W rządzie trwają prace nad projektem ustawy, który wprowadza szereg nowych obowiązków dla wynajmujących mieszkania i domy na okres krótszy niż 30 dni, jednorazowo, w stosunku do jednego klienta (czyli świadczący usługi najmu krótkoterminowego). Wśród nich, znalazł się m.in. obowiązek zgłoszenia nieruchomości (w której świadczone będą takie usługi) do centralnego wykazu, na podstawie którego wynajmujący uzyska indywidualny numer identyfikacyjny obiektu. Za niedopełnienie powyższego obowiązku, jak również za niezamieszczenie ww. numeru w ogłoszeniu o wynajmie – Ministerstwo Sportu i Turystyki przewidziało wysokie kary administracyjne.
- Najem krótkoterminowy jako usługa hotelarska, aby „ograniczyć szarą strefę i zapewnić uczciwą konkurencję na rynku noclegowym” – rząd pracuje nad nowym projektem, który „uderzy” w wynajmujących nieruchomości
- Nowe obowiązki dla wynajmujących nieruchomości (na okres krótszy niż 30 dni, jednorazowo, w stosunku do jednego klienta) – powstanie ewidencja (Centralny Wykaz Turystycznych Obiektów Noclegowych), do której trzeba będzie zgłosić mieszkanie lub dom
- Nowe obowiązki dla wynajmujących nieruchomości (na okres krótszy niż 30 dni, jednorazowo, w stosunku do jednego klienta) związane z wpisem do centralnego wykazu – za ich niedopełnienie, grozić będą surowe kary
- Nowe obowiązki dla wynajmujących nieruchomości (na okres krótszy niż 30 dni, jednorazowo, w stosunku do jednego klienta) – kiedy nowe regulacje dotyczące najmu krótkoterminowego i obowiązkowego wpisu do centralnego wykazu, wynikające z projektu rządowego, mają wejść w życie?
Najem krótkoterminowy jako usługa hotelarska, aby „ograniczyć szarą strefę i zapewnić uczciwą konkurencję na rynku noclegowym” – rząd pracuje nad nowym projektem, który „uderzy” w wynajmujących nieruchomości
W rządzie trwają prace nad projektem ustawy o zmianie ustawy o usługach hotelarskich oraz usługach pilotów wycieczek i przewodników turystycznych oraz niektórych innych ustaw (numer w wykazie prac legislacyjnych Rady Ministrów: UC135), autorstwa Ministerstwa Sportu i Turystyki, który – jak poinformował w dniu 15 kwietnia br. ww. resort – „ma odpowiedzieć na wyzwania związane z rosnącą skalą najmu krótkoterminowego, w tym ograniczyć szarą strefę i zapewnić uczciwą konkurencję na rynku noclegowym”, a także stanowić wdrożenie rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1028 z dnia 11 kwietnia 2024 r. w sprawie gromadzenia i udostępniania danych dotyczących usług krótkoterminowego najmu lokali mieszkalnych i zmieniające rozporządzenie (UE) 2018/1724, które to zacznie obowiązywać w całej Unii Europejskiej od 20 maja 2026 r.
Jedną z kluczowych zmian przewidzianych w ww. projekcie jest – uznanie najmu krótkoterminowego (do 30 dni) za usługę hotelarską, co wiąże się z objęciem wynajmujących obowiązkami analogicznymi do tych, które obowiązują w branży turystycznej.
Zgodnie z art. 1 pkt 1 lit. a projektu (który zmienia brzmienie art. 3 ust. 1 pkt 8 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o usługach hotelarskich oraz usługach pilotów wycieczek i przewodników turystycznych) – za usługę hotelarską, uznawane będzie – krótkoterminowe, trwające krócej niż 30 dni jednorazowo w stosunku do jednego klienta, ogólnie dostępne wynajmowanie domów, mieszkań, pokoi, miejsc noclegowych, a także miejsc na ustawienie namiotów lub przyczep samochodowych oraz świadczenie, w obrębie obiektu, usług z tym związanych.
Zgodnie z dotychczasowym brzmieniem ww. przepisu – usługę hotelarską, stanowiło natomiast – krótkotrwałe, ogólnie dostępne wynajmowanie domów, mieszkań, pokoi, miejsc noclegowych, a także miejsc na ustawienie namiotów lub przyczep samochodowych oraz świadczenie, w obrębie obiektu, usług z tym związanych.
Dodawane do ww. przepisu sformułowanie „trwające krócej niż 30 dni jednorazowo w stosunku do jednego klienta” znacznie rozszerzy zakres usług wynajmu, które uznawane będą ze usługę hotelarską.
Jak wynika z uzasadnienia projektu Ministerstwa Sportu i Turystyki, wprowadzającego ww. regulację – „Projekt doprecyzuje obowiązujące obecnie przepisy regulujące świadczenie usług hotelarskich i sprawi, iż ustawowo zdefiniowane pojęcie usług hotelarskich będzie uwzględniało zjawisko najmu krótkoterminowego. Dzięki temu rozwiązaniu będzie można skuteczniej przeciwstawić się zjawisku tzw. szarej strefy w zakresie świadczenia usług hotelarskich, w tym najmu krótkoterminowego.”
Jak podkreślił wiceminister sportu i turystyki Ireneusz Raś, podczas konferencji prasowej, która miała miejsce w dniu 15 kwietnia br. – „60% polskich rodzin korzysta na terenie Polski z najmu krótkoterminowego. To są rodziny wielodzietne, których nie stać na hotel w Krakowie, Sopocie czy Warszawie.”
Wprowadzona zmiana ma przyczynić się także do zwiększenia bezpieczeństwa osób, które korzystają z najmu krótkoterminowego (jak również mieszkańców budynków mieszkalnych, w których znajdują się mieszkania udostępniane w ramach najmu krótkoterminowego), ponieważ obiekty (lokale), w których świadczone są usługi najmu krótkoterminowego (które to – w przypadku wejścia przepisów w życie – będą uznawane za usługi hotelarskie) – będą musiały spełniać odpowiednie wymogi przeciwpożarowe, sanitarne i budowlane oraz posiadać regulaminy porządkowe. Ministerstwo Sportu i Turystyki przekonuje, że – „projekt regulacji najmu krótkoterminowego stanowi istotny krok w kierunku uporządkowania rynku usług noclegowych w Polsce, przy jednoczesnym zachowaniu jego dostępności i potencjału rozwojowego.”
Nowe obowiązki dla wynajmujących nieruchomości (na okres krótszy niż 30 dni, jednorazowo, w stosunku do jednego klienta) – powstanie ewidencja (Centralny Wykaz Turystycznych Obiektów Noclegowych), do której trzeba będzie zgłosić mieszkanie lub dom
Zgodnie z przewidzianym w projekcie ustawy o zmianie ustawy o usługach hotelarskich oraz usługach pilotów wycieczek i przewodników turystycznych oraz niektórych innych ustaw – w art. 1 pkt 4 projektu – nowym brzmieniem art. 39 ust. 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o usługach hotelarskich oraz usługach pilotów wycieczek i przewodników turystycznych:
Przed rozpoczęciem świadczenia usług hotelarskich w tzw. innym obiekcie, w którym świadczone będą usługi hotelarskie (a więc również – przed rozpoczęciem świadczenia usług najmu krótkoterminowego, tj. najmu trwającego krócej niż 30 dni, jednorazowo, w stosunku do jednego klienta) – wynajmujący, zamierzający świadczyć takie usługi w swoim mieszkaniu lub domu, będzie obowiązany:
- zgłosić taki obiekt do ewidencji właściwemu miejscowo organowi (tj. wójtowi, burmistrzowi lub prezydentowi miasta), a także
- przedłożyć obowiązkowy regulamin porządkowy wiążący wszystkie osoby przebywające na terenie obiektu oraz
- oświadczyć, iż spełnia wymogi zawarte w art. 35 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o usługach hotelarskich oraz usługach pilotów wycieczek i przewodników turystycznych (tj. wymagania sanitarne, przeciwpożarowe lub inne określone odrębnymi przepisami w odniesieniu do innych obiektów, w których są świadczone usługi hotelarskie) i określone na podstawie art. 45 pkt 4 ww. ustawy (dot. minimalnych wymagań co do wyposażenia turystycznych obiektów noclegowych określonych rozporządzeniem).
Przy rejestracji do ww. ewidencji – każdemu obiektowi nadawany będzie, przez wójta, burmistrza lub odpowiednio – prezydenta miasta, indywidualny numer identyfikacyjny. Wprowadzone zostaną również wysokie kary za naruszenia obowiązków związanych z ewidencjonowaniem obiektów świadczących usługi hotelarskie (czyli również – świadczących usługi najmu krótkoterminowego).
Nowe obowiązki dla wynajmujących nieruchomości (na okres krótszy niż 30 dni, jednorazowo, w stosunku do jednego klienta) związane z wpisem do centralnego wykazu – za ich niedopełnienie, grozić będą surowe kary
W projekcie ustawy o zmianie ustawy o usługach hotelarskich oraz usługach pilotów wycieczek i przewodników turystycznych oraz niektórych innych ustaw – przewidziano również wprowadzenie do ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o usługach hotelarskich oraz usługach pilotów wycieczek i przewodników turystycznych rozdziału 5b pt. Administracyjne kary pieniężne (w art. 1 pkt 10 projektu). Rozdział ten, obejmuje przepisy dotyczące sankcji dla podmiotów, które prowadzą działalność polegającą na świadczeniu usług hotelarskich (a więc również – dla wynajmujących nieruchomości w ramach tzw. najmu krótkoterminowego) bez uzyskania wpisu do właściwej ewidencji, a także bez uzyskania odpowiednio zaszeregowania lub zaszeregowania i kategoryzacji obiektu. Ponadto, w ww. rozdziale, znalazł się również przepis przewidujący sankcję za niepodanie w ofertach najmu informacji o numerze wpisu do ewidencji obiektu hotelarskiego lub innego obiektu, w którym są świadczone usługi hotelarskie (a więc również – usługi najmu krótkoterminowego).
Zgodnie z projektowanym art. 45e-45f, które mają zostać dodane do ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o usługach hotelarskich oraz usługach pilotów wycieczek i przewodników turystycznych – wynajmującemu mieszkanie lub dom w ramach tzw. najmu krótkoterminowego (tj. najmu trwającego krócej niż 30 dni, jednorazowo, w stosunku do jednego klienta), który uznawany będzie za usługę hotelarską – grozić będą następujące kary:
- administracyjna kara pieniężna w wysokości do 50 tys. zł – za prowadzenie działalności polegającej na świadczeniu usług hotelarskich (za które uznawane będzie również świadczenie usług najmu krótkoterminowego) bez decyzji o zaszeregowaniu do odpowiedniego rodzaju i kategorii lub uzyskania wpisu do właściwej ewidencji (o której była mowa powyżej) albo po jego zawieszeniu,
- administracyjna kara pieniężna w wysokości do 50 tys. zł – za świadczenie usług hotelarskich (za które uznawane będzie również świadczenie usług najmu krótkoterminowego) bez decyzji o zaszeregowaniu do odpowiedniego rodzaju i kategorii, używając oznaczeń (również w celach marketingowych i reklamowych), które mogą wprowadzić klientów w błąd co do rodzaju lub kategorii obiektu,
- administracyjna kara pieniężna w wysokości do 50 tys. zł – za niepodawanie w ofertach usług hotelarskich (za które uznawane będą również usługi najmu krótkoterminowego, a więc także – w ofertach krótkoterminowego wynajmu mieszkania lub domu) informacji o numerze ID nadanym w ramach Centralnego Wykazu Obiektów Hotelarskich lub Centralnego Wykazu Turystycznych Obiektów Noclegowych.
Ww. administracyjne kary pieniężne nakładać i wymierzać będzie – na wniosek wójta, burmistrza lub prezydenta miasta – marszałek województwa (właściwy ze względu na miejsce położenia obiektu/nieruchomości), w drodze decyzji administracyjnej. Od decyzji tej, przysługiwać będzie odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Wpływy z tytułu ww. kar – stanowić będą natomiast dochód budżetu państwa.
Nowe obowiązki dla wynajmujących nieruchomości (na okres krótszy niż 30 dni, jednorazowo, w stosunku do jednego klienta) – kiedy nowe regulacje dotyczące najmu krótkoterminowego i obowiązkowego wpisu do centralnego wykazu, wynikające z projektu rządowego, mają wejść w życie?
Zgodnie z art. 7 projektu ustawy o zmianie ustawy o usługach hotelarskich oraz usługach pilotów wycieczek i przewodników turystycznych oraz niektórych innych ustaw (numer w wykazie prac legislacyjnych Rady Ministrów: UC135), który przewiduje wprowadzenie nowych obowiązków dla właścicieli nieruchomości, którzy świadczą usługi najmu krótkoterminowego (tj. najmu trwającego krócej niż 30 dni, jednorazowo, w stosunku do jednego klienta), które uznawane będą za usługi hotelarskie – nowe przepisy (w zakresie dotyczącym obowiązkowego wpisu do centralnej ewidencji) mają wejść w życie z dniem 20 maja 2026 r.
Należy jednak mieć na względzie, że projekt ten – w dniu 23 kwietnia 2026 r. – został dopiero przekazany do rozpatrzenia przez Stały Komitet Rady Ministrów (z zaznaczeniem przez Ministerstwo Sportu i Turystyki, będące autorem projektu, że pierwotnie planowanym terminem jego przyjęcia przez Radę Ministrów był I kwartał 2026 r., a więc – sprawa jest „pilna” i już „opóźniona”). Jeżeli ww. projekt zostanie ostatecznie przyjęty przez Radę Ministrów – trafi on wówczas do dalszych prac w Sejmie i Senacie, zanim ostatecznie, zostanie złożony do podpisu na biurku Prezydenta.
Podstawa prawna:
- Projekt ustawy o zmianie ustawy o usługach hotelarskich oraz usługach pilotów wycieczek i przewodników turystycznych oraz niektórych innych ustaw (numer w wykazie prac legislacyjnych Rady Ministrów: UC135)
- Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. o usługach hotelarskich oraz usługach pilotów wycieczek i przewodników turystycznych (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 1944)