Emeryci czekają na czternastki. Jedni dostaną mniej, inni wcale

Maja Retman
rozwiń więcej
Emeryci czekają na czternastki. Jedni dostaną mniej, inni wcale / Emeryci czekają na czternastki. Jedni dostaną mniej, inni wcale / Shutterstock / Shutterstock

Po wiosennej waloryzacji i wypłacie trzynastych emerytur seniorzy czekają już na kolejne dodatkowe świadczenie. Jesienią na konta emerytów trafią czternastki, ale nie wszyscy mają powody do zadowolenia. W 2026 roku część osób otrzyma niższe kwoty niż przed rokiem, a grupa całkowicie pozbawiona dodatku jeszcze się powiększy. Powodem są obowiązujące od lat przepisy, które eksperci uznają za niesprawiedliwe. Czy rząd zdecyduje się je zmienić?

rozwiń >

Waloryzacja podniosła nie tylko emerytury

Po miesiącach oczekiwania seniorzy poznali już tegoroczny wskaźnik waloryzacji. Od marca emerytury i renty wzrosły o 5,3 proc., ponieważ wskaźnik waloryzacji został ustalony na poziomie 105,3 proc. W efekcie najniższa emerytura wynosi obecnie 1978,49 zł brutto.

To właśnie od wysokości minimalnego świadczenia zależą również dodatkowe wypłaty dla seniorów. Zarówno trzynasta, jak i czternasta emerytura odpowiadają kwocie najniższej emerytury, dlatego w 2026 roku ich wysokość wynosi 1978,49 zł brutto.

Nie każdy otrzyma pełną kwotę dodatku

W przypadku trzynastej emerytury zasady są proste – wszyscy uprawnieni dostają takie samo świadczenie. Inaczej jest z czternastką.

Pełna kwota dodatku przysługuje osobom, których emerytura lub renta nie przekracza 2900 zł brutto. Po przekroczeniu tego limitu działa mechanizm „złotówka za złotówkę”. Oznacza to, że każda złotówka ponad ustawowy próg obniża wysokość dodatkowego świadczenia o dokładnie taką samą kwotę.

Przykładowo emeryt pobierający świadczenie w wysokości 3000 zł brutto otrzyma czternastkę pomniejszoną o 100 zł. Im wyższa emerytura, tym niższa wartość jesiennego dodatku.

Powyżej tej kwoty czternastki już nie będzie

Przepisy przewidują również granicę, po której przekroczeniu dodatkowe świadczenie nie zostanie wypłacone w ogóle. Jeżeli po zastosowaniu mechanizmu pomniejszania wyliczona czternasta emerytura byłaby niższa niż 50 zł brutto, ZUS nie wypłaci świadczenia. W 2026 roku oznacza to próg odcięcia na poziomie 4828,49 zł brutto.

Seniorzy pobierający emeryturę lub rentę równą tej kwocie albo wyższą nie otrzymają jesienią ani złotówki z tytułu czternastej emerytury. Dla tej grupy różnica między dodatkowymi świadczeniami będzie szczególnie widoczna. Wiosną otrzymali pełną trzynastą emeryturę bez względu na wysokość podstawowego świadczenia. Jesienią natomiast zostaną całkowicie wyłączeni z programu czternastek.

Waloryzacja sprawia, że uprawnionych jest coraz mniej

Problem narasta z roku na rok. Powodem jest niezmieniany od lat próg dochodowy wynoszący 2900 zł brutto, który został wpisany do ustawy na stałe. Każda kolejna waloryzacja podnosi emerytury, przez co coraz więcej osób przekracza ustawowy limit. W rezultacie rośnie liczba seniorów otrzymujących czternastkę w obniżonej wysokości, a także tych, którzy całkowicie tracą do niej prawo.

Ekonomiści określają to zjawisko mianem „pełzania progów”, gdy wzrost świadczeń powoduje stopniowe wypadanie kolejnych osób z grupy uprawnionych do otrzymywania dodatku.

Eksperci krytykują obecne rozwiązania

Zdaniem specjalistów obecne zasady przyznawania czternastej emerytury nie odzwierciedlają rzeczywistej sytuacji finansowej seniorów. – Pod uwagę brana jest tylko wysokość emerytury lub renty, a nie realna sytuacja majątkowa seniora. Można sobie wyobrazić sytuację, że ktoś ma niską emeryturę, ale ma dodatkowe dochody np. z wynajmu kilku mieszkań. I taka osoba czternastkę dostanie, choć jej sytuacja finansowa wcale nie musi być zła – mówił w rozmowie z „Faktem” Tomasz Lasocki, ekspert do spraw ubezpieczeń społecznych z Politechniki Warszawskiej.

W efekcie czternasta emerytura nie ma charakteru powszechnego. Pełne świadczenie trafia wyłącznie do osób pobierających najniższe emerytury i renty, natomiast część seniorów otrzymuje je w ograniczonej wysokości lub nie dostaje go wcale.

Czy rząd zdecyduje się na korektę przepisów?

Na razie nie ma sygnałów, by rząd planował zmianę zasad przyznawania czternastej emerytury. Obowiązujące regulacje pozostają bez zmian, mimo że od lat są przedmiotem krytyki ekspertów.

Przepisy zawierają jednak mechanizm pozwalający rządowi ustalić wysokość czternastej emerytury na poziomie wyższym niż wynikałoby to z ustawowych zasad. Na razie nie wiadomo jednak, czy rząd zdecyduje się skorzystać z tej możliwości w 2026 roku.

Infor.pl
Nadgodziny na stanowiskach kierowniczych (dyrektor, główna księgowa i inni). Co musi wiedzieć każdy pracodawca, co wynika z przepisów i orzecznictwa sądów
20 lip 2026

Kierownik, który przez trzy lata "łatał dziury" w grafiku stacji benzynowej, wywalczył przed sądem ponad 825 godzin zaległego wynagrodzenia za nadgodziny. Główna księgowa, która obok własnych obowiązków naliczała pensje i rozliczała składki ZUS, odzyskała rekompensatę za 80 nadgodzin miesięcznie. Wspólny mianownik tych spraw? Pracodawcy byli przekonani, że skoro pracownik zajmuje stanowisko kierownicze, nie przysługuje mu żadna rekompensata za pracę po godzinach. Pracodawcy często zakładają, że skoro pracownik zajmuje stanowisko kierownicze, nie przysługuje mu żadna rekompensata za pracę wykonywaną po godzinach nadliczbowych. To uproszczenie, które w praktyce prowadzi do kosztownych sporów sądowych i mandatów Państwowej Inspekcji Pracy. Kodeks pracy różnicuje bowiem sytuację kadry zarządzającej w zależności od szczebla, na jakim działa pracownik, a orzecznictwo Sądu Najwyższego na przestrzeni lat wytyczyło granice, których przekroczenie oznacza pełne prawo do wynagrodzenia z dodatkiem za nadgodziny.

Ustawa frankowa wchodzi już od sierpnia 2026 r. Kto zyska na nowych przepisach: kredytobiorcy, banki, czy … wymiar sprawiedliwości?
20 lip 2026

Prezydent Karol Nawrocki podpisał 17 lipca 2026 r. ustawę wprowadzającą szczególne rozwiązania w postępowaniach dotyczących kredytów powiązanych z kursem franka szwajcarskiego. Nowe przepisy (wejdą w życie po 14 dniach od publikacji w Dzienniku Ustaw – czyli w na początku sierpnia 2026 r.) mają usprawnić prowadzenie spraw sądowych i odciążyć wymiar sprawiedliwości, nie zmieniają jednak zasad, na podstawie których sądy oceniają umowy kredytowe. Zdaniem mec. Stanisława Rachelskiego, senior partnera kancelarii Rachelski i Wspólnicy, największą zmianą nie jest zwiększenie szans kredytobiorców na wygraną, lecz przyspieszenie postępowań i uporządkowanie procedur.

Będzie (r)ewolucja w KSeF: z narzędzia fiskalnego w platformę wymiany danych komercyjnych. Nowa struktura logiczna najwcześniej w 2027 r.
20 lip 2026

Polscy podatnicy mają za sobą pierwsze miesiące pełnego, obligatoryjnego fakturowania w Krajowym Systemie e-Faktur (KSeF). Ponad 2 miliony podatników przesłało już do rządowej bazy 340 milionów dokumentów. Analizy z systemu SmartKSeF ujawniają jednak, że wystawcy mają problem z wystawieniem dokumentów, szczególnie faktur korygujących, których prawie 20 proc. zawiera błędy strukturalne lub logiczne. Exorigo-Upos, powołując się na najnowsze dane i wnioski z rozmów z Ministerstwem Finansów i Gospodarki, stwierdza, że czas na kolejny etap ewolucji. Sam fakt, że system działa nie wystarcza, kluczowe są jego przepustowość, wydajność i elastyczność w reagowaniu na nieplanowane sytuacje oraz automatyzacja obiegu dokumentów.

Ministerstwo Finansów zapowiada zmiany w KSeF. Docelowo obejmie akceptację i księgowanie faktur oraz rozliczanie płatności
20 lip 2026

Po pół roku funkcjonowania KSeF można wyciągnąć pierwsze praktyczne wnioski z wdrożenia systemu. Na początku najwięcej trudności przedsiębiorcom sprawiały: logowanie, uwierzytelnienie i nadawanie uprawnień. Z czasem jednak fakturowanie w nowym modelu zaczęło działać stabilniej, a firmy nadal dostosowują wewnętrzny obieg faktur do nowych zasad. Ministerstwo Finansów zapowiada kolejne zmiany w KSeF, także w obszarach, w których problemy ujawniły się dopiero po uruchomieniu systemu. Dla przedsiębiorców oznacza to, że po etapie wdrożenia zaczyna się czas porządkowania zasad i dopracowywania rozwiązań, które mają ułatwić codzienną pracę z fakturami ustrukturyzowanymi.

Opłacalność wynajmu mieszkań w Polsce w 2026 r. Dlaczego od lat spada? [analiza rynkowa]
20 lip 2026

Stopa zwrotu z wynajmu z upływem lat topnieje. Mechanizm jest prosty - ceny mieszkań rosną szybciej niż stawki czynszów - piszą eksperci Zespołu analiz 5S Invest. Co ciekawe, dzieje się tak nie tylko w Polsce. Podobnie było w ostatnich latach w większości krajów, dla których OECD zbiera stosowne dane. Na niekorzyść właścicieli działają jednak nie tylko mechanizmy stricte ekonomiczne. W Polsce możliwość optymalizacji podatkowej w przypadku wynajmu mieszkań ograniczył od 2023 roku również „Polski Ład”.

Okazjonalna sprzedaż lemoniady, czy owoców przez dzieci pod nadzorem rodziców bez sanepidu i kasy fiskalnej ale PIT trzeba mieć na uwadze
20 lip 2026

Okazjonalna sprzedaż lemoniady, owoców czy domowych wypieków przez dzieci nie podlega kontroli sanitarnej ani nie wymaga rejestracji działalności gospodarczej. Tak wynika z najnowszych, spójnych wytycznych Głównego Inspektoratu Sanitarnego oraz interpretacji Ministerstwa Finansów. Choć urzędnicy dają zielone światło dla wakacyjnej nauki biznesu, doradca podatkowy Monika Piątkowska wskazuje na prawne granice, których przekroczenie rodzi konkretne obowiązki podatkowe.

Całkowity zakaz wykorzystywania wizerunku dziecka. Nowa ustawa trafiła do Senatu
20 lip 2026

Obowiązkowe szkolenia dla opiekunów w żłobkach, klubach dziecięcych i punktach opieki dziennej, zakaz publikacji wizerunku dzieci i zdrowe żywienie – takie zmiany przewiduje ustawa, która trafiła do Senatu. Nowelizacja ustawy o opiece nad dziećmi w wieku do lat 3 ma zapewnić najmłodszym jak najlepsze warunki rozwoju.

Te miejsca w Polsce przyciągnęły tłumy w ubiegłe wakacje. Turyści najchętniej nocowali w hotelach
20 lip 2026

Mazowsze przyciągnęło najwięcej turystów, ale to województwo zachodniopomorskie odnotowało największą liczbę udzielonych noclegów i najwyższe obłożenie miejsc noclegowych w 2025 r. Z danych za okres od czerwca do września wynika także, że szczyt sezonu przypadł na sierpień, a najchętniej wybieranym rodzajem zakwaterowania były hotele.

Nowy obowiązek przy zakupie domu na wsi. Kupujący złożą oświadczenie o kurach, hałasie i zapachach
20 lip 2026

Kupujący dom lub działkę poza miastem będą musieli liczyć się z nowym obowiązkiem. Przy zakupie nieruchomości pojawi się oświadczenie dotyczące świadomości możliwych uciążliwości związanych z działalnością rolniczą. Chodzi m.in. o hałas, zapachy czy odgłosy zwierząt gospodarskich. Zmiany mają ograniczyć konflikty między rolnikami a nowymi mieszkańcami terenów wiejskich.

Każdy pracownik może wnioskować o okazjonalną pracę zdalną. Nie każdy pracodawca musi się na nią zgodzić
20 lip 2026

Przepisy pozwalają każdemu pracownikowi wnioskować o okazjonalną pracę zdalną. To jednak nie oznacza, że każdy pracodawca musi wyrazić na to zgodę, a ostatecznie, że praca zdalna jest dostępna dla wszystkich. Jakie zasady obowiązują w tym zakresie?

pokaż więcej
Proszę czekać...