Zeznania świadka na odległość. Jak się przygotować do rozprawy zdalnej?

• Rozprawa za pomocą środków porozumiewania się na odległość
• Wniosek o rozprawę online
• Przygotowanie świadka do rozprawy zdalnej
• Świadek podczas rozprawy online
• Czego nie można robić podczas rozprawy zdalnej?

Rozprawa za pomocą środków porozumiewania się na odległość

Rozprawy zdalne (zwane też online) zostały wprowadzone podczas pandemii COVID-19 umożliwiły prowadzenie rozpraw bez bezpośredniego kontaktu ze sobą większej grupy osób. Rozwiązanie te utrzymało się w dużej mierze i sądy nadal z niego korzystają. W szczególności rozprawa zdalna umożliwia przesłuchanie osób mieszkających daleko od siedziby sądu w tym za granicą, czy też takich, dla których dotarcie do sądu z uwagi na stan zdrowia albo wiek jest znacznie utrudnione albo wręcz niemożliwe. Istnieje też pojęcie rozprawy hybrydowej, gdy część osób przebywa na sali rozpraw, a niektóre z nich uczestniczą w nich zdalnie.

Wniosek o rozprawę online

Jeśli świadek otrzyma wezwanie do sądu, a z wyżej wspomnianych przyczyn nie może się w nim stawić osobiście, powinien złożyć na piśmie wniosek o przesłuchanie za pomocą środków porozumiewania się na odległość podając swój adres e-mail. Należy pamiętać, że aby doszło do skutecznego przesłuchania świadka zdalnie, powinien on mieć do dyspozycji sprzęt umożliwiający połączenie – dobre łączne internetowe, kamerę i głośnik. Sąd może zgodzić się na przesłuchanie świadka zdalnie, ale nie musi. Zazwyczaj przychyla się do złożonego wniosku, gdy świadek wskaże np. że jedynie za pomocą środków porozumiewania się na odległość może zostać przesłuchany z uwagi na miejsce zamieszkania za granicą

Przygotowanie świadka do rozprawy zdalnej

Jeśli sąd przychyli się do wniosku, przesyła świadkowi na jego adres e-mail link umożliwiający dołączenie do rozprawy online. Świadek o godzinie wskazanej w wezwaniu powinien oczekiwać na taką możliwość. Przygotowanie się świadka do rozprawy zdalnej nie jest tak wymagające, jak do osobistej wizyty w sądzie niemniej jednak powinien zadbać o odpowiednią koszulę czy bluzkę - w stonowanych kolorach, bez nadruków czy napisów. Należy pamiętać, że na ekranie będzie widoczna przede wszystkim głowa, w związku z tym mocny makijaż dla kobiet nie jest wskazany. Trzeba również zadbać o tło, aby było odpowiednie do okoliczności. Wykluczone są wszelkie kontrowersyjne treści, slogany, należy unikać pokazywania prywatnych fotografii.

Świadek podczas rozprawy online

Świadek powinien mieć włączoną podczas przesłuchania kamerę i mikrofon. W związku z tym powinien zadbać aby przekazu nie zakłócały żadne dźwięki – telewizora, radia czy muzyki-a w szczególności aby ktokolwiek pojawiał się w kadrze albo przesuwały się jakiekolwiek obrazy. W pomieszczeniu nie powinny przebywać inne osoby w szczególności inni świadkowie w tej sprawie. Niedopuszczalne są jakiekolwiek podpowiedzi zza kadru. Najlepiej by było aby osoba składająca zeznania przebywała w zamkniętym pokoju aby wytłumić nawet hałasy codziennego życia. Świadek tak jak na sali rozpraw powinien mieć wyciszony telefon komórkowy, niedopuszczalne jest odebranie połączenia, chyba że za uprzednią zgodą sądu z uwagi na szczególne okoliczności np. oczekiwanie na połączenie ze szpitala przy jednoczesnym opóźnieniu w rozprawie. Osoba która ma zostać przesłuchana, powinna mieć przygotowany dowód tożsamości - dowód osobisty lub paszport celem okazania do kamery.

Tak jak w przypadku rozprawy stacjonarnej najpierw pytania zadaje sąd - albo prosi o swobodną wypowiedź - a potem strona wnioskująca o przesłuchanie danego świadka, następnie strona przeciwna. Świadek może się rozłączyć jedynie za zgodą sądu.

Czego nie można robić podczas rozprawy zdalnej?

Trzeba podkreślić, że możliwość składania zeznań zdalnie jest dużą wygodą dla świadka, a także udogodnieniem dla sądu i stron procesu. Niemniej jednak świadek podczas przesłuchania nie może się zajmować żadnymi innymi czynnościami np. gotowaniem obiad. Niektóre z nich w połączeniu z konieczności skoncentrowania się na przebiegu rozprawy są wręcz niebezpieczne np. prowadzenie samochodu. Jeśli sąd zorientuje się, że ma to miejsce, przerwie przesłuchanie, jeśli kierujący nie może w danym momencie zrobić sobie przerwy w podróży.