Koszty systemu kaucyjnego dla przeciętnej polskiej rodziny. Praktyczne wyliczenia (wesela, komunie)

• System kaucyjny w Polsce - podstawowe informacje
• Koszty systemu kaucyjnego. Praktyczne wyliczenia
• Co ze zwrotem butelek?

System kaucyjny w Polsce - podstawowe informacje

W założeniu system kaucyjny ma promować recykling i ponowne wykorzystanie opakowań. Mechanizm polega na doliczeniu dodatkowej opłaty do ceny określonych opakowań po napojach, która następnie jest zwracana po oddaniu pustego opakowania do wyznaczonego punktu (butelkomatu). Takie „butelkomaty” powinny znajdować się w każdym sklepie powyżej 200 m², który sprzedaje napoje w opakowaniach objętych systemem.

Podczas zakupów do ceny napojów doliczana jest dodatkowa opłata, proporcjonalna do liczby kupionych opakowań:

• 0,50 zł – za plastikowe butelki PET do 3 litrów,
• 0,50 zł – za puszki metalowe,
• 1,00 zł – za jednorazowe butelki szklane do 1,5 litra (od 1 stycznia 2026 r.).

Aby odzyskać pieniądze, konsument musi samodzielnie oddać puste, nieuszkodzone opakowania do butelkomatu. Urządzenie zazwyczaj wydaje kupon do wykorzystania w sklepie, choć możliwy jest także zwrot gotówki.

Koszty systemu kaucyjnego. Praktyczne wyliczenia

Rodzina, która codziennie wypija dwie butelki 1,5-litrowej wody mineralnej, płaci miesięcznie 30 zł kaucji. Jeśli dodatkowo kupuje inne napoje w butelkach czy puszkach, kwota ta będzie jeszcze wyższa. Przykładowo przy zakupie 4 butelek wody i butelek soku - wysokość kaucji może przekroczyć nawet 100 zł miesięcznie.

Aby odzyskać pieniądze, trzeba zebrać puste opakowania i zanieść je do punktu zbiórki. Warunkiem ich przyjęcia jest brak zgnieceń i czytelny kod kreskowy. Każde opakowanie należy osobno umieścić w automacie. To proces czasochłonny i uciążliwy – zwłaszcza dla seniorów i osób z niepełnosprawnościami, które muszą transportować całe worki pustych butelek, często komunikacją miejską. Ci, którzy nie znajdą na to sił ani czasu, po prostu płacą więcej.

Prawdziwy problem może pojawić się przy organizacji dużych imprez, takich jak ślub, komunia czy urodziny. Z jednej strony organizatorzy muszą ponieść dodatkowy koszt w postaci kaucji. Z drugiej – jeszcze większym wyzwaniem może być zwrot dużej liczby opakowań. Jak wygląda to w praktyce? Jakie są koszty oraz jak przebiega zwrot takiej liczby butelek? Policzyliśmy:

Dla wesela na 150 osób (120 dorosłych, 30 dzieci) średnie zapotrzebowanie na napoje wynosi (według dostępnych w sieci kalkulatorów):

Alkohol:

• wódka – 60 l,
• wino – 18 l,
• szampan – 18 l.

Napoje bezalkoholowe:

• typu cola – 90 l,
• typu sprite – 30 l,
• napoje gazowane smakowe – 30 l,
• soki pomarańczowe – 105 l,
• soki pozostałe – 45 l,
• wody niegazowane – 90 l,
• wody gazowane – 60 l.

Przyjmując typowe opakowania, otrzymujemy:

• 96 szklanych butelek do 1,5 l,
• 50 sztuk 3-litrowych plastikowych butelek,
• 150 sztuk 1-litrowych kartonów soków,
• 100 sztuk butelek 1,5 l wody (gazowanej i niegazowanej).

To aż 346 butelek. Ile wyniesie zatem kaucja przy weselu na 150 osób?

• za szklane butelki – 96 zł,
• za butelki plastikowe – 150 zł.

Łączny dodatkowy koszt wesela wyniesie zatem około 250 zł. Kwota ta może nie wydawać się wysoka w kontekście całkowitych wydatków na wesele, czy komunie, jednak nadal jest to dodatkowe obciążenie. Powyższy przypadek pokazuje, że w przypadku dużych imprez warto korzystać z jak największych opakowań, co pozwala ograniczyć koszty kaucji. Aby odzyskać pieniądze, wszystkie opakowania trzeba zwrócić.

Co ze zwrotem butelek?

Na podstawie powyższego przykładu można stwierdzić, że zwrot butelek z imprez takich jak wesela czy komunie będzie w praktyce bardzo trudny do przeprowadzenia w standardowym butelkomacie sklepowym. Po pierwsze, urządzenie może nie być w stanie przyjąć takiej liczby opakowań. Po drugie, cały proces będzie bardzo czasochłonny.

Pewnym rozwiązaniem byłaby usługa odbioru dużych ilości opakowań kaucyjnych. W Polsce na dziś jedynie firma Frisco zapowiedziała świadczenie takiej usługi, jednak jest ona ograniczona pod względem ilości. Jest to zatem nisza, która być może wkrótce się zapełni.

Organizatorom pozostaje więc ogłaszanie się na portalach prywatnych w celu znalezienia osób chętnych do odbioru butelek lub samodzielny zwrot. W praktyce bardzo prawdopodobne jest, że wiele osób uzna swój czas za cenniejszy i zdecyduje się zutylizować opakowania w tradycyjny sposób – wyrzucając je do żółtego pojemnika i traktując kaucję jako swoisty „podatek”.