Rodziny osób z niepełnosprawnościami obawiały się wprowadzenia maksymalnego 9-letniego czasu uczestnictwa w warsztatach terapii zajęciowej (WTZ). Taka zmiana wynika z projektu nowelizacji, który miał być przyjęty przez rząd na początku tego roku. Ostatecznie jednak zapis ten nie zostanie wdrożony, o czym poinformowała Maja Nowak, Pełnomocnik Rządu ds. Osób Niepełnosprawnych.
- Terapia zajęciowa tylko na 9 lat i co dalej?
- Warsztaty jednak bez ograniczeń czasowych
- Dlaczego warsztaty terapii zajęciowej są ważne dla osób z niepełnosprawnościami i ich rodzin?
Terapia zajęciowa tylko na 9 lat i co dalej?
Chodzi o projekt nowelizacji ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, który ma zwiększać rotację osób z niepełnosprawnościami warsztatach terapii zajęciowej. Zmiany dotyczą tu m.in. doprecyzowania czasu działania warsztatu. Dla osób niepełnosprawnych, które rokują osiągnięcie postępów, kwalifikacja do WTZ ma odbywać się również na podstawie dokumentów, które mogą mieć znaczenie przy ocenie potrzeby uczestnictwa w terapii. Projekt zakłada zatem rezygnację z zapisu w orzeczeniu o stopniu niepełnosprawności, dotyczącego wskazania do uczestnictwa w terapii. Nowe przepisy wprowadzają diagnozę funkcjonalną jako podstawę do opracowania indywidualnego programu rehabilitacji oraz możliwość odbywania staży zawodowych przez uczestników WTZ.
Zgodnie z założeniami projektu, trzykrotna kompleksowa ocena realizacji indywidualnego programu rehabilitacji kończyłaby uczestnictwo osoby niepełnosprawnej w warsztacie. Zapis ten wzbudzał spore obawy rodzin osób z niepełnosprawnościami, ponieważ w praktyce oznaczał limit od 6 do 9 lat pobytu w WTZ.
„Po jego upływie uczestnik utraci możliwość dalszego korzystania z tej formy wsparcia niezależnie od poziomu funkcjonowania, stanu zdrowia, stopnia samodzielności czy realnych szans na podjęcie zatrudnienia” – wskazywała posłanka Krystyna Sibińska w interpelacji do Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. I argumentowała, iż nagłe zakończenie uczestnictwa w warsztatach może prowadzić do regresu funkcjonowania. Ponadto – jak podkreśliła w piśmie – warsztaty są jedyną stabilną formą codziennej aktywizacji i rehabilitacji osób z niepełnosprawnością, zwłaszcza intelektualną.
Warsztaty jednak bez ograniczeń czasowych
Okazuje się jednak, że ministerstwo rodziny, wsłuchując się w głosy zainteresowanych, zrezygnowało z wprowadzenia limitów czasowych.
„Informuję, że podjęłam decyzję o wycofaniu z projektu ustawy o zmianie ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (numer projektu: UD348) propozycji dotyczącej zakończenia czasu pobytu uczestniczki/uczestnika w WTZ po dokonaniu trzykrotnej kompleksowej oceny realizacji indywidualnego planu rehabilitacji (czyli maksymalnie po 9 latach – projekt zakłada też zmianę częstotliwości dokonywania ocen indywidualnego programu rehabilitacji. Zgodnie z jego założeniami ocena dokonywana byłaby co najmniej raz w roku, a ocena kompleksowa nie rzadziej niż co 3 lata)” – zapewniła w odpowiedzi na interpelację Maja Nowak, Pełnomocnik Rządu ds. Osób Niepełnosprawnych.
Z pisma tego wynika, iż pełnomocniczka rządu, w styczniu 2026 r, poprosiła przedstawicieli warsztatów terapii zajęciowej o zgłoszenie uwag do projektu.
„Najwięcej zastrzeżeń dotyczyło zapisu ograniczającego pobyt uczestników w WTZ do chwili przeprowadzenia 3 ocen kompleksowych. W związku z głosami płynącymi ze środowiska i wielu rozmów z przedstawicielami WTZ podjęłam decyzję o rezygnacji z tego rozwiązania” – poinformowała Maja Nowak.
Dodała, że projekt ustawy o zmianie ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (UD348) będzie szeroko konsultowany m.in. ze środowiskiem WTZ oraz środowiskiem osób z niepełnosprawnościami. Równolegle ze zmianami a funkcjonowaniu warsztatów terapii zajęciowej mają być wprowadzane inne formy pomocy m.in. asystencja osobista.
Dlaczego warsztaty terapii zajęciowej są ważne dla osób z niepełnosprawnościami i ich rodzin?
Warsztat jest jedną z form aktywności wspomagającej proces rehabilitacji zawodowej i społecznej osób niepełnosprawnych. Zadaniem takich placówek jest pozyskanie lub przywracanie umiejętności niezbędnych do podjęcia zatrudnienia. Terapia zajęciowa rozwija m.in. umiejętności wykonywania czynności życia codziennego oraz zaradności osobistej. Wspiera też sprawności psychofizyczne uczestników. Zgodnie z przepisami, warsztaty mogą być organizowane przez fundacje, stowarzyszenia lub przez inne podmioty.
Polecamy: Pomoc społeczne. Komentarz do ustawy