Umorzony kredyt frankowy! Skarbówka: przychód jest, ale podatku nie zapłacisz – pod jednym warunkiem

• Przychód powstaje, ale pobór podatku bywa zaniechany
• Warunki zwolnienia z poboru podatku
• Błąd we wniosku, słuszny efekt końcowy
• Co ze współkredytobiorcami, w tym ze spadkobiercami?
• Wnioski praktyczne dla kredytobiorców frankowych
• Powołane interpretacje podatkowe

Przychód powstaje, ale pobór podatku bywa zaniechany

Gdy bank na mocy ugody umarza część kredytu, kredytobiorca osiąga realne przysporzenie majątkowe - jego zobowiązania zmniejszają się, choć nie dlatego, że je spłacił. Fiskus kwalifikuje takie zdarzenie jako przychód z innych źródeł w rozumieniu art. 20 ust. 1 ustawy o PIT. To konsekwencja szerokiej definicji przychodu, obejmującej nie tylko wpływy pieniężne, lecz i każde przysporzenie, zarówno zwiększające aktywa, jak i zmniejszające pasywa podatnika. Przy tym wcale nie oznacza to że koniecznie zapłacimy podatek.

Stanowisko takie potwierdziła interpretacja indywidualna Dyrektora KIS z 12 marca 2026 r. (sygn. 0112-KDIL2-1.4011.21.2026.2.KP). Wnioskodawca kredytobiorca, który w 2006 r. zaciągnął frankowy kredyt hipoteczny i w 2025 r. zawarł z bankiem ugodę obejmującą umorzenie części kapitału przekonywał, że skoro kredyt miał charakter zwrotny i nie stanowił pierwotnie jego przychodu, to jego umorzenie też nie powinno być opodatkowane. Organ uznał to stanowisko za nieprawidłowe.

Rozstrzygnięcie nie jest jednak dla kredytobiorców niekorzystne. Dyrektor KIS potwierdził jednocześnie, że do umorzonej kwoty znajdzie zastosowanie zaniechanie poboru podatku dochodowego, wynikające z rozporządzenia Ministra Finansów z 11 marca 2022 r. Oznacza to w praktyce, że przychód powstaje, lecz podatek nie jest pobierany i co istotne, nie trzeba go wykazywać w zeznaniu rocznym.

Warunki zwolnienia z poboru podatku

Zaniechanie poboru podatku dotyczy konkretnej kategorii kredytów i ma wyraźnie określone przesłanki. Kredyt musi spełniać łącznie kilka warunków:

1. zostać udzielony przed 15 stycznia 2015 r. przez instytucję podlegającą nadzorowi KNF,
2. być zabezpieczony hipotecznie na nieruchomości mieszkalnej,
3. zostać zaciągnięty na cele mieszkaniowe w rozumieniu art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o PIT (nabycie, budowa lub remont nieruchomości mieszkalnej),
4. kredytobiorca nie może wcześniej korzystać z zaniechania poboru podatku z tytułu umorzenia wierzytelności z innego kredytu mieszkaniowego.

W omawianej sprawie wnioskodawca spełniał wszystkie te przesłanki: kredyt zaciągnięto w 2006 r., w banku nadzorowanym przez KNF, na zakup lokalu mieszkalnego z przeznaczeniem na własne potrzeby, a hipoteka zabezpieczała spłatę tej konkretnej nieruchomości. Poprzednich umorzeń z zaniechaniem poboru nie było. Zaniechanie obejmuje dochody uzyskane od 1 stycznia 2022 r. do 31 grudnia 2026 r.

Błąd we wniosku, słuszny efekt końcowy

Paradoks opisanej interpretacji polega na tym, że organ podatkowy uznał stanowisko podatnika za nieprawidłowe, a jednocześnie wydał rozstrzygnięcie dla niego korzystne. Kredytobiorca twierdził, że przychód w ogóle nie powstaje i to właśnie zakwestionowano. Dyrektor KIS wskazał, że przychód jak najbardziej powstaje, lecz jednocześnie zastosowanie znajdzie zaniechanie poboru podatku, które daje ten sam skutek praktyczny: brak podatku do zapłaty i brak obowiązku ujawnienia w PIT.

Rozróżnienie ma jednak znaczenie prawne i może być istotne w przypadkach granicznych. Zaniechanie poboru to nie zwolnienie podatkowe jest instrumentem uznaniowym, ograniczonym czasowo (do końca 2026 r.) i podmiotowo. Gdyby podatnik nie spełniał warunków z rozporządzenia, przychód z umorzenia kredytu byłby opodatkowany według skali podatkowej jako dochód z innych źródeł.

Co ze współkredytobiorcami, w tym ze spadkobiercami?

Sprawa ma dodatkowy wymiar, warty odnotowania. Kredyt zaciągnięty był wspólnie z małżonką, która zmarła w 2023 r. Po jej śmierci do ugody z bankiem przystąpili spadkobiercy. Interpretacja dotyczyła wyłącznie wnioskodawcy jako podatnika. Organ podatkowy zastrzegł wyraźnie, że skutki podatkowe po stronie pozostałych stron ugody nie są jej przedmiotem.

Ta okoliczność zasługuje na uwagę. Każda ze stron ugody powinna samodzielnie ocenić swoje zobowiązania podatkowe lub wystąpić o własną interpretację. Zaniechanie poboru podatku ma bowiem charakter indywidualny i wymaga spełnienia przesłanek przez każdą osobę z osobna, w tym warunku niekorzystania wcześniej z podobnego zaniechania.

Wnioski praktyczne dla kredytobiorców frankowych

Opisana interpretacja utrwala linię, którą organy podatkowe prezentują od kilku lat. Dla kredytobiorców rozważających ugodę z bankiem płyną z niej trzy praktyczne wnioski.

1. nie należy zakładać automatycznie braku przychodu — to błędne uproszczenie, które może wywołać problemy przy ewentualnej kontroli.
2. w większości przypadków dotyczących standardowych kredytów frankowych zaciągniętych przed 2015 r. na cele mieszkaniowe zaniechanie poboru podatku zadziała automatycznie i nie będzie konieczne wykazywanie czegokolwiek w rocznym zeznaniu PIT.
3. w sytuacjach złożonych - wielu współkredytobiorców, refinansowanie, cel mieszany - warto wystąpić o własną interpretację indywidualną, zanim ugoda zostanie podpisana.

Warto też pamiętać, że rozporządzenie o zaniechaniu poboru podatku obowiązuje do 31 grudnia 2026 r. Ugody zawarte po tej dacie, jeśli przepisy nie zostaną przedłużone, mogą już nie korzystać z tej ochrony.

Powołane interpretacje podatkowe

Interpretacja indywidualna Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 12 marca 2026 r. sygn. 0112-KDIL2-1.4011.21.2026.2.KP