Pracownicy zatrudnieni na umowie o pracę od lat podkreślają, że w porównaniu z osobami pracującymi na kontraktach B2B otrzymują znacznie niższe wynagrodzenie netto. Mimo identycznych obowiązków i zbliżonego zakresu kompetencji ich „wypłata na rękę” bywa zauważalnie mniejsza. Zapadła decyzja w tej sprawie.
- Wynagrodzenie brutto i netto – składki i podatki potrącane z wynagrodzenia wynikającego z umowy o pracę
- Drugi próg podatkowy – kiedy zaczyna „boleć”? Wysokość podatku po przekroczeniu progu
- Kwota wolna od podatku – co to jest i ile wynosi?
- B2B czy umowa o pracę? Czy pracownicy etatowi faktycznie mają gorzej?
- Nie 12%, lecz 10% podatku. Drugi próg wyżej – do 150 tys. Kwota wolna – 60 tys.
- Sejmowe Biuro Ekspertyz i Oceny Skutków Regulacji: o opodatkowaniu umowy (b2b lub umowy o pracę) decyduje źródło przychodu wg. ustawy o PIT
- Umowa o pracę a zatrudnienie B2B. Problem istnieje, ale leży gdzie indziej
Wynagrodzenie brutto i netto – składki i podatki potrącane z wynagrodzenia wynikającego z umowy o pracę
Niezależnie od formy zatrudnienia – czy jest to umowa o pracę, czy kontrakt B2B – podatki i składki trzeba płacić. Różni się jednak ich konstrukcja oraz to, kto i w jakiej wysokości je finansuje. Zgodnie z art. 25 Kodeksu pracy wyróżnia się trzy podstawowe rodzaje umów o pracę:
- na okres próbny,
- na czas określony,
- na czas nieokreślony.
Dzieli się je na umowy terminowe (próbna, na czas określony, na zastępstwo) oraz bezterminowe (na czas nieokreślony). Umowa o pracę zapewnia pracownikowi najwyższy poziom bezpieczeństwa prawnego, ale jednocześnie wiąże się z największym obciążeniem składkowo-podatkowym. Z wynagrodzenia brutto pracownika potrącane są m.in.:
Składki społeczne finansowane przez pracownika:
- emerytalna – 9,76%,
- rentowa – 1,50%,
- chorobowa – 2,45%,
- zdrowotna – 9%.
Zaliczka na podatek dochodowy – według stawki 12% lub 32%, przy czym niektórzy pracownicy korzystają ze zwolnienia (np. ulga dla młodych).
Wpłata do PPK (jeśli pracownik do niej przystąpi):
- 2% wpłaty podstawowej,
- do 2% wpłaty dodatkowej.
Drugi próg podatkowy – kiedy zaczyna „boleć”? Wysokość podatku po przekroczeniu progu
Drugi próg podatkowy to moment, w którym stawka PIT wzrasta z 12% do 32%. Obecnie obowiązuje po przekroczeniu 120 tys. zł dochodu rocznie. Warto zaznaczyć, że wyższym podatkiem objęta jest wyłącznie nadwyżka ponad tę kwotę, a nie cały dochód.
Do drugiego progu „wpadają” w praktyce osoby zarabiające ponad 10 tys. zł miesięcznie. Bywa to szczególnie frustrujące dla pracowników rozliczających się wspólnie z małżonkiem lub posiadających dzieci – faktyczny dochód na członka rodziny jest w takich przypadkach znacznie niższy.
Aby uniknąć zbyt wysokich miesięcznych zaliczek, pracownik może złożyć u pracodawcy formularz PIT-2. Pozwala on otrzymywać wyższe wynagrodzenie na bieżąco, choć przy indywidualnym rozliczeniu rocznym może to oznaczać konieczność dopłaty podatku.
Kwota wolna od podatku – co to jest i ile wynosi?
Kwota wolna od podatku to część dochodu, od której nie trzeba płacić PIT. Przysługuje jedynie osobom rozliczającym się według skali podatkowej (12% i 32%). Ma szczególnie duże znaczenie przy rozliczeniu rocznym, ponieważ realnie wpływa na wysokość podatku do zapłaty. Obecnie, kwota wolna wynosi 30 000 zł.
B2B czy umowa o pracę? Czy pracownicy etatowi faktycznie mają gorzej?
Taki zarzut pojawia się w petycji obywatelskiej rozpatrywanej w Sejmie. Zdaniem jej autora obecny system podatkowy tworzy „fundamentalną niesprawiedliwość” między osobami wykonującymi tę samą pracę, lecz w różnej formie prawnej. Jako przykłady różnic, wnioskodawca podaje:
Podatek PIT
- Umowa o pracę: tylko skala 12%/32%.
- B2B: wybór między skalą, 19% liniowym a ryczałtem 5,5–17%.
Składki ZUS
- Umowa o pracę: pełne składki pracownika (13,71%) + pełne składki pracodawcy (20,39%).
- B2B: ulga na start (0 zł przez 6 miesięcy), mały ZUS przez kolejne 24 miesiące, pełne składki dopiero później.
Składka zdrowotna
- Umowa o pracę: zawsze 9% od podstawy.
- B2B: 4,9% od dochodu lub składka ryczałtowa zależna od przychodu.
Różnice w kwocie netto
Przy wynagrodzeniu 20 000 zł brutto:
- pracownik etatowy otrzymuje ok. 13 687 zł netto,
- osoba na B2B, przy równowartości kosztów pracodawcy (ok. 24 120 zł), może zarobić ok. 20 240 zł netto.
Różnica: ok. 6 550 zł miesięcznie, czyli ponad 78 000 zł rocznie.
Zdaniem autora petycji prowadzi to do „pośredniego uprzywilejowania” samozatrudnienia i zmusza pracowników do rezygnacji z ochrony prawnej w zamian za wyższą wypłatę.
Nie 12%, lecz 10% podatku. Drugi próg wyżej – do 150 tys. Kwota wolna – 60 tys.
W związku z powyższym, w petycji zaproponowano m.in.:
Nowe opcje podatkowe dla pracowników:
- możliwość wyboru między skalą a podatkiem liniowym 19%,
- zwiększenie kosztów uzyskania przychodu do 20% wynagrodzenia,
- możliwość odliczania rzeczywistych kosztów pracy.
Reforma stawek podatkowych:
- obniżenie pierwszej stawki z 12% do 10%,
- podwyższenie progu 32% z 120 tys. do 150 tys. zł,
- zwiększenie kwoty wolnej do 60 tys. zł.
Zmiany w składkach:
- dobrowolność składek społecznych dla najlepiej zarabiających,
- możliwość deklarowania podstawy składek – tak jak przy działalności gospodarczej.
Okres przejściowy:
- maksymalnie 12 miesięcy,
- odpowiednie vacatio legis i dostosowanie systemów IT.
Autor petycji przekonuje, że proponowane reformy przyniosą znaczące korzyści społeczne, ekonomiczne i budżetowe – od większej sprawiedliwości podatkowej i wzrostu dochodów pracowników, po stabilizację rynku pracy i ograniczenie fikcyjnego samozatrudnienia. Mają też, jego zdaniem, wzmocnić finanse publiczne poprzez zwiększenie wpływów podatkowych i poprawę stabilności systemu emerytalnego. Uzasadniając postulaty, autor powołuje się wprost na naruszenie konstytucyjnych zasad równości wobec prawa (art. 32) oraz proporcjonalności obciążeń (art. 84).
Sejmowe Biuro Ekspertyz i Oceny Skutków Regulacji: o opodatkowaniu umowy (b2b lub umowy o pracę) decyduje źródło przychodu wg. ustawy o PIT
Biuro zwraca uwagę, że Konstytucja daje ustawodawcy szeroką swobodę w kształtowaniu prawa podatkowego. Nie można zatem odmówić mu prawa do różnicowania obciążeń w zależności od źródła przychodów. Eksperci podkreślają również, że autor petycji pominął kluczową kwestię: definicję źródeł przychodu w ustawie o PIT, która przesądza o sposobie opodatkowania danej umowy.
Co istotne, przepisy – według Biura – są wystarczająco precyzyjne. Problem leży raczej w ich stosowaniu, zarówno przez podatników, jak i organy podatkowe. Organy te mają bowiem narzędzia pozwalające ustalić faktyczny charakter umowy i prawidłowo określić należny podatek.
Umowa o pracę a zatrudnienie B2B. Problem istnieje, ale leży gdzie indziej
Biuro nie zgadza się z tezą o „fundamentalnej niesprawiedliwości”. Wskazuje, że to nie sam system podatkowy generuje nierówne traktowanie, lecz praktyka – w szczególności masowe, często nieuzasadnione samozatrudnienie. Z tego powodu rekomenduje rozważenie skierowania do premiera dezyderatu dotyczącego sposobów przeciwdziałania negatywnym skutkom samozatrudnienia. Ostatecznie, komisja zdecydowała się na skierowanie dezyderatu do Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej oraz przekazanie petycji do Ministerstwo Finansów.
Podstawa prawna:
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. 2025 poz. 163)
Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz.U. 2025 poz. 277)
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U. 1997 nr 78 poz. 483 ze zm.)