Obowiązkowe szkolenia dla opiekunów w żłobkach, klubach dziecięcych i punktach opieki dziennej, zakaz publikacji wizerunku dzieci i zdrowe żywienie – takie zmiany przewiduje ustawa, która trafiła do Senatu. Nowelizacja ustawy o opiece nad dziećmi w wieku do lat 3 ma zapewnić najmłodszym jak najlepsze warunki rozwoju.
- Opieka nad dziećmi do lat 3 - będą nowe przepisy
- Wymagania kwalifikacyjne dla opiekunów
- Zdrowe żywienie w żłobkach i klubach dziecięcych
- Ochrona prywatności dzieci i bezpieczna zabawa na świeżym powietrzu
- Punkt opieki dziennej - elastyczna forma opieki
- Co dalej z ustawą?
Opieka nad dziećmi do lat 3 - będą nowe przepisy
Do Senatu trafiła ustawa o zmianie ustawy o opiece nad dziećmi w wieku do lat 3 oraz niektórych innych ustaw. Ustawa, przygotowana przez Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej (MRPiPS), została uchwalona przez Sejm 17 lipca 2026 r.
Nowelizacja realizuje jeden z najważniejszych celów polityki rodzinnej rządu. Chodzi w niej o zapewnienie dzieciom jak najlepszego startu w przyszłość, rodzicom większego poczucia bezpieczeństwa i możliwości godzenia życia rodzinnego z aktywnością zawodową, a opiekunom stworzenie warunków do rozwoju zawodowego oraz zwiększenia prestiżu ich pracy. Według Aleksandry Gajewskiej, wiceszefowej MRPiPS, rząd chce, aby rodzice mieli pewność, że oddają dziecko pod opiekę wykwalifikowanych specjalistów, a każde dziecko otrzymuje najlepsze możliwe warunki rozwoju już od pierwszych lat życia.
Nowelizacja ustawy o opiece nad dziećmi w wieku do lat 3 wprowadza m.in.:
- jednolite i doprecyzowane wymagania kwalifikacyjne dla opiekunów,
- obowiązkowe szkolenia z zakresu standardów opieki oraz system stałego podnoszenia kompetencji zawodowych,
- standardy zdrowego żywienia w żłobkach i klubach dziecięcych,
- obowiązek zapewnienia dzieciom bezpiecznej przestrzeni do codziennej zabawy na świeżym powietrzu,
- alternatywną formę opieki nad dziećmi.
Wymagania kwalifikacyjne dla opiekunów
Ustawa o zmianie ustawy o opiece nad dziećmi w wieku do lat 3 oraz niektórych innych ustaw zakłada ujednolicenie i doprecyzowanie wymagań kwalifikacyjnych dla opiekunów w żłobkach, klubach dziecięcych i punktach opieki dziennej. Co to oznacza? 30-godzinne szkolenia ze standardów opieki jako obowiązkowy element kwalifikacji wstępnych dla opiekunów z co najmniej 3-letnim doświadczeniem. Do tego dochodzi także ustawowy obowiązek systematycznej aktualizacji wiedzy i umiejętności przez wszystkich opiekunów – finansowanie będzie po stronie podmiotu prowadzącego placówkę.
Ponadto opiekunowie zyskają m.in.:
- ochronę prawną przewidzianą dla funkcjonariuszy publicznych,
- cyfrową legitymację zawodową,
- 33-proc. ulgę w publicznym transporcie zbiorowym,
- płatny czas na podnoszenie kwalifikacji,
- system nagród za szczególne osiągnięcia,
- ustanowienie 4 kwietnia Dniem Opiekunki i Opiekuna Małego Dziecka.
Zdrowe żywienie w żłobkach i klubach dziecięcych
W wyniku nowelizacji zostaną wprowadzone obowiązkowe wymogi ustawowe dotyczące żywienia zbiorowego w żłobkach i klubach dziecięcych. Placówki zostaną zobowiązane do stosowania środków spożywczych zgodnych z normami żywienia dla populacji polskiej.
W praktyce oznacza to ograniczenie niezdrowej i przetworzonej żywności, tj. ograniczenie cukrów i soli w posiłkach na rzecz częstszego stosowania warzyw i owoców od lokalnych dostawców. Szczegółowe wymagania żywieniowe zostaną określone w rozporządzeniu ministra zdrowia w porozumieniu z ministrem rodziny.
Ochrona prywatności dzieci i bezpieczna zabawa na świeżym powietrzu
Nowelizacja wzmacnia również ochronę prywatności najmłodszych. Placówki opieki nie będą mogły publikować wizerunku dziecka, nawet za zgodą rodzica, w materiałach promocyjnych, na stronach internetowych czy w mediach społecznościowych.
Zmiany obejmą też kwestie warunków pobytu dzieci na świeżym powietrzu. Ustawa nowelizująca wprowadza regulacje dotyczące placów zabaw przy żłobkach i klubach dziecięcych, a także zobowiązuje dziennych opiekunów do zapewnienia dzieciom dostępu do bezpiecznej przestrzeni do zabawy na zewnątrz.
Punkt opieki dziennej - elastyczna forma opieki
Nowelizacja wprowadza alternatywne formy opieki poprzez przekształcenie obecnej instytucji dziennego opiekuna w punkty opieki dziennej. Ma to ułatwić samorządom tworzenie takich placówek oraz zapewnić większą stabilność ich funkcjonowania. Takie rozwiązanie jest szczególnie potrzebne mniejszym gminom, gdzie wybudowanie żłobka dla kilkudziesięciu dzieci może być trudne do zrealizowania.
Najważniejsze założenia:
- opieka nad maksymalnie 16 dziećmi i możliwość zatrudnienia kilku opiekunów,
- uproszczone wymogi lokalowe w porównaniu do żłobków (zbliżone do domowych),
- dotychczasowe podmioty zatrudniające dziennych opiekunów (i opiekunowie prowadzący działalność na własny rachunek) staną się punktami opieki dziennej, a sami opiekunowie – zostaną ich pracownikami,
- zmiany umożliwią czasowe zastępstwa opiekunów lub zmianę opiekuna bez nadmiernych formalności.
Dzienni opiekunowie będą mogli pracować również poza punktem opieki dziennej, prowadząc działalność na własny rachunek. Będą mogli sprawować opiekę nad maksymalnie 5 dziećmi samodzielnie oraz 8 dziećmi, jeśli opiekunowi pomaga druga osoba z wymaganymi kwalifikacjami.
Co dalej z ustawą?
Ustawa o zmianie ustawy o opiece nad dziećmi w wieku do lat 3 oraz niektórych innych ustaw będzie rozpatrywana przez Senat. Następnie trafi na biurko Prezydenta.