Skierowanie do DPS-u i opłaty na nowych zasadach. Znamy szczegóły projektu

Wioleta Matela-Marszałek
Autorka licznych publikacji o tematyce prawnej
rozwiń więcej
Od kiedy nowe zasady w DPS-ach? / Od kiedy nowe zasady w DPS-ach? / Shutterstock

Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej przygotowało projekt nowelizacji ustawy o pomocy społecznej. Zmiany mają przede wszystkim dostosowywać przepisy do aktualnych potrzeb beneficjentów. Kilka z nich dotyczy domów pomocy społecznej. Zmieni się krąg osób zobowiązanych do ponoszenia opłat i zasady kierowania do domów opieki.

Skierowanie do DPS-u? Nie od razu

Przede wszystkim po zmianach prawo do umieszczenia w domu pomocy społecznej będzie przysługiwało dopiero po wykorzystaniu innych form wsparcia takich jak w szczególności usługi opiekuńcze, specjalistyczne usługi opiekuńcze czy mieszkanie wspomagane.

Nowe przepisy dopuszczają umieszczenie w DPS-ie także przed wykorzystaniem tej pomocy. Będzie to możliwe w szczególnie uzasadnionych przypadkach, gdy zwłoka w udzieleniu całodobowej opieki będzie stwarzała bezpośrednie zagrożenie dla życia lub zdrowia. W ciągu trzech miesięcy trzeba będzie ocenić czy można zapewnić pensjonariuszowi inną pomoc.

Obecnie prawo do umieszczenia w domu pomocy społecznej przysługuje osobie wymagającej całodobowej opieki z powodu wieku, choroby lub niepełnosprawności, niemogącej samodzielnie funkcjonować w codziennym życiu, której nie można zapewnić niezbędnej pomocy w formie usług opiekuńczych.

Za pobyt w DPS-ie zapłacą osoby wzbogacone majątkiem pensjonariusza

Istotnie zmieni się również krąg osób zobowiązanych do ponoszenia opłat. Przypomnijmy, iż jeśli mieszkaniem DPS-u nie może wnieść pełnej opłaty, to do pobytu dopłacają małżonek, zstępni przed wstępnymi, a na końcu gmina.

Po zmianach, gmina w pierwszej kolejności nie zwróci się o opłatę do krewnych, a do pełnoletnich osób obdarowanych nieruchomością i tych, które nabyły nieruchomość na podstawie umowy dożywocia. Chodzi o darowizny i dożywocia dokonane przed mniej niż dziesięciu laty, licząc wstecz od dnia zawarcia tych umów.

„Proponowana regulacja w sposób bardziej sprawiedliwy i społecznie oczekiwany, zmienia krąg osób zobowiązanych do ponoszenia opłat za pobyt w domu pomocy społecznej. Osoby, które wzbogaciły się majątkiem osoby umieszczonej w domu pomocy społecznej poprzez nabycie nieruchomości, będą zobowiązane jako pierwsze do opłat za pobyt w DPS, przed małżonkiem, pełnoletnimi zstępni oraz przed wstępnymi, osoby kierowanej do domu pomocy społecznej” – uzasadnia resort rodziny.

Dzieci nie będą płaciły za DPS

Jeśli chodzi zstępnych (dzieci, wnuki), zobowiązanych do ponoszenia odpłatności za pobyt w DPS-ie, to będą mogły być to tylko osoby pełnoletnie. Aktualnie nie ma takiego wyłączenia. Dlatego w praktyce zdarzały się sytuacje, że za pobyt dorosłego krewnego w domu pomocy społecznej płaciły dzieci.

Obowiązkowe zwolnienie z opłaty, gdy rodzic rażąco zaniedbywał

Nowe przepisy wprowadzają też nową przesłankę obligatoryjnego (obowiązkowego) zwolnienia z opłat. Będzie ona dotyczyła osoby, która wykaże na podstawie dokumentów dołączonych do wniosku, że pensjonariusz rażąco naruszał obowiązek alimentacyjny lub inne obowiązki rodzinne.

Dotychczas w takich przypadkach gmina mogła, ale nie musiała zastosować zwolnienia.

Czy nowe przepisy będą w 2026 roku?

Opisywane zmiany mają wejść w życie pierwszego dnia miesiąca następującego po upływie 2 miesięcy od dnia ogłoszenia (publikacji w Dzienniku Ustaw). To czy zmiany wejdą w życie i to jeszcze w tym roku zależy do dalszego procesu legislacyjnego. Prace nad nową ustawą dopiero się zaczęły. Jeśli projekt zostanie przyjęty przez rząd, to musi być jeszcze procedowany przez parlament, a później podpisany przez Prezydenta. W toku tych prac kształt nowych przepisów może się jeszcze zmienić.

Polecamy: INFORLEX Pomoc społeczna

Prawo
Świadek w sądzie - jak się poruszać, jak się zachować na sali rozpraw, co należy mówić?
06 maja 2026

Zanim świadek zostanie wezwany do składania zeznań, musi dotrzeć pod salę rozpraw. Czego można się spodziewać w budynku sądu i w jaki sposób można się zorientować, ile czasu będzie trzeba w nim spędzić?

Niepełnosprawność 05-R w 2026 roku. Do czego uprawnia orzeczenie? [Przykłady]
06 maja 2026

Symbol przyczyny niepełnosprawności 05-R jest jednym z ważnych elementów orzeczenia. Co oznacza? Czy daje prawo do szczególnych ulg i świadczeń? Na jaką pomoc mogą w 2026 roku liczyć osoby z niepełnosprawnością ruchu? Odpowiadamy na ważne pytania.

NFZ jednak płaci więcej, niż zapowiadał, ale to nadal za mało. Którzy pacjenci odczują ograniczenia w dostępie do badań?
06 maja 2026

Zmiany w zakresie finansowania przez NFZ świadczeń realizowanych ponad limit kontraktu nie są tak drastyczne, jak pierwotnie zapowiadano. To jednak nie oznacza, że pacjenci ich nie odczują. Choć celem jest wyeliminowanie nieprawidłowości, to jednak jednocześnie pogarsza się dostęp pacjentów do badań diagnostycznych.

Pomoc społeczna pochłonie zasiłki rodzinne. Wielka zmiana systemowa. Mniejsza w zasiłku celowym
06 maja 2026

Zmiany wynikają z projektu nowelizacji ustawy o pomocy społecznej. Pierwsze dwie nowości w przepisach dotyczą zasiłku celowego, a trzecia zasiłków rodzinnych. Nowelizacja przepisów o zasiłkach rodzinnych - jeżeli zapowiedzi przedstawicieli rządu zostaną zrealizowane i wejdzie ona w życie - jest ważniejsza, gdyż oznacza pośrednie podniesienie progów dochodowych więc ją omawiam na początku artykułu. Dziś zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli przeciętny miesięczny dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty 674 zł. W przypadku niepełnosprawności dziecka limit podniesiony jest do 764 zł. To kwoty w praktyce poniżej minimum socjalnego. Po nowelizacji zastosowanie miałyby limity z systemu pomocy społecznej: od 1 stycznia 2025 r. kwoty kryteriów dochodowych uprawniających do świadczeń z pomocy społecznej dla osoby samotnie gospodarującej wynoszą 1010 zł, a dla osoby w rodzinie – 823 zł.

Nabycie spadku - dwie możliwości dziedziczenia, dwa sposoby potwierdzenia praw
06 maja 2026

Śmierć bliskiej osoby powoduje potrzebę uporządkowania spraw związanych z jej odejściem. Dobrze jest zająć się tą kwestią w możliwie nieodległym terminie, w szczególności gdy zmarła osoba prowadziła jakąś działalność gospodarczą. Jakie są możliwości nabycia spadku i w jaki sposób dopełnić formalności?

KE zaakceptowała polską umowę SAFE. Podpisanie umowy już w ten piątek
05 maja 2026

Komisja Europejska zaakceptowała polską umowę pożyczkową SAFE. To blisko 190 mld zł dla armii i przemysłu zbrojeniowego - poinformował we wtorek wieczorem na platformie X wicepremier, szef MON Władysław Kosiniak-Kamysz. Umowa ma być podpisana w najbliższy piątek.

Alimenty na dziecko w 2026 roku. Ile wynoszą? Kiedy rodzic nie musi płacić?
05 maja 2026

Wokół obowiązku alimentacyjnego rodziców względem dzieci narosło wiele mitów. Co wpływa na wysokość alimentów? Czy jest granica wieku, do której płaci się alimenty? Co w przypadku tzw. opieki naprzemiennej? Oto przydatny poradnik.

Od 8 lipca korzystając z usług przedsiębiorcy możemy stać się przymusowo jego pracodawcą. Dlaczego umowa o pracę jest najbardziej dyskryminowaną fiskalnie formą działalności?
05 maja 2026

Uchwalona (i podpisana) przez Prezydenta nowelizacja ustawy o PIP może od 8 lipca 2026 r. zdezorganizować i nawet częściowo zniszczyć nie tylko polski biznes, lecz również tysiące nieprowadzących działalności gospodarczej podmiotów korzystających z usług samozatrudnionych, przy okazji likwidując również ich firmy – pisze prof. dr hab. Witold Modzelewski. Tu wszyscy będą poszkodowani: zleceniodawcy, zleceniobiorcy, budżet państwa, samorząd terytorialny, ZUS, a nawet instytucje publiczne. Pomysł, aby urzędnik mógł arbitralnie narzucać stronom umowy dużo bardziej niekorzystną formę opodatkowania (i „oskładkowania), jest aktem wrogości wobec obywateli choć na usprawiedliwienie naszej klasy politycznej zasługuje tylko to, że jest to „unijny import regulacyjny”, czyli tak każe Bruksela.

4 tys. zł miesięcznie z ZUS świadczenia wspierającego dla niepełnosprawnych w 2026. Czy będą zmiany w 2027 r.
06 maja 2026

Od 1 stycznia 2026 roku grono uprawnionych do świadczenia wspierającego zostało rozszerzone po raz trzeci i ostatni. Do systemu weszły osoby z poziomem potrzeby wsparcia określonym na 70–77 punktów, co zamknęło trzyletni harmonogram wdrażania jednej z największych reform wsparcia dla osób z niepełnosprawnościami od lat.

Udostępnienie danych z rejestrów mieszkańców oraz rejestru PESEL. Opłaty od 0,30 zł do 31 zł [Projekt rozporządzenia z 30 kwietnia 2026 r.]
06 maja 2026

W poniedziałek, 4 maja 2026 r. do uzgodnień międzyresortowych, konsultacji publicznych i do opiniowania trafił projekt rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie opłat za udostępnianie danych z rejestrów mieszkańców oraz rejestru PESEL. Chodzi o wprowadzenie dla określonej grupy podmiotów możliwości pobrania za odpłatnością dodatkowych danych z rejestru PESEL.

pokaż więcej
Proszę czekać...