Od marca 2026 roku renta socjalna wzrośnie do 1970,60 zł miesięcznie. Podwyżka wynika z przyjętego przez rząd wskaźnika waloryzacji na poziomie 4,88 proc. Uprawnieni będą otrzymywać świadczenie w tej wysokości przez kolejnych 12 miesięcy, aż do lutego 2027 roku. Oto szczegóły.
- Warunki uprawniające do otrzymania renty socjalnej
- Planowana waloryzacja renty socjalnej w 2026 roku
- Wzrost dodatku dopełniającego do renty socjalnej
- Renta socjalna a kluczowe terminy oraz ramy czasowe
- Zasady dorabiania a renta socjalna
- Renta socjalna a aktualne limity dorabiania (do końca lutego 2026)
- Renta socjalna. Co zmieni się od 1 marca 2026 roku?
Warunki uprawniające do otrzymania renty socjalnej
Renta socjalna stanowi formę wsparcia finansowego dedykowaną osobom dorosłym, u których stwierdzono całkowitą niezdolność do wykonywania pracy zarobkowej. Kluczowym kryterium przyznania tego świadczenia jest moment wystąpienia naruszenia sprawności organizmu będącego przyczyną owej niezdolności. Przepisy precyzują, że dysfunkcja ta musi zaistnieć przed osiągnięciem pełnoletności, w trakcie pobierania nauki w placówkach szkolnych lub szkołach wyższych przed ukończeniem 25. roku życia, bądź też w trakcie odbywania studiów doktoranckich czy aspirantury naukowej. Ostateczną decyzję o stopniu niezdolności do pracy podejmuje lekarz orzecznik Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, który określa również charakter świadczenia. Może mieć ono formę stałą, jeśli deficyty zdrowotne są trwałe, lub czasową, w przypadku gdy prognozowana jest ich okresowość. Pobieranie renty socjalnej nie wyklucza możliwości aktywności zawodowej, jednak beneficjenci muszą liczyć się z ograniczeniami kwotowymi. Uzyskiwanie dodatkowych dochodów podlega limitom analogicznym do tych obowiązujących emerytów i innych rencistów, co oznacza, że po przekroczeniu określonych progów kwota wypłacanej renty może zostać proporcjonalnie zmniejszona lub jej wypłata może zostać całkowicie zawieszona.
Planowana waloryzacja renty socjalnej w 2026 roku
Zgodnie z obowiązującymi regulacjami prawnymi wysokość renty socjalnej jest ściśle powiązana z najniższą rentą z tytułu całkowitej niezdolności do pracy i wynosi obecnie sto procent tej kwoty. W związku z tym świadczenie to podlega corocznemu procesowi waloryzacji, który tradycyjnie następuje w marcu, na tych samych zasadach co w przypadku emerytur. Według założeń przyjętych w ustawie budżetowej na rok 2026 przewidywany wskaźnik wzrostu świadczeń ma wynieść 4,88 procenta. Taka zmiana spowodowałaby wzrost wypłacanej kwoty z dotychczasowych 1878,91 zł do poziomu 1970,60 zł. Należy jednak mieć na uwadze, że prezentowane wyliczenia opierają się na prognozach rządu, a finalna wartość wskaźnika waloryzacji zostanie ustalona dopiero w lutym. Dopiero po opublikowaniu przez Główny Urząd Statystyczny pełnych danych dotyczących wzrostu przeciętnego wynagrodzenia w roku poprzednim oraz poziomu inflacji, Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej ogłosi ostateczny komunikat określający realną skalę podwyżek.
Wzrost dodatku dopełniającego do renty socjalnej
Osoby pobierające rentę socjalną, które ze względu na swój stan zdrowia wymagają stałej opieki oraz pomocy w wykonywaniu podstawowych czynności życiowych, co potwierdza orzeczenie o całkowitej niezdolności do samodzielnej egzystencji, mają prawo do pobierania specjalnego dodatku dopełniającego. Podobnie jak świadczenie główne, dodatek ten jest corocznie urealniany o wskaźnik waloryzacji emerytur i rent. Jeśli obecne prognozy budżetowe zakładające wzrost o cztery i osiemdziesiąt osiem setnych procenta znajdą potwierdzenie w rzeczywistości, beneficjenci otrzymają od marca wyższe wsparcie. Przewiduje się, że kwota dodatku dopełniającego ulegnie zwiększeniu z poziomu 2610,72 zł do kwoty 2738,12 zł. Jest to istotny element systemowego wsparcia, mający na celu częściowe pokrycie zwiększonych kosztów utrzymania osób o najwyższym stopniu niesprawności w obliczu zmieniających się warunków gospodarczych.
Renta socjalna a kluczowe terminy oraz ramy czasowe
W kontekście ubiegania się o rentę socjalną oraz jej waloryzacji, warto zapamiętać następujące kluczowe terminy i ramy czasowe:
- Terminy orzecznicze i wiekowe: Kluczowe dla przyznania prawa do renty jest wykazanie, że całkowita niezdolność do pracy powstała w konkretnych okresach życia. Należy zwrócić uwagę na granicę osiemnastego roku życia lub dwudziestego piątego roku życia w przypadku kontynuowania nauki w szkole wyższej. Osoby kształcące się w szkołach doktorskich są objęte ochroną przez cały okres trwania tych studiów, bez względu na dokładny wiek, o ile naruszenie sprawności nastąpiło w trakcie trwania edukacji na tym szczeblu.
- Luty to miesiąc o charakterze strategicznym dla każdego rencisty. To właśnie wtedy Główny Urząd Statystyczny publikuje ostateczne dane dotyczące inflacji (wzrostu cen towarów i usług konsumpcyjnych) oraz realnego wzrostu przeciętnego wynagrodzenia za rok poprzedni. Dane te są niezbędne do obliczenia ostatecznego wskaźnika waloryzacji, który zastąpi wcześniejsze prognozy budżetowe rządu.
- 1 marca – coroczna waloryzacja. To stała data w kalendarzu ubezpieczeń społecznych. Od tego dnia każdego roku następuje ustawowe podwyższenie kwoty renty socjalnej oraz wszystkich dodatków, w tym dodatku dopełniającego. Podwyżka następuje z urzędu, co oznacza, że świadczeniobiorca nie musi składać żadnego dodatkowego wniosku, aby otrzymać wyższą kwotę.
- Terminy sprawozdawcze przy dorabianiu: Osoba pobierająca rentę socjalną, która podejmuje pracę zarobkową, musi pamiętać o obowiązkach informacyjnych wobec ZUS. Istnieje wymóg niezwłocznego powiadomienia organu rentowego o podjęciu pracy oraz o wysokości osiąganych przychodów. Rozliczenie przychodu następuje po zakończeniu roku kalendarzowego (zazwyczaj do końca lutego za rok poprzedni), jednak warto monitorować limity na bieżąco (zmieniane co kwartał: w marcu, czerwcu, wrześniu i grudniu), aby uniknąć konieczności zwrotu nienależnie pobranych świadczeń w przypadku przekroczenia progów zarobkowych.
Zasady dorabiania a renta socjalna
W przypadku renty socjalnej obowiązują takie same zasady dorabiania, jak przy rentach z tytułu niezdolności do pracy. Limity te są ściśle powiązane z wysokością przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w kraju, które ogłasza Prezes Głównego Urzędu Statystycznego. Oto szczegółowy opis mechanizmu wyliczania tych limitów: Dwa progi przychodowe Istnieją dwa kluczowe progi, które decydują o tym, czy Twoje świadczenie zostanie wypłacone w pełnej wysokości:
- Próg 70 proc. przeciętnego wynagrodzenia: Jeśli Twoje miesięczne zarobki brutto nie przekraczają tej kwoty, renta socjalna jest wypłacana w całości. Jeśli jednak zarobisz więcej niż 70 proc., ale mniej niż 130 proc. przeciętnego wynagrodzenia, Twoja renta zostanie zmniejszona.
- Próg 130 proc. przeciętnego wynagrodzenia: Przekroczenie tej kwoty skutkuje całkowitym zawieszeniem wypłaty renty socjalnej za dany miesiąc.
Kwoty graniczne nie są stałe przez cały rok. Zmieniają się one co kwartał, na podstawie danych o płacach w gospodarce narodowej. Nowe limity wchodzą w życie:
- 1 marca (na podstawie danych z IV kwartału roku poprzedniego),
- 1 czerwca (na podstawie danych z I kwartału),
- 1 września (na podstawie danych z II kwartału),
- 1 grudnia (na podstawie danych z III kwartału).
W przypadku renty socjalnej obowiązuje specyficzna zasada przy przekroczeniu pierwszego progu (70 proc.). Renta socjalna zostaje zmniejszona o kwotę przekroczenia, ale nie więcej niż o tzw. maksymalną kwotę zmniejszenia (ustalaną corocznie przy waloryzacji). Należy jednak pamiętać, że renta socjalna jest specyficznym świadczeniem i w przypadku przekroczenia limitów, mechanizm jej zawieszania bywa bardziej restrykcyjny niż przy zwykłych rentach z tytułu niezdolności do pracy. Jakie przychody są brane pod uwagę? Pod uwagę bierze się przychody z działalności podlegającej obowiązkowi ubezpieczeń społecznych, czyli przede wszystkim: umowę o pracę, umowę zlecenie, prowadzenie działalności gospodarczej.
Obowiązek poinformowania ZUS
Każda osoba dorabiająca do renty ma obowiązek poinformować ZUS o podjęciu pracy zarobkowej oraz o wysokości osiąganego przychodu. Po zakończeniu roku kalendarzowego (do końca lutego) należy dostarczyć do ZUS zaświadczenie od pracodawcy o łącznej kwocie zarobków z całego roku, aby organ mógł dokonać ostatecznego rozliczenia (miesięcznego lub rocznego – w zależności od tego, co jest korzystniejsze dla świadczeniobiorcy).
Renta socjalna a aktualne limity dorabiania (do końca lutego 2026)
Aktualne limity dorabiania, które obowiązują w styczniu 2026 roku (oraz przez cały luty 2026), zostały ustalone na podstawie danych o przeciętnym wynagrodzeniu za trzeci kwartał 2025 roku. Oto konkretne kwoty brutto, których należy pilnować. Progi przychodowe obowiązujące do 28 lutego 2026 roku.
- 6 140,20 zł brutto (limit 70 proc.) – to "bezpieczny" próg. Jeśli Twoje miesięczne zarobki nie przekraczają tej kwoty, otrzymasz rentę socjalną w pełnej wysokości.
- 11 403,30 zł brutto (limit 130 proc.) – to "górny" próg. Jeśli Twoje zarobki przekroczą tę kwotę, ZUS całkowicie zawiesi wypłatę renty za dany miesiąc.
Co się dzieje pomiędzy tymi kwotami? Jeśli Twoje zarobki mieszczą się w przedziale od 6 140,21 zł do 11 403,30 zł, renta socjalna zostanie pomniejszona o kwotę przekroczenia dolnego progu, ale nie więcej niż o tzw. maksymalną kwotę zmniejszenia. Dla osób pobierających rentę z tytułu całkowitej niezdolności do pracy (w tym socjalną), maksymalna kwota zmniejszenia wynosi obecnie 939,61 zł.
Renta socjalna. Co zmieni się od 1 marca 2026 roku?
Warto pamiętać o dwóch nadchodzących zmianach:
- Nowe limity dorabiania: Od 1 marca 2026 roku wejdą w życie nowe progi (70 proc. i 130 proc.), które zostaną wyliczone na podstawie przeciętnego wynagrodzenia za czwarty kwartał 2025 roku. Dane te poznamy w lutym.
- Nowa kwota maksymalnego zmniejszenia: Wraz z waloryzacją świadczeń (planowaną na 4,88 proc.), wzrośnie również wspomniana kwota 939,61 zł, co oznacza, że w przypadku "średnich" zarobków ZUS będzie mógł potrącić z renty nieco wyższą kwotę niż obecnie.