków nabycia prawa do świadczeń, a także nie wolno im wprowadzać dodatkowych kryteriów, od których uzależniana jest wysokość przyznawanych uprawnionym ulgowych usług i świadczeń.
Świadczenie urlopowe to nie to samo, co wczasy pod gruszą
Źródłem pewnego zamieszania i niezrozumienia może być w tym zakresie brzmienie art. 3 ust. 4 ustawy o ZFŚS, zgodnie z którym wysokość świadczenia urlopowego, o którym mowa w art. 3 ust. 3 ustawy o ZFŚS, nie może przekroczyć wysokości odpisu podstawowego, odpowiedniego do rodzaju zatrudnienia pracownika, z tym że wysokość świadczenia dla zatrudnionych ustala się proporcjonalnie do wymiaru czasu pracy pracownika. Pracodawcy nie zauważają tego, że przytoczona zasada określona przez ustawodawcę odnosi się wyłącznie do świadczenia urlopowego, które wypłacają pracodawcy zatrudniający według stanu na dzień 1 stycznia danego roku mniej niż 50 pracowników w przeliczeniu na pełne etaty, którzy zdecydowali się zamiast tworzyć fundusz, wypłacać raz w roku każdemu pracownikowi korzystającemu w danym roku kalendarzowym z urlopu wypoczynkowego w wymiarze co najmniej 14 kolejnych dni kalendarzowych, świadczenie urlopowe. Nie ma natomiast żadnych podstaw do stosowania tej zasady w odniesieniu do ulgowych usług i świadczeń wypłacanych przez pracodawców tworzących fundusz, również tych związanych z wypoczynkiem, np. wczasów pod gruszą.
art. 8 ust. 1–1c ustawy z 4 marca 1994 r. o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych (j.t. Dz.U. z 2024 r. poz. 288)