Zmiany wprowadza nowy standard usług opiekuńczych. Ma formę rozporządzenia i wchodzi w życie 31 sierpnia 2026 r. W MOPS 7 rodzajów usług opiekuńcze mogą być świadczone na rzecz osób ich potrzebujących w różnych porach dnia i adekwatnie do występujących potrzeb przez 7 dni w tygodniu, w godzinach od 6:00 do 21:00, z wyłączeniem dni świątecznych. Nie ma opieki nocnej w ofercie typowego MOPS (gmina może wprowadzić to w indywidualnej ofercie). Ale w uzasadnionych przypadkach standard dopuszcza świadczenie usług w dni świąteczne. Jest więc na zasadzie wyjątku możliwe otrzymanie pomocy z MOPS w takie święta jak Wielkanoc.
- Jak działa standard usług opiekuńczych MOPS wprowadzony przez rozporządzenie od 31 sierpnia 2026 r.?
- W jakich godzinach i dniach MOPS świadczą usługi opieki?
- Jednak 7 usług może być świadczone na rzecz osób ich wymagających w różnych porach dnia
- MOPS zapewnia pomoc w podstawowych czynnościach związanych z samoobsługą, uwzględniających:
- MOPS zapewnia pomoc w innych czynnościach samoobsługowych, uwzględniających:
- Oferta MOPS w zakresie opieki higienicznej
- MOPS może też pomóc w zakresie zaleconej przez lekarza pielęgnacji
- Czy praca opiekunek MOPS w godzinach od 6 do 21.00 w święta, to nowość 2026 roku?
- Od 31 sierpnia 2026 r. standard usług przewidujący jako normę pracę w godz. od 6.00 do 21.00
- Usługi są świadczone w sposób ciągły
- W uzasadnionych przypadkach dopuszcza się świadczenie usług w dni świąteczne.
- W zakresie monitorowania i oceny świadczenia usług opiekuńczych podejmowane są działania polegające na zbieraniu i analizowaniu informacji na temat świadczonych usług opiekuńczych, w szczególności:
Dlaczego artykuł opatruję zdjęciem portfela z pieniędzmi? Bo coraz większym problemem, w mojej ocenie, będą rosnące wyceny 1 h opieki w MOPS. W artykule podaję przykład z Mysłowic dla 2025 r., gdzie opieka nocna kosztuje 72 zł za 1 h. Takie stawki dla osób niepełnosprawnych, które nie mogą skorzystać ze zwolnienia z opłat, są w większości przypadków niemożliwe do uniesienia.
Jak działa standard usług opiekuńczych MOPS wprowadzony przez rozporządzenie od 31 sierpnia 2026 r.?
Wprowadza katalog kilkudziesięciu świadczeń związanych z opieką nad osobami potrzebującymi wsparcia. Mają one być świadczone na tym samym poziomie w całej Polsce. Zazwyczaj korzystają z nich osoby niepełnosprawne, ale niepełnosprawność nie jest przesłanką otrzymania świadczenia, tylko rzeczywista potrzeba.
Dziś dla osób korzystających z pomocy MOPS najważniejsze są świadczenia zasiłkowe. Więc dla wielu osób mających kontakt z MOPS usługi opiekuńcze nie są czymś interesującym. Ale w przyszłości, w perspektywie dekady, coraz większe znaczenie będą miały właśnie usługi opiekuńcze. To moja subiektywna ocena - uważam, że dostępność zasiłków wypłacanych przez MOPS i ich siła nabywcza będą malały (patrz zasiłek pielęgnacyjny, który od 2019 r. wynosi 215,84 zł). Będzie coraz trudniej otrzymać z MOPS realne pieniądze "zasiłkowe". W to miejsce wejdą różne usługi, w tym opiekuńcze (także sąsiedzkie).
Poniżej projekt rozporządzenia (format Word):
W jakich godzinach i dniach MOPS świadczą usługi opieki?
Usługi są świadczone w godzinach pracy MOPS, czyli w praktyce do 15.00.
Jednak 7 usług może być świadczone na rzecz osób ich wymagających w różnych porach dnia
I adekwatnie do występujących potrzeb przez 7 dni w tygodniu, w godzinach od 6:00 do 21:00, z wyłączeniem dni świątecznych.
Dni świąteczne są wprost wykluczone. Dlaczego więc w tytule artykułu wspomniałem o dniach świątecznych? Bo rozporządzenie zawiera zwrot-klucz: „W uzasadnionych przypadkach dopuszcza się świadczenie usług w dni świąteczne”. Jest więc oficjalna podstawa prawna dla pracy opiekunek MOPS. Opieka ta możliwa jest także w Wielkanoc i Boże Narodzenie.
Całość tych rozwiązań:
- opieka od 6:00 do 21:00 oraz
- opieka w dni świąteczne
– dotyczy następujących usług świadczonych przez MOPS – jest ich 7:
MOPS zapewnia pomoc w podstawowych czynnościach związanych z samoobsługą, uwzględniających:
1. przygotowanie prostych posiłków, w tym jednego gorącego, z uwzględnieniem zalecanej diety,
2. pomoc w spożywaniu posiłku lub karmienie i pojenie.
MOPS zapewnia pomoc w innych czynnościach samoobsługowych, uwzględniających:
3. zmianę pozycji ciała, np. przesiadanie się z łóżka lub na łóżko, z krzesła lub na krzesło, ułożenie się w łóżku, usadzenie w wózku,
Oferta MOPS w zakresie opieki higienicznej
Opiekunki i opiekunowie zapewniają w ramach tego rodzaju usług pomoc w:
4. toalecie porannej i wieczornej, w tym w goleniu, czesaniu, higienie jamy ustnej, przy czym w przypadku osób leżących toaleta jest wykonywana w łóżku,
5. zmianie pieluchomajtek i wkładów higienicznych, z uwzględnieniem czynności zapobiegających powstawaniu odleżyn i odparzeń;
6. korzystaniu z toalety oraz naczyń sanitarnych
MOPS może też pomóc w zakresie zaleconej przez lekarza pielęgnacji
I 7 usługa. Dotyczy przygotowania i przyjmowaniu leków.
Czy praca opiekunek MOPS w godzinach od 6 do 21.00 w święta, to nowość 2026 roku?
I tak, i nie. Na stronach www MOPS można np. znaleźć informacje o pracy opiekunek w święta i niedziele. Np. MOPS w Korszach informuje, że „pełna odpłatność za 1 godzinę usług opiekuńczych na 2026 r. przez 7 dni w tygodniu, niedziele i święta wynosi 42,00 zł”.
Można znaleźć gminy z opieką przez cały tydzień w tym święta. Za to rzadkością jest opieka w nocy. Nie jest to powszechna oferta MOPS. Ale są nieliczne instytucje, które ją świadczą.
Poniżej UCHWAŁA NR VI/107/24 RADY MIASTA MYSŁOWICE z dnia 26 września 2024 r. w formacie PDF do ściągnięcia
Wynika z tego dokumentu, że za opiekę w nocy i w święta opłata za 1 h wynosiła w 2025 r. 45,64 zł. Odpowiednio wyższe opłaty przewidziano dla specjalistycznych usług opiekuńczych:
a) w dni robocze od poniedziałku do piątku w godzinach od 6:00 do 22:00 – 60,00 zł;
b) w soboty, niedziele i święta oraz w godzinach nocnych (tj. od 22:00 do 6:00) – 72,00 zł.
Jeżeli osoba potrzebująca nie może skorzystać ze zwolnienia dla osób z niskimi dochodami, są to stawki, na które większej części osób potrzebujących nie będzie stać. 5 h opieki za 72 zł daje koszt 360 zł. A to jest opieka tylko za jedną noc.
Powyższy przykład miasta zapewniającego całodobową opiekę przy wykorzystaniu MOPS jest raczej wyjątkiem. Powszechna opinia wśród osób niepełnosprawnych jest taka, że godzina 15:00 to koniec standardowej opieki, a co dopiero mówić o pracy w nocy czy w Wielkanoc. Dlatego nowe rozporządzenie może spowodować rewolucyjne zmiany w MOPS.
Klasyfikacja budżetowa 2027. Nowe rozporządzenie z komentarzem eksperta
Od 31 sierpnia 2026 r. standard usług przewidujący jako normę pracę w godz. od 6.00 do 21.00
Rozporządzenie określa:
1) standard świadczenia usług opiekuńczych w miejscu zamieszkania, zwanych dalej „usługami opiekuńczymi”;
2) sposób świadczenia usług opiekuńczych;
3) sposób monitorowania i oceny świadczenia usług opiekuńczych.
Osoby wykonujące usługi opiekuńcze przy świadczeniu tych usług uwzględniają standard i sposób świadczenia usług opiekuńczych określony w przepisach niniejszego rozporządzenia i indywidualne potrzeby i możliwości psychofizyczne osób korzystających z tych usług.
2. Ustala się następujący zakres czynności wykonywanych w poszczególnych obszarach usług opiekuńczych:
1) w zakresie zaspokajania codziennych potrzeb życiowych zapewnia się pomoc w szczególności w:
a) podstawowych czynnościach związanych z samoobsługą, uwzględniających:
– ubieranie się i zmianę odzieży i bielizny osobistej,
– przygotowanie prostych posiłków, w tym jednego gorącego, z uwzględnieniem zalecanej diety,
– pomoc w spożywaniu posiłku lub karmienie i pojenie,
– słanie łóżka i zmianę pościeli,
b) czynnościach związanych z prowadzeniem gospodarstwa domowego, uwzględniających:
– porządkowanie w niezbędnym zakresie, w tym czyszczenie urządzeń codziennego użytku i sanitarnych, wynoszenie śmieci, przynoszenie wody i opału, palenie w piecu,
– dokonywanie lub towarzyszenie podczas niezbędnych zakupów lub w korzystaniu z usług w sklepach, aptekach, punktach usługowych lub gastronomicznych położonych najbliżej miejsca zamieszkania świadczeniobiorcy, dostarczanie pomocy rzeczowej,
– utrzymywanie w czystości i sprawności sprzętu ułatwiającego codzienne funkcjonowanie jak wózek, balkonik, podnośnik, kule,
– pranie odzieży i pościeli, niezbędne prasowanie, oddawanie i odbiór z pralni,
– załatwianie lub towarzyszenie przy załatwianiu spraw związanych z procesem leczenia i profilaktyki zdrowotnej,
– załatwianie lub towarzyszenie przy załatwianiu spraw urzędowych i płacenie rachunków,
c) innych czynnościach samoobsługowych, uwzględniających w szczególności:
– zmianę pozycji ciała, np. przesiadanie się z łóżka lub na łóżko, z krzesła lub na krzesło, ułożenie się w łóżku, usadzenie w wózku,
– korzystanie ze sprzętu rehabilitacyjnego, przedmiotów ortopedycznych, innych wyrobów medycznych lub środków pomocniczych niewymagające specjalistycznej wiedzy i kompetencji;
2) w zakresie opieki higienicznej zapewnia się pomoc w szczególności w:
– toalecie porannej i wieczornej, w tym w goleniu, czesaniu, higienie jamy ustnej, przy czym w przypadku osób leżących toaleta jest wykonywana w łóżku,
– kąpieli,
– pielęgnacji niezmienionych chorobowo paznokci rąk i nóg,
– korzystaniu z toalety oraz naczyń sanitarnych,
– zmianie pieluchomajtek i wkładów higienicznych, z uwzględnieniem czynności zapobiegających powstawaniu odleżyn i odparzeń;
3) w zakresie zaleconej przez lekarza pielęgnacji zapewnia się pomoc w szczególności w:
– przygotowaniu i przyjmowaniu leków,
– pielęgnacji miejsc zmienionych chorobowo – smarowaniu, wykonywaniu i zmianie drobnych opatrunków,
– mierzeniu temperatury ciała, tętna, ciśnienia, oklepywanie;
4) w zakresie zapewnienia kontaktów z otoczeniem zapewnia się pomoc w szczególności w:
a) umożliwieniu przebywania na świeżym powietrzu lub towarzyszeniu podczas spacerów,
b) prowadzeniu rozmów,
c) stymulowaniu nawiązywania, utrzymywania i rozwijania kontaktu z rodziną i społecznością lokalną,
d) czytaniu prasy, książek i ich wymiana w bibliotece,
e) towarzyszeniu podczas drogi i w trakcie pobytu do instytucji kultury i rekreacji.
Usługi są świadczone w sposób ciągły
W razie nieobecności osoby wykonującej usługi zapewnia się zastępstwo, przy czym osoba zastępująca, powinna spełniać wymagania, o których mowa w art. 50 ust. 4a ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej.
2. Usługi, o których mowa w § 2 ust. 2 pkt 1 lit. a tiret drugie i trzecie, lit. c tiret pierwsze, pkt 2 tiret pierwsze, czwarte i piąte, pkt 3 tiret pierwsze, mogą być świadczone na rzecz osób ich wymagających w różnych porach dnia i adekwatnie do występujących potrzeb przez 7 dni w tygodniu, w godzinach od 6:00 do 21:00 z wyłączeniem dni świątecznych.
W uzasadnionych przypadkach dopuszcza się świadczenie usług w dni świąteczne.
4. W uzasadnionych przypadkach usługi, o których mowa w § 2 ust. 2 pkt 1 lit. c tiret pierwsze i pkt 2 tiret drugie, mogą być świadczone jednej osobie, na rzecz której świadczone są usługi, przez dwie osoby wykonujące usługi opiekuńcze w tym samym czasie.
§ 4. Usługi opiekuńcze świadczy się w sposób zapewniający:
1) kierowanie się zasadą dobra osoby, na rzecz której świadczone są usługi;
2) poszanowanie intymności i godności osobistej osoby, na rzecz której świadczone są usługi i respektowanie jej prawa do samostanowienia;
3) potwierdzanie wykonanych czynności, podlegających weryfikacji odbiorcy, w sposób ustalony przez ośrodek pomocy społecznej lub centrum usług społecznych.
W zakresie monitorowania i oceny świadczenia usług opiekuńczych podejmowane są działania polegające na zbieraniu i analizowaniu informacji na temat świadczonych usług opiekuńczych, w szczególności:
1) ośrodek pomocy społecznej lub centrum usług społecznych określa wewnętrzne procedury weryfikacji zapewnienia usług zgodnie ze standardem i sposobem świadczenia usług opiekuńczych określonym w przepisach niniejszego rozporządzenia, w tym w ramach realizowanych kontroli wewnętrznych i przeprowadzanych ankiet dotyczących prawidłowości realizacji usług;
2) sposób realizacji usług opiekuńczych świadczonych na rzecz odbiorcy usług jest monitorowany przez ośrodek pomocy społecznej lub centrum usług społecznych przez:
a) kontrole wewnętrzne, realizowane nie rzadziej niż raz na 6 miesięcy, przy czym w uzasadnionych przypadkach kontrole wewnętrzne są prowadzone częściej,
b) ankiety oceniające prawidłowość realizacji usług, przeprowadzane nie rzadziej niż jeden raz na pół roku u każdej osoby, na rzecz której świadczone są usługi;
3) ośrodek pomocy społecznej lub centrum usług społecznych w ustalony przez siebie sposób wskazuje odbiorcy usług i jego rodzinie możliwość, również anonimowego, zgłoszenia uwag do sposobu realizacji usług;
4) analiza wyników kontroli wewnętrznych i ankiet, o których mowa w pkt 2, dokonywana jest okresowo, nie rzadziej jednak niż raz w roku, a wyniki stanowią podstawę działań korygujących i usprawniających realizację usług.