Ośrodki pomocy społecznej świadczą kilka form pomocy m.in. dla osób z niepełnosprawnościami. Często jest ona zależna od spełniania progów dochodowych, ale nie zawsze. Oto lista najważniejszych przykładowych zasiłków i świadczeń. Prezentujemy też odpowiedzi na najważniejsze pytania o możliwe zmiany w 2026 i 2027 roku.
- 1. Zasiłek stały
- 2. Zasiłek okresowy
- 3. Zasiłek celowy
- 4. Zasiłek pielęgnacyjny
- 5. Usługi opiekuńcze i specjalistyczne usługi opiekuńcze
1. Zasiłek stały
Zasiłek stały wciąż pozostaje ważną formą pomocy dla wielu osób. Jest on skierowany do osób całkowicie niezdolnych do pracy albo niezdolnych do pracy z powodu wieku. O taką pomoc mogą zatem wnioskować seniorzy, którzy już osiągnęli wiek emerytalny, a także osoby z orzeczeniami o znacznym lub umiarkowanym stopniu niepełnosprawności (i równoważnymi np. z ZUS-u).
Aby otrzymać wsparcie, należy spełnić kryterium dochodowe. W przypadku osoby samotnej jest to 1010 zł. Dla osoby w rodzinie kryterium jest nieco bardziej skomplikowane. Otóż zarówno jej dochód, jak również dochód na osobę w rodzinie powinny być niższe niż 823 zł. Co ważne, na dochód ten wpływa m.in. świadczenie wspierające.
Warto pamiętać, iż rząd pracuje nad coroczną waloryzacją progów dochodowych w pomocy społecznej. W tym jednak momencie obowiązują jeszcze „stare” zasady, zgodnie z którymi od stycznia przyszłego roku kryteria nie powinny wzrosnąć.
Podobnie jest w przypadku maksymalnej kwoty zasiłku (rzeczywista zależy od uzyskiwanego dochodu). W 2026 (i prawdopodobnie w 2027) najwyższy zasiłek to 1229 zł.
2. Zasiłek okresowy
Gminy mogą przyznawać zasiłki okresowe m.in. z powodu niepełnosprawności, Co ważne, o wsparcie mogą się ubiegać również osoby z orzeczeniami o lekkim stopniu niepełnosprawności. Wymagane kryteria to 823 zł w przypadku osoby w rodzinie i 1010 zł dla osoby samotnie gospodarującej. Wysokość zasiłku zależy od konkretnej sytuacji dochodowej (ustawa przewiduje tu „widełki”). Decyzję o tym na jak długo zostanie przyznane wsparcie i w jakiej wysokości podejmuje gmina w oparciu o konkretne okoliczności.
3. Zasiłek celowy
To szczególe świadczenie, które gminy przyznają w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej. Wprawdzie o pomoc w tej formie mogą ubiegać się nie tylko osoby z niepełnosprawnościami, ale warto o niej pamiętać. Zasiłek celowy przyznaje się celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej takiej jak przykładowo pokrycie kosztów zakupu leków, leczenia, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego i innych. W przypadkach szczególnie uzasadnionych gmina może przyznać specjalny zasiłek celowy. Jest to rozwiązanie dla osób, które przekroczyły wymagane kryteria dochodowe. Maksymalny specjalny zasiłek celowy wynosi 1010 zł dla osoby samotnej. W przypadku rodziny kwota zależy od liczby jej członków (np., dla rodziny 4-osobowej jest to 4 x 823 zł, czyli 3292 zł).
Aktualnie trwają prace nad nowelizacją zasiłku celowego. Ustawa została przyjęta przez Radę Ministrów. Teraz zajmie się nią Sejm. Nowelizacja przewiduje ważne zmiany w zasiłkach celowych. Chodzi m.in. o możliwość przyznania świadczenia płatnego w transzach nawet na rok. W wielu przypadkach zniknęłaby zatem konieczność ponawiania wniosków, gdy dany wydatek się powtarza.
4. Zasiłek pielęgnacyjny
Miejskie ośrodki pomocy rodzinie (MOPR) oraz miejskie ośrodki pomocy społecznej (MOPS) wypłacają zasiłki pielęgnacyjne osobom starszym (które ukończyły 75 lat) oraz dzieciom z orzeczeniem o niepełnosprawności. Do zasiłku pielęgnacyjnego są też uprawnione osoby z orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. W przypadku osób niepełnosprawnych w stopniu umiarkowanym, zasiłek przysługuje, jeżeli niepełnosprawność powstała w wieku do ukończenia 21. roku życia.
Zasiłek wynosi 215,84 zł. Wkrótce przekonamy się czy ta kwota wzrośnie. W przyszłym roku Rada Ministrów powinna podjąć decyzję co do tego, ile będzie wynosił zasiłek począwszy od 1 listopada 2027 roku.
5. Usługi opiekuńcze i specjalistyczne usługi opiekuńcze
Usługi opiekuńcze obejmują pomoc w zaspokajaniu codziennych potrzeb życiowych, opiekę higieniczną, zaleconą przez lekarza pielęgnację oraz, w miarę możliwości, zapewnienie kontaktów z otoczeniem. Specjalistyczne usługi opiekuńcze są z kolei dostosowane do szczególnych potrzeb wynikających z rodzaju schorzenia lub niepełnosprawności, świadczone przez osoby ze specjalistycznym przygotowaniem zawodowym.
Przykładowe specjalistyczne usługi opiekuńcze to: rehabilitacja, pomoc psychologiczna, pielęgnacja jako wspieranie procesu leczenia.
Poziom odpłatności za usługi opiekuńcze zależy od konkretnej sytuacji dochodowej. Świadczenie wspierające nie zostało wyłączone z dochodu.