Pracodawców obciąża wobec pracowników szereg obowiązków informacyjnych. Nie są one jednak nieograniczone. Nadal to pracownik musi we własnym zakresie dbać o swoje prawa, pilnować terminów i dopełniać obowiązków.
- Korzystanie z zfśs wciąż pełne wątpliwości
- Terminów trzeba pilnować
- Regulamin zfśs to źródło prawa wewnątrzzakładowego
Korzystanie z zfśs wciąż pełne wątpliwości
Wakacje to w wielu zakładach pracy czas wzmożonej działalności zakładowych funduszy świadczeń socjalnych. Obok świadczeń związanych ze świętami, najpopularniejszymi są od lat również te związane z wypoczynkiem. Osoby uprawnione wnioskują więc o ich wypłatę i zadają wiele pytań. Wokół świadczeń wciąż bowiem jest wiele wątpliwości. Czy trzeba wypoczywać przez 14 dni, aby mieć do nich prawa? Czy trzeba przedstawić rachunek za udział w wypoczynku zorganizowanym? Czy poziom dochodów współmałżonka jest ważny? Czy każdy pracownik może się o nie ubiegać? A co z emerytami? Choć wątpliwości co rok skupiają się na tych samych zagadnieniach, to nie udaje się trwale ich wyjaśnić, a w praktyce mają je nie tylko osoby uprawnione, ale i pracodawcy. Jednym z problemów, który cyklicznie eskaluje jest brak dostępu do informacji o świadczeniach przewidzianych w regulaminie funduszu.
Terminów trzeba pilnować
O problemach z dostępem do informacji o świadczeniach mówią najczęściej osoby, które są na co dzień nieobecne w zakładzie pracy i mają z nim dość luźny związek z zakładem, a tym samym nie mają możliwości śledzenia na bieżąco informacji dotyczących zmian wprowadzanych w obowiązujących w nich regulaminach. W tej grupie mieszą się zarówno emeryci i renciści – byli pracownicy, jak i np. pracownicy korzystający z uprawnień rodzicielskich. Są oni w jakimś stopniu odcięci od informacji i nie kontrolują tak uważnie kalendarza, jak pracownicy, co sprawia, że mogą np. przegapić termin na złożenie wniosku o przyznanie świadczenia i stracić możliwość ubiegania się o nie. W takich sytuacjach często pada zarzut, że pracodawca nie poinformował ich o możliwości ubiegania się o świadczenie czy wręcz ukrył przed nimi istnienie takiej możliwości. Jednak czy można uznać go za słuszny?
POLECAMY: Dokumentacja pracownicza 2025
Regulamin zfśs to źródło prawa wewnątrzzakładowego
Zasady i warunki korzystania z usług i świadczeń finansowanych z funduszu oraz zasady przeznaczania środków funduszu na poszczególne cele i rodzaje działalności socjalnej określa pracodawca w regulaminie. Może w nim postanowić – choć w praktyce się to nie zdarza – że będzie każdą z osób uprawnionych do korzystania z funduszu bezpośrednio informował o możliwości ubiegania się o konkretne świadczenie. Oczywiście takiego rozwiązania nie stosuje się w praktyce ze względów organizacyjno-praktycznych. Skąd więc osoby uprawnione mogą wiedzieć, że mają prawo do określonych świadczeń? Regulamin zakładowego funduszu świadczeń socjalnych jest źródłem prawa wewnątrzzakładowego, a pracodawca ma obowiązek zapoznać pracowników z jego treścią. Powinien zrobić to „w sposób przyjęty u danego pracodawcy”. To zaś może oznaczać, że w jednych zakładach pracy będzie to wywieszenie stosownej informacji na tablicy ogłoszeń, która znajduje się w miejscu dostępnym dla wszystkich uprawnionych, a w innych przesłanie zbiorczej wiadomości e-mail czy zamieszczenie odpowiedniej informacji na wewnątrzzakładowym intranecie. Wiele zakładów pracy tworzy też preliminarz, czyli plan rzeczowo-finansowy, w którym określa przewidywane wydatki na poszczególne rodzaje działalności socjalnej. Z takiego planu często wynika dość szczegółowo, jaki charakter przybierze działalność funduszu w danym roku kalendarzowym i o jakiego rodzaju świadczenia osoby uprawnione będą mogły się ubiegać. Warto pamiętać, że stanowi on część regulaminu zakładowego funduszu świadczeń socjalnych, a co za tym idzie, tak samo jak w przypadku jego treści, należy zapoznać z nim pracowników w sposób przyjęty u danego pracodawcy. Jak z tego wynika, w praktyce nie powinno dojść do sytuacji, w której osoby uprawnione nie będą miały możliwości powzięcia informacji na temat działalności funduszu, o ile wykażą się w tym zakresie choćby minimalną aktywnością. Nie powinny liczyć natomiast na to, że to pracodawca dopilnuje w ich imieniu realizacji wymaganych obowiązków i w sposób aktywny przyczyni się do skorzystania przez nie z przysługujących im praw.
art. 2 pkt 5, art. 8 ust. 1 ustawy z 4 marca 1994 r. o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych (j.t. Dz.U. z 2024 r. poz. 288)