ZUS ma bardzo miłą niespodziankę dla urodzonych między 1949 a 1969 rokiem. Te osoby mogą otrzymać specjalną emeryturę

oprac. Anna Kot
Absolwentka filologii polskiej oraz dziennikarstwa. Autorka licznych publikacji o tematyce gospodarczej i emerytalnej. Świat świadczeń społecznych nie jest jej obcy. Z Grupą INFOR związana od 2023 roku.
rozwiń więcej
ZUS, emerytura, gotówka, pieniądze / ZUS ma bardzo miłą niespodziankę dla urodzonych między 1949 a 1969 rokiem. Te osoby mogą otrzymać specjalną emeryturę / Shutterstock

Urodziłeś się między 1949 a 1969 rokiem? ZUS ma dla Ciebie niespodziankę! Okazuje się, że te osoby mogą skorzystać ze specjalnego rodzaju emerytury. Jednak samo kryterium wieku nie wystarczy, aby ją otrzymać. Są jeszcze inne warunki, które trzeba spełnić.  Jakie dokładnie? Oto szczegóły.

rozwiń >

Miła niespodzianka od ZUS dla roczników 1949-1969. Te osoby mogą otrzymać specjalną emeryturę. Jednak sam wiek to nie wszystko

Osoby urodzone między 1 stycznia 1949 roku a 1 stycznia 1969 roku, które pracowały w wyjątkowych warunkach lub wykonywały specjalne zawody, mogą ubiegać się o specjalną emeryturę. Aby otrzymać to świadczenie, muszą spełnić następujące kryteria:

  • Osiągnąć wiek emerytalny.
  • Posiadać określony okres składkowy i nieskładkowy pracy, czyli co najmniej 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn, co należy udokumentować stosownymi dokumentami.
  • Mieć wymagany staż pracy w szczególnych warunkach lub wykonywać specjalne zawody, różny w zależności od charakteru pracy, potwierdzony stosownymi dokumentami.
  • Nie uczestniczyć w otwartym funduszu emerytalnym (OFE) lub złożyć wniosek poprzez Zakład Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) o przekazanie zgromadzonych środków z OFE na konto budżetu państwa.

Wcześniejsza, specjalna emerytura a praca w szczególnych warunkach

Praca w szczególnych warunkach jest definiowana jako praca, która:

  • Posiada znaczną szkodliwość dla zdrowia lub znaczny stopień uciążliwości.
  • Wymaga wysokiej sprawności psychofizycznej ze względu na własne bezpieczeństwo lub bezpieczeństwo otoczenia.

Przykłady takiej pracy obejmują pracę pod ziemią, działalność ratowników w Górskim Ochotniczym Pogotowiu Ratunkowym, a także prace związane z przetwarzaniem azbestu, produkcją ołowiu i kadmu. Natomiast praca w szczególnym charakterze obejmuje:

  • Pracę pracowników organów administracji celnej oraz organów kontroli państwowej.
  • Pracę dziennikarzy, nauczycieli oraz żołnierzy zawodowych.

Wcześniejsza, specjalna emerytura a praca o szczególnym charakterze

Praca o szczególnym charakterze dotyczy zawodów wymagających wyjątkowych umiejętności i odpowiedzialności, takich jak służba celna, działalność dziennikarzy, praca nauczycielska oraz służba wojskowa. Te zawody charakteryzują się podwyższonym poziomem stresu, wymagają ciągłej gotowości i często wiążą się z odpowiedzialnością za bezpieczeństwo innych.

Wcześniejsza, specjalna emerytura - jakie dokumenty będą potrzebne?

Aby starać się o emeryturę z tytułu pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, musimy odwiedzić stronę ZUS, pobrać formularz wniosku o emeryturę (EMP) oraz formularz informacyjny dotyczący okresów składkowych i nieskładkowych (ERP-6). Te dokumenty są również dostępne w każdym oddziale ZUS. Należy dołączyć do wniosku dokumenty potwierdzające:

  • Okresy zatrudnienia w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze.
  • Okresy, za które opłacaliśmy składki oraz te, w których nie opłacaliśmy składek (jak wykazano w formularzu ERP-6). Dokumenty te mogą obejmować świadectwa pracy, zaświadczenia o zatrudnieniu, dokumenty potwierdzające okres pobierania zasiłku dla bezrobotnych czy też dokumenty potwierdzające pobyt na urlopie wychowawczym.
  • Informacje o wysokości wynagrodzenia otrzymywanego w poszczególnych okresach zatrudnienia lub ubezpieczenia.

Wniosek należy złożyć najpóźniej na dzień przed osiągnięciem 60. (dla kobiet) lub 65. (dla mężczyzn) roku życia.

Nie jest istotne, czy pracowaliśmy dla pracodawcy publicznego, czy prywatnego, ZUS uwzględni jedynie te okresy, w których byliśmy zatrudnieni na pełen etat, zgodnie z obowiązującymi na danym stanowisku warunkami pracy, w ramach stosunku pracy lub służby. Według ZUS, podczas ustalania stażu pracy w warunkach specjalnych lub o specjalnym charakterze, Zakład Ubezpieczeń Społecznych nie wliczy czasu, w którym pracowaliśmy w warunkach istotnie szkodliwych dla zdrowia, ale w mniejszym niż pełnym wymiarze czasu pracy. ZUS także nie uwzględni pracy na podstawie umowy zlecenia ani prowadzenia własnej działalności gospodarczej.

Wniosek o wcześniejszą, specjalną emeryturę dla roczników 1949-1969

Aby złożyć wniosek o emeryturę za pracę w trudnych warunkach lub o szczególnym charakterze, należy odwiedzić stronę internetową Zakładu Ubezpieczeń Społecznych i pobrać niezbędne formularze: wniosek o emeryturę (EMP) oraz informację o okresach składkowych i nieskładkowych (ERP-6). Alternatywnie, dokumenty te można uzyskać osobiście w każdej placówce ZUS. Do kompletnego wniosku należy dołączyć dokumentację potwierdzającą przebieg zatrudnienia, ze szczególnym uwzględnieniem okresów pracy w trudnych warunkach lub o szczególnym charakterze. Należy również przedłożyć dokumenty potwierdzające okresy składkowe i nieskładkowe oraz wysokość uzyskiwanych zarobków, zgodnie z wymogami formularza ERP-6.

Aby złożyć wniosek, należy spełnić wymóg wiekowy. Termin składania wniosku upływa w dniu poprzedzającym ukończenie 60. roku życia przez kobiety lub 65. roku życia przez mężczyzn. ZUS uwzględnia wyłącznie okresy zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy, niezależnie od formy zatrudnienia (umowa o pracę, służba) oraz rodzaju pracodawcy (sektor prywatny, publiczny). Okresy zatrudnienia na podstawie umów cywilnoprawnych (np. umowa zlecenie) lub prowadzenia działalności gospodarczej nie są brane pod uwagę przy ustalaniu prawa do świadczenia.

Kiedy złożyć wniosek o wcześniejszą, specjalną emeryturę?

Wniosek o wcześniejszą emeryturę dla osób urodzonych między 1949 a 1969 rokiem można złożyć najwcześniej 30 dni przed spełnieniem tych warunków. Jeśli złożymy go wcześniej, zostanie odrzucony. Jeśli natomiast złożymy go później, emerytura zostanie naliczona od miesiąca, w którym złożyłeś wniosek. Dobra wiadomość jest taka, że jeżeli nie zgadzamy się z decyzją ZUS, możemy się od niej odwołać. Takie odwołanie składamy w ZUS, który wydał decyzję, i to ZUS przekazuje je do sądu. Mamy na to miesiąc od momentu, gdy dostaniemy decyzję. Odwołanie jest za darmo.

Wiek a wcześniejsza, specjalna emerytura a wiek

Jak długo trzeba być zatrudnionym, żeby otrzymać wcześniejszą, specjalną emeryturę?

  • Pracownik kolei: 15 lat stażu pracy, przy czym dla kobiet wiek ten wynosi 55 lat, a dla mężczyzn 60 lat.
  • Przynajmniej 15 lat doświadczenia zawodowego wymagane jest w dziennikarstwie - 55 lat (dla kobiet) i 60 lat (dla mężczyzn). Dodatkowo, osiągnięcie tego wieku musi nastąpić podczas wykonywania pracy dziennikarskiej lub w dniu złożenia wniosku o emeryturę, oraz konieczne jest podpisanie układu zbiorowego pracy dziennikarzy.
  • Przynajmniej 15 lat pracy w Najwyższej Izbie Kontroli - dla osób w wieku 55 lat (dla kobiet) i 60 lat (dla mężczyzn). Dodatkowo konieczne jest osiągnięcie tego wieku w trakcie zatrudnienia w Najwyższej Izbie Kontroli.

Zgodnie z informacją zamieszczoną na stronie zus.pl, przy ustalaniu uprawnień osób w wieku 55 lat dla kobiet i 60 lat dla mężczyzn, za pracowników zatrudnionych w szczególnym charakterze uważa się także:

  • Pracowników organów kontroli państwowej,
  • Pracowników organów administracji celnej,
  • Nauczycieli, wychowawców lub innych pracowników pedagogicznych wykonujących pracę nauczycielską wymienioną w ustawie z dnia 26 stycznia 1982 roku - Karta Nauczyciela,
  • Żołnierzy zawodowych, funkcjonariuszy różnych służb (Policji, Urzędu Ochrony Państwa, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Służby Celnej, Służby Więziennej i Państwowej Straży Pożarnej), jeżeli nie spełniają warunków lub utracili prawo do świadczeń określonych w przepisach o zaopatrzeniu emerytalnym tych osób,
  • Pracowników jednostek ochrony przeciwpożarowej.

Cała lista pracowników, którzy mogą się ubiegać o przyznanie wcześniejszej emerytury, znajduje się w załączniku do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze.

Kto nie może się ubiegać o wcześniejszą, specjalną emeryturę?

Nie każda osoba urodzona między 1949 a 1969 rokiem ma prawo do wcześniejszej emerytury, nawet jeśli znajduje się w odpowiednim przedziale wiekowym, jak to przewiduje prawo. Szczególnie dotyczy to tych, którzy pracowali w specjalnych warunkach. Osoby zatrudnione na umowę zlecenie lub prowadzące własną działalność gospodarczą mogą mieć trudności z uzyskaniem wcześniejszej emerytury. Dodatkowo ZUS może nie uwzględnić okresów pracy wykonywanych w specjalnych warunkach na niepełny etat, co również może obniżyć szanse na wcześniejszą emeryturę.

Służba wojskowa także może stanowić problem w kontekście ustalania emerytury w specjalnych warunkach, ponieważ jej czas nie jest brany pod uwagę podczas obliczeń emerytalnych. Dodatkowo ZUS może pominąć uwzględnienie wynagrodzenia lub świadczeń z ubezpieczenia społecznego w przypadku choroby, lub macierzyństwa. Ponadto, niektóre świadczenia, takie jak rehabilitacyjne czy urlop zdrowotny, nie są wliczane do okresu składkowego.

Infor.pl
Rząd zmienia Ordynację podatkową i zasady obrotu dziełami sztuki. Kilkadziesiąt propozycji na stole
12 sty 2026

Rada Ministrów zajmie się projektem nowelizacji Ordynacji podatkowej przygotowanym przez Ministerstwo Finansów oraz zmianami dotyczącymi rynku dzieł sztuki i funduszy inwestycyjnych. Wśród propozycji są m.in. wyższe limity płatności podatku przez osoby trzecie, nowe zasady liczenia terminów oraz uproszczenia dla funduszy inwestycyjnych.

10 800 zł bez ZUS na kwartał dla emeryta, rencisty, bezrobotnego i pracującego. Korzystne zmiany od 1 stycznia 2026
12 sty 2026

Niezależnie od tego, czy jesteś emerytem, rencistą, osobą pracującą czy pozostajesz bez zatrudnienia, od 1 stycznia 2026 r. zmieniają się zasady, które mogą mieć realne znaczenie dla Twoich pieniędzy. Chodzi o nowy limit pozwalający działać bez opłacania składek ZUS, rozwiązanie, z którego może skorzystać bardzo szeroka grupa Polaków. To nie jest nowe świadczenie, ale jedna z najkorzystniejszych zmian dla osób osiągających dodatkowe przychody.

Komunikat ZUS: Zmiany w zwolnieniach lekarskich i orzecznictwie lekarskim ZUS 2026-2027. Co i kiedy wchodzi w życie?
12 sty 2026

W dniu 7 stycznia 2026 r. Prezydent RP podpisał ustawę wprowadzającą zmiany w zakresie zwolnień lekarskich, przeprowadzania kontroli prawidłowości wykorzystywania tych zwolnień oraz orzecznictwa lekarskiego w ZUS. Biuro prasowe ZUS wskazuje, że w mediach pojawiło się dotąd wiele mylących informacji o wprowadzonych zmianach. Dlatego ZUS wyjaśnił w komunikacie z 12 stycznia 2026 r. co się zmienia w tym zakresie i kiedy te zmiany wchodzą w życie.

Wielkopolskie samorządy mogą dostać 300 tys. zł na instalacje do wykorzystania deszczówki
12 sty 2026

Wielkopolskie samorządy mogą wnioskować o wsparcie na budowę instalacji do wykorzystania deszczówki do 27 lutego – poinformował w poniedziałek Urząd Marszałkowski Województwa Wielkopolskiego. Jedna gmina lub miasto może otrzymać nawet 300 tys. zł, a tegoroczny budżet programu wynosi łącznie 2 mln zł.

Gdy państwo zawiodło konsumenta. 500 zł długu i 19 lat odsetek przekraczających 3000 proc.
12 sty 2026

Konsument aż przez 19 lat spłacał pożyczkę z oprocentowaniem przekraczającym 3000 proc. rocznie, ponieważ sąd rejonowy nie zbadał treści umowy przed wydaniem nakazu zapłaty. Wyrok Sądu Najwyższego z 4 grudnia 2025 r. przypomina fundamentalną zasadę: ochrona przed nieuczciwą umową nie może być wyłącznym ciężarem konsumenta – sądy mają konstytucyjny obowiązek kontrolować abuzywność klauzul z urzędu, nawet gdy strona o to nie poprosi.

Od jakiej średniej jest czerwony pasek? Dla kogo jest stypendium premiera i ministra edukacji?
12 sty 2026

Jaką średnią ocen trzeba mieć na czerwony pasek na świadectwie szkolnym? Kiedy przysługuje stypendium premiera, a kiedy ministra edukacji? PAP opisuje na przykładzie województwa podlaskiego.

Przejrzystość umowy kredytowej dla konsumenta to nie formalność ale ważny standard ochrony prawnej [polemika]
12 sty 2026

Stanowisko przedstawione przez adw. Wojciecha Wandzla w reakcji na artykuł opublikowany na portalu Infor.pl wymaga kilku istotnych doprecyzowań, zwłaszcza w świetle treści uzasadnienia wyroku Sądu Okręgowego w Suwałkach z 23 października 2025 r. sygn. akt I C 600/23, które stanowi podstawę dalszej analizy - wskazuje radca prawny Marta Kosowicz. Wbrew pojawiającym się sugestiom, zaprezentowane przeze mnie stanowisko nie zmierzało do podważenia legalności wskaźnika WIBOR jako takiego, lecz koncentrowało się na standardach ochrony konsumenta w konkretnej relacji umownej, ocenianej przez pryzmat przejrzystości kontraktu i rzetelności informacji przekazanych kredytobiorcom.

Metropolie szaleją. Rekordowe wydatki na rozwój miast w 2026 roku
12 sty 2026

Piętnaście metropolii planuje w 2026 r. wydać na inwestycje łącznie 16,2 mld zł – wynika z analizy „Rzeczpospolitej”. Kwota ta jest o kilkanaście procent wyższa niż zakładano w planach inwestycyjnych tych miast na 2025 rok, co oznacza wyraźny wzrost ambicji rozwojowych samorządów.

ZUS oficjalnie prostuje informacje wprowadzające w błąd: nowe przepisy w zasiłkach i orzekaniu. Co się zmienia i od kiedy? [jest podpis Prezydenta]
12 sty 2026

W dniu 7 stycznia 2026 r. Prezydent RP Karol Nawrocki podpisał ustawę wprowadzającą zmiany w zakresie zwolnień lekarskich, przeprowadzania kontroli prawidłowości wykorzystywania tych zwolnień oraz orzecznictwa lekarskiego w ZUS. W przestrzeni medialnej pojawiło się jednak wiele mylących informacji o wprowadzonych zmianach. Przedstawiamy więc wiarygodne informacje oparte prosto na komunikacie ZUS z dnia 12 stycznia 2026 r.

Prof. Modzelewski: obowiązkowy KSeF podzieli gospodarkę na 2 odrębne sektory. 3 lub 4 dokumenty do jednej transakcji?
12 sty 2026

Obecny rok dla podatników prowadzących działalność gospodarczą będzie źle zapamiętany. Co prawda w ostatniej chwili rządzący wycofali się z akcji masowego (i wstecznego) przerabiania samozatrudnienia i umów zlecenia na umowy o pracę, ale jak dotąd upierają się przy czymś znacznie gorszym i dużo bardziej szkodliwym, czyli dezorganizacji fakturowania oraz rozliczeń w obrocie gospodarczym - pisze prof. dr hab. Witold Modzelewski.

pokaż więcej
Proszę czekać...