Masz obowiązek wpuścić zarządcę lub właściciela do mieszkania - w przeciwnym razie grozi Ci gigantyczna grzywna. Ministerstwo pracuje nad nowelizacją przepisów, która ma zlikwidować problem tzw. "dzikich lokatorów" oraz blokowania kontroli technicznych. Nowe uprawnienia budzą jednak potężne kontrowersje i opór Rzecznika Praw Obywatelskich. Czy to koniec prawa do prywatności w polskich realiach?
- Rewolucja w prawie lokatorskim. Kto i kiedy wejdzie do Twojego domu?
- 5000 zł kary od nadzoru budowlanego. Koniec z ignorowaniem pism
- Wejście do mieszkania w asyście służb. Kto wyważy drzwi?
- Resorty chcą jeszcze ostrzejszych przepisów. Padają konkretne propozycje
- RPO alarmuje: Czy to złamanie Konstytucji?
- FAQ - najczęściej zadawane pytania
Rewolucja w prawie lokatorskim. Kto i kiedy wejdzie do Twojego domu?
Rząd planuje radykalne zaostrzenie przepisów dotyczących dostępu do lokali mieszkalnych. Chodzi o projekt nowelizacji ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy oraz Kodeksu cywilnego (oznaczony symbolem UD313). Nowe prawo nakłada na mieszkańców bezwzględny obowiązek umożliwienia właścicielom oraz zarządcom nieruchomości wejścia do mieszkania. Zmiana ta ma uderzyć przede wszystkim w tzw. "dzikich lokatorów" oraz osoby, które ignorują wezwania administracji. Właściciel lub zarządca będzie mógł żądać otwarcia drzwi w celu:
- Przeprowadzenia okresowych przeglądów technicznych i kontroli instalacji (gazowej, elektrycznej, wentylacyjnej).
- Usunięcia nagłych awarii.
- Interwencji w przypadku bezpośredniego zagrożenia bezpieczeństwa pożarowego lub sanitarnego.
5000 zł kary od nadzoru budowlanego. Koniec z ignorowaniem pism
Do tej pory lokatorzy uparcie odmawiający wpuszczenia kominiarza czy gazownika pozostawali bezkarni, co paraliżowało kontrole w całych blokach i zagrażało bezpieczeństwu sąsiadów. Po zmianach ma się to drastycznie zmienić. Jeśli mieszkaniec, mimo wcześniejszego pisemnego zawiadomienia, nie udostępni lokalu do przeglądu, właściciel będzie mógł złożyć wniosek do nadzoru budowlanego. Urząd zyska prawo do nałożenia na opornego lokatora grzywny w wysokości nawet do 5000 złotych.
Wejście do mieszkania w asyście służb. Kto wyważy drzwi?
Co stanie się w sytuacji, gdy lokator będzie nieobecny lub kategorycznie odmówi otwarcia drzwi w obliczu nagłego zagrożenia? Projekt zakłada, że właściciel lub zarządca zyska prawo do wejścia do lokalu w asyście służb mundurowych:
- Policji
- Straży miejskiej
- Straży pożarnej
Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji (MSWiA) studzi jednak emocje dotyczące roli strażaków. Resort jasno podkreśla, że doraźne otwieranie drzwi nie jest zadaniem straży pożarnej, chyba że dochodzi do pożaru lub innej katastrofy. W pozostałych przypadkach do forsowania zamków będą musiały być wzywane profesjonalne firmy ślusarskie.
Resorty chcą jeszcze ostrzejszych przepisów. Padają konkretne propozycje
Choć projekt już teraz wywołuje emocje, niektóre instytucje domagają się rozszerzenia uprawnień do kontrolowania lokatorów:
- Marzena Okła-Drewnowicz (Pełnomocniczka ds. polityki senioralnej) oczekuje, że do katalogu sytuacji pozwalających na nagłą interwencję zostaną dopisane uciążliwe zachowania mieszkańców - np. generowanie hałasów czy wibracji niszczących spokój innych.
- Związek Powiatów Polskich domaga się możliwości żądania otwarcia drzwi w przypadku podejrzenia dewastacji lokalu lub jego całkowitego porzucenia przez najemcę.
RPO alarmuje: Czy to złamanie Konstytucji?
Proponowane zmiany wywołują ogromny opór obrońców praw człowieka. Eksperci z biura Rzecznika Praw Obywatelskich (RPO) są skrajnie sceptyczni wobec nowych przepisów. Wątpliwości budzi przede wszystkim ryzyko potężnych nadużyć ze strony właścicieli mieszkań oraz nieprecyzyjne granice ich nowych uprawnień. RPO głośno pyta, czy tak daleko idące zakłócanie korzystania z mieszkania nie stoi w bezpośredniej sprzeczności z art. 50 Konstytucji RP, który gwarantuje każdemu obywatelowi nienaruszalność mieszkania. Projekt ustawy znajduje się obecnie na etapie konsultacji społecznych. Ostateczny kształt przepisów oraz termin ich wejścia w życie będą zależeć od wyniku burzliwych negocjacji między resortami.
FAQ - najczęściej zadawane pytania
Czego dotyczy projekt UD313 w prawie lokatorskim?
Projekt UD313 to nowelizacja ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy oraz Kodeksu cywilnego. Nakłada na mieszkańców obowiązek umożliwienia właścicielom oraz zarządcom nieruchomości wejścia do mieszkania.
W jakich celach właściciel lub zarządca będzie mógł żądać otwarcia mieszkania?
Właściciel lub zarządca będzie mógł żądać otwarcia drzwi w celu okresowych przeglądów technicznych i kontroli instalacji gazowej, elektrycznej, wentylacyjnej, usunięcia nagłych awarii oraz interwencji przy bezpośrednim zagrożeniu bezpieczeństwa pożarowego lub sanitarnego.
Kiedy lokatorowi grozi grzywna do 5000 złotych od nadzoru budowlanego?
Jeśli mieszkaniec, mimo wcześniejszego pisemnego zawiadomienia, nie udostępni lokalu do przeglądu, właściciel będzie mógł złożyć wniosek do nadzoru budowlanego. Urząd zyska prawo do nałożenia grzywny nawet do 5000 złotych.
Kto ma asystować przy wejściu do lokalu w razie nagłego zagrożenia?
Projekt zakłada, że właściciel lub zarządca zyska prawo do wejścia do lokalu w asyście Policji, Straży miejskiej lub Straży pożarnej. MSWiA podkreśla, że otwieranie drzwi nie jest zadaniem straży pożarnej, chyba że dochodzi do pożaru lub innej katastrofy.
Jakie wątpliwości wobec projektu zgłasza Rzecznik Praw Obywatelskich?
Biuro Rzecznika Praw Obywatelskich wskazuje na ryzyko potężnych nadużyć ze strony właścicieli mieszkań oraz nieprecyzyjne granice nowych uprawnień. RPO pyta, czy zmiany nie stoją w sprzeczności z art. 50 Konstytucji RP, gwarantującym nienaruszalność mieszkania.