Frankowicze z umorzoną częścią kredytu nie zapłacą podatku. KIS wyjaśnia, kiedy zaniechanie poboru PIT ma zastosowanie!

• Na czym polegał problem
• Dlaczego umorzenie kredytu tworzy przychód podatkowy
• Kiedy działa zaniechanie poboru podatku
• Jak KIS ocenił sytuację wnioskodawcy
• Praktyczne skutki dla kredytobiorców frankowych

Na czym polegał problem

Wnioskodawca oraz jego małżonka zawarli w 2006 r. umowę kredytu mieszkaniowego we frankach szwajcarskich na zakup lokalu mieszkalnego na własne cele mieszkaniowe. Kredyt był obsługiwany regularnie, jednak w 2024 r. bank wezwał do wcześniejszego zwrotu całości kapitału. W wyniku negocjacji prowadzonych przez kancelarię prawną strony zawarły ugodę, na mocy której – po przewalutowaniu zadanie na złote po średnim kursie NBP z dnia poprzedzającego zawarcie ugody – saldo kredytu zostało uznane za spłacone w całości, a bank zrzekł się dalszych roszczeń. Ugodę zawarto 23 stycznia 2026 r.

Kredytobiorca wystąpił do Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z pytaniem, czy może skorzystać z zaniechania poboru podatku dochodowego od umorzonej kwoty, skoro wcześniej nie korzystał z tego instrumentu w związku z żadnym innym kredytem mieszkaniowym? W interpretacji indywidualnej z 8 kwietnia 2026 r. (sygn. 0113-KDIPT2-2.4011.1157.2025.2.MK) organ uznał stanowisko podatnika za prawidłowe.

Dlaczego umorzenie kredytu tworzy przychód podatkowy

Punktem wyjścia rozważań KIS była ogólna zasada powszechności opodatkowania wyrażona w art. 9 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Zgodnie z tym przepisem opodatkowaniu podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem tych, które zostały enumeratywnie wyłączone przez ustawodawcę albo co do których zaniechano poboru podatku w drodze rozporządzenia ministra właściwego do spraw finansów publicznych.

Organ wyjaśnił, że sam fakt zawarcia umowy kredytowej i jej spłata na warunkach umownych są podatkowo obojętne. Inaczej jednak rzecz się ma w przypadku umorzenia wierzytelności – zwłaszcza kapitału, odsetek lub prowizji. W takiej sytuacji dochodzi do realnego przysporzenia majątkowego po stronie kredytobiorcy, który zostaje zwolniony z obowiązku spłaty długu. Przysporzenie to stanowi przychód z innych źródeł w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 ustawy o PIT i co do zasady podlega opodatkowaniu.

Kiedy działa zaniechanie poboru podatku

Ustawodawca zdecydował jednak objąć ten rodzaj przychodu specjalną ochroną. Na podstawie rozporządzenia Ministra Finansów z 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe (Dz.U. z 2025 r. poz. 1672) organ może odstąpić od poboru PIT od umorzonej wierzytelności kredytowej – pod warunkiem łącznego spełnienia kilku przesłanek. Kredyt musi:

• zostać udzielony przed 15 stycznia 2015 r. przez instytucję podlegającą nadzorowi państwowego organu nadzoru nad rynkiem finansowym,
• być zabezpieczony hipoteką na nieruchomości lub prawie do lokalu mieszkalnego,
• zostać zaciągnięty na wydatki określone w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o PIT (tj. na własne cele mieszkaniowe),
• dotyczyć realizacji jednej inwestycji mieszkaniowej, a podatnik nie mógł wcześniej korzystać z zaniechania poboru podatku od innego umorzonego kredytu mieszkaniowego.

Zaniechanie obejmuje dochodów (przychody) uzyskane od 1 stycznia 2022 r. do 31 grudnia 2026 r. i dotyczy zarówno umorzonego kapitału, jak i odsetek – w tym odsetek skapitalizowanych – a także prowizji i opłat niezbędnych do zawarcia umowy kredytowej, z wyjątkiem kosztów usług dodatkowych (np. ubezpieczeń).

Jak KIS ocenił sytuację wnioskodawcy

W stanie faktycznym rozpatrywanym przez KIS wszystkie przesłanki zostały spełnione. Kredyt pochodził z 2006 r., a więc został udzielony przed ustawową datą graniczną. Zabezpieczenie w postaci hipoteki obciążało spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego. Cel kredytowania – zakup kawalerki na własne cele mieszkaniowe – mieścił się w katalogu art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o PIT. Co istotne, wnioskodawca i jego małżonka nie korzystali dotąd z zaniechania poboru podatku w związku z żadnym innym kredytem mieszkaniowym.

Drugi kredyt zawarty przez wnioskodawcę – złotowy, zaciągnięty w 2021 r. na zakup segmentu – nie stanowił przeszkody. Rozporządzenie zakazuje wyłącznie ponownego korzystania z zaniechania poboru podatku w odniesieniu do „innej inwestycji mieszkaniowej”. Skoro oba kredyty dotyczyły odrębnych inwestycji, a pierwszym z nich objęta była – i tylko jego dotyczyło umorzenie – przesłanka wyłączająca zaniechanie nie znalazła zastosowania. W konsekwencji organ potwierdził, że umorzona kwota (kapitał, odsetki zapadłe niepłacone i odsetki bieżące) jest objęta zaniechaniem poboru podatku i nie podlega opodatkowaniu PIT.

Praktyczne skutki dla kredytobiorców frankowych

Interpretacja potwierdza utrwaloną linię KIS: kredytobiorcy, którzy zawierają ugody z bankami obejmujące umorzenie wierzytelności z tytułu hipotecznych kredytów walutowych, mogą – przy spełnieniu opisanych warunków – uniknąć obowiązku podatkowego z tytułu tak uzyskanego przysporzenia. Dochody objęte zaniechaniem poboru podatku nie są wykazywane w zeznaniu rocznym PIT i nie wymagają zgłoszenia do urzędu skarbowego.

Kluczowym parametrem jest data zawarcia ugody lub innego zdarzenia powodującego umorzenie wierzytelności: musi ono nastąpić między 1 stycznia 2022 r. a 31 grudnia 2026 r. Podatnicy, którzy negocjują warunki ugody z bankiem lub oczekują na jej finalizację, powinni zadbać o to, aby zdarzenie podatkowe – tj. formalne zwolnienie z długu – nastąpiło w tym przedziale czasowym.

Warto również pamiętać, że bank zobowiązany jest do przesłania podatnikowi informacji PIT-11 wykazującej kwotę umorzonej wierzytelności jako przychód z innych źródeł. Nawet jeśli zaniechanie poboru podatku wyłącza obowiązek zapłaty PIT, dokument ten może wzbudzić wątpliwości podatnika. W razie jakichkolwiek wątpliwości warto wystąpić o własną interpretację indywidualną lub skonsultować się z doradcą podatkowym.

Cytowana interpretacja indywidualna:

Interpretacja indywidualna Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 8 kwietnia 2026 r., sygn. 0113-KDIPT2-2.4011.1157.2025.2.MK