Windy jednak nie dla wszystkich od 20 września 2026 r. – seniorzy nadal pozostaną skazani na schody, nawet w pięcio- czy sześciokondygnacyjnym budynku. Ministerstwo Rozwoju i Technologii nie pozostawia wątpliwości co do nowych przepisów
REKLAMA
REKLAMA
Od 13 czerwca 2025 r. Ministerstwo Rozwoju i Technologii pracuje nad nowym rozporządzeniem w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, które ma wprowadzić obowiązek wyposażania budynków mieszkalnych wielorodzinnych, które posiadają trzy lub więcej kondygnacji w dźwig osobowy (czyli – w windę). W odpowiedzi na uwagę zgłoszoną przez Krajową Radę Izby Architektów RP w ramach opiniowania ww. projektu – resort, będący autorem ww. projektu, poinformował jednak, że od powyższego wymogu będzie można odstąpić.
- Winda w budynku mieszkalnym wielorodzinnym w obecnie obowiązującym stanie prawnym – kiedy blok mieszkalny musi zostać wyposażony w dźwig osobowy, a kiedy seniorzy (i pozostali mieszkańcy) są „skazani” wyłącznie na schody?
- Winda w każdym co najmniej dwupiętrowym budynku mieszkalnym wielorodzinnym – czy nowe rozporządzenie Ministerstwa Rozwoju i Technologii obejmie również bloki mieszkalne już istniejące i więcej seniorów doczeka się wind?
- Windy jednak nie dla wszystkich, nawet jeżeli budynek ma dwa lub więcej pięter (tj. trzy lub więcej kondygnacji) – Ministerstwo Rozwoju i Technologii rozwiewa wątpliwości co do przepisów nowego rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie
- Nowe zasady wyposażania (i doposażania) budynków mieszkalnych wielorodzinnych w windy – kiedy nowe rozporządzenie Ministerstwa Rozwoju i Technologii miałoby wejść w życie?
Winda w budynku mieszkalnym wielorodzinnym w obecnie obowiązującym stanie prawnym – kiedy blok mieszkalny musi zostać wyposażony w dźwig osobowy, a kiedy seniorzy (i pozostali mieszkańcy) są „skazani” wyłącznie na schody?
Kwestię wyposażenia budynku mieszkalnego wielorodzinnego w dźwig osobowy (czyli – windę), w obecnie obowiązującym stanie prawnym, reguluje par. 54 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Zgodnie z ww. przepisem – w dźwig osobowy należy wyposażyć budynek użyteczności publicznej, budynek mieszkalny wielorodzinny, budynek zamieszkania zbiorowego, z wyłączeniem budynków zamieszkania zbiorowego na terenach zamkniętych, oraz każdy inny budynek mający najwyższą kondygnację z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt więcej niż 50 osób, w których różnica poziomów posadzek pomiędzy pierwszą a najwyższą kondygnacją nadziemną, niestanowiącą drugiego poziomu w mieszkaniu dwupoziomowym, przekracza 9,5 m, a także mający dwie lub więcej kondygnacji nadziemnych budynek opieki zdrowotnej i budynek opieki społecznej.
REKLAMA
REKLAMA
Ponadto – w budynku mieszkalnym wielorodzinnym wyposażonym w windy – powinien być zapewniony dojazd z poziomu terenu i dostęp na wszystkie kondygnacje użytkowe osobom niepełnosprawnym.
Aktualnie – o tym, czy blok mieszkalny musi być wyposażony w windę – nie decyduje zatem liczba kondygnacji (potocznie – pięter) w bloku, a wysokość pomiędzy pierwszą a najwyższą kondygnacją nadziemną. Gdy przekracza ona 9,5 m – budynek mieszkalny wielorodzinny musi posiadać windę. W praktyce – obowiązek ten dotyczy zazwyczaj bloków od 4 pięter wzwyż, ale decydująca jest wspomniana różnica wysokości pomiędzy kondygnacjami (ponieważ kondygnacje, w różnych budynkach, mogą mieć różne wysokości).
Winda w każdym co najmniej dwupiętrowym budynku mieszkalnym wielorodzinnym – czy nowe rozporządzenie Ministerstwa Rozwoju i Technologii obejmie również bloki mieszkalne już istniejące i więcej seniorów doczeka się wind?
W dniu 13 czerwca 2025 r., w wykazie prac legislacyjnych Ministra Rozwoju i Technologii (numer z wykazu: 68) został opublikowany projekt nowego rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, które wprowadzić ma nowe zasady wyposażania budynków (m.in. mieszkalnych wielorodzinnych, czyli bloków mieszkalnych) w dźwigi osobowe (czyli – windy).
REKLAMA
Zgodnie z par. 49 ust. 1 ww. projektu rozporządzenia Ministra Rozwoju i Technologii – w dźwig osobowy lub osobowo-towarowy (czyli – w windę) wyposażane mają być budynki:
- użyteczności publicznej mające dwie lub więcej kondygnacji,
- zamieszkania zbiorowego mające dwie lub więcej kondygnacji oraz
- mieszkalne wielorodzinne mające trzy lub więcej kondygnacji.
W praktyce – jedną ze wspomnianych powyżej kondygnacji jest również parter budynku, a zatem – zgodnie z ww. przepisem, w windy miałyby być obligatoryjnie wyposażone budynki mieszkalne wielorodzinne składające się co najmniej z:
- parteru i 2 pięter = 3 kondygnacje,
- parteru i 3 pięter = 4 kondygnacje,
- parteru i 4 pięter = 5 kondygnacji itd.
Jeżeli ww. przepisy weszłyby w życie – decydującego znaczenie nie miałaby już różnica wysokości pomiędzy pierwszą a najwyższą kondygnacją nadziemną – a liczba kondygnacji w budynku (niezależnie od wysokości poszczególnych pięter).
Czy – jeżeli ww. projekt rozporządzenia Ministra Rozwoju i Technologii wszedłby w życie – konieczne stałoby się przebudowanie wszystkich istniejących, co najmniej 2-piętrowych, budynków mieszkalnych wielorodzinnych, które nie są wyposażone w windy, czy nowe przepisy dotyczyłyby wyłącznie nowobudowanych budynków? Odpowiedź na to pytanie znajduje się w par. 2 ust. 3 projektu rozporządzenia, zgodnie z którym – przepisy rozporządzenia stosuje się w przypadku rozbudowy, nadbudowy, przebudowy lub zmiany sposobu użytkowania budynku, w stosunku do części rozbudowywanej, nadbudowywanej, przebudowywanej lub podlegającej zmianie sposobu użytkowania. Oznacza to, że w jeżeli projekt rozporządzenia Ministra Rozwoju i Technologii wszedłby w życie w aktualnym kształcie (tj. wprowadzającym obowiązek wyposażania w windy co najmniej 2-piętrowe budynki mieszkalne wielorodzinne) – obowiązek ten dotyczyłby nowo powstających inwestycji, jak również tych, które poddawane byłyby rozbudowie, nadbudowie, przebudowie lub zmianie sposobu użytkowania, po wejściu przepisów w życie. W takich sytuacjach – inwestor musiałby doposażyć budynek w windę.
Ponadto, w par. 204 projektu rozporządzenia Ministra Rozwoju i Technologii – przewidziano specjalne wymogi co do dźwigów (wind) służących do komunikacji ludzi w budynku. M.in. – w ust. 2 ww. przepisu zastrzeżono, że – co najmniej jeden z dźwigów służących komunikacji ogólnej w budynku z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi, a także w każdej wydzielonej w pionie odrębnej części (segmencie) takiego budynku, ma być przystosowany do przewozu osób na noszach i osób niepełnosprawnych. W odniesieniu do istniejących budynków, które podlegać będą rozbudowie, nadbudowie, przebudowie lub zmianie sposobu użytkowania i w związku z tym aktualizuje się wobec nich obowiązek doposażenia ich w dźwig osobowy – autorzy projektu zastrzegli ponadto, iż – jeżeli budynek taki uzyskał decyzję o pozwoleniu na budowę przed dniem 20 września 2026 r. lub ma tylko dwie kondygnacje i nie ma możliwości technicznych w zakresie wymiarów kabiny dźwigu dostępnej dla osób niepełnosprawnych – dopuszcza się montaż dźwigu niespełniającego ww. warunków (o których mowa we wspomnianym powyżej ust. 2). W stosunku do istniejących budynków, niewyposażonych w windy – projekt przewiduje zatem nieco inne zasady niż dla budynków, które będą dopiero powstawać, po wejściu w życie rozporządzenia Ministra Rozwoju i Technologii.
Windy jednak nie dla wszystkich, nawet jeżeli budynek ma dwa lub więcej pięter (tj. trzy lub więcej kondygnacji) – Ministerstwo Rozwoju i Technologii rozwiewa wątpliwości co do przepisów nowego rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie
Jak już zostało wyjaśnione powyżej – jeżeli projekt rozporządzenia Ministerstwa Rozwoju i Technologii w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie wejdzie w życie – na doposażenie bloków mieszkalnych w windy, nie mają jednak co liczyć mieszkańcy trzykondygnacyjnych lub jeszcze wyższych budynków, jeżeli nie będą one podlegać rozbudowie, nadbudowie, przebudowie lub zmianie sposobu użytkowania.
To jednak nie wszystko – ponieważ resort rozwoju i technologii, w odpowiedzi na jedną z uwag zgłoszonych do projektu rozporządzenia, w ramach jego opiniowania, przez Krajową Radę Izby Architektów RP, poinformował o jeszcze jednej „furtce” prawnej do niestosowania nowych, przewidzianych w projekcie wymogów w zakresie obowiązku wyposażenia (lub w określonych przypadkach – doposażenia) budynków mieszkalnych wielorodzinnych w windy. Chodzi konkretnie o art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane, zgodnie z którym – w przypadkach szczególnie uzasadnionych (do których – w opinii Ministerstw Rozwoju i Technologii – „niewątpliwie można zaliczyć budynki zabytkowe”) – dopuszcza się odstępstwo od przepisów technicznobudowlanych, o których mowa w art. 7 ww. ustawy, czyli m.in. od przepisów rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Zgłoszona przez Krajową Radę Izby Architektów RP uwaga dotyczyła dopisania do par. 49 (wprowadzającego nowe zasady dotyczące wyposażania budynków w windy) dodatkowego wyłączenia (w ust. 4), zgodnie z którym – nowych wymogów nie stosowałoby się do budynków wpisanych do rejestru zabytków, w zakresie objętym ochroną. W praktyce – miałoby to dotyczyć np. zabytkowych kamienic. Ministerstwo Rozwoju i Technologii nie zgodziło się na ten dopisek, ale wyjaśniło – powołując się na wspomniany art. 9 prawa budowlanego, iż – w takich sytuacjach (w przypadku braku możliwości zrealizowania inwestycji zgodnie z obowiązującymi przepisami) – w szczególnie uzasadnionych przypadkach (czyli np. w przypadku budynków zabytkowych) możliwe jest wystąpienie z wnioskiem do właściwego organu w sprawie upoważnienia do udzielenia zgody na odstępstwo od ww. przepisów rozporządzenia. „Każdy przypadek odstąpienia od podstawowych przepisów techniczno-budowlanych powinien być rozpatrywany indywidualnie” – podkreślił resort, jednocześnie zaznaczając, że – „Dodatkowo w odniesieniu do konkretnych przepisów projektu rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie zawarte zostały regulacje zwalniające z konieczności stosowania przepisów w stosunku do budynków wpisanych do rejestru zabytków. Zaliczyć do nich można m.in. par. 53 ust. 3, par. 57 ust. 2, par. 64 ust. 2. Podkreślić należy, że wytyczną do wydania przedmiotowego rozporządzenia jest m.in. konieczność uwzględnienia potrzeb osób ze szczególnymi potrzebami. Jednoznaczny przepis wyłączający stosowanie wszystkich przepisów rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie w stosunku do zabytkowych budynków doprowadzi do sytuacji, gdzie możliwość zapewnienia dostępności architektonicznej nie będzie w ogóle analizowana.”
Z powyższego wynika zatem, że jeżeli projekt nowego rozporządzenia Ministerstwa Rozwoju i Technologii wejdzie w życie i zabytkowa kamienica, która posiada więcej niż dwa lub więcej pięter (tj. trzy lub więcej kondygnacji), będzie podlegała rozbudowie, nadbudowie, przebudowie lub zmianie sposobu użytkowania – nawet wówczas nie daje to gwarancji, że zostanie ona doposażona w windę. Ominięcie przepisów nowego rozporządzenia, będzie bowiem możliwe przez inwestora na podstawie wspomnianego przez resort art. 9 ust. 1 prawa budowlanego. Seniorzy zamieszkujący zatem np. trzy-, cztero- czy pięciopiętrowe kamienice (a jest takich wiele w Polsce), które słyną dodatkowo z wysokich kondygnacji (a to oznacza więcej stopni do „pokonania”) – w praktyce, mogą zatem nigdy nie doczekać się doposażenia zamieszkiwanych przez nich budynków w windy.
Nowe zasady wyposażania (i doposażania) budynków mieszkalnych wielorodzinnych w windy – kiedy nowe rozporządzenie Ministerstwa Rozwoju i Technologii miałoby wejść w życie?
Zgodnie z par. 389 projektu rozporządzenia Ministra Rozwoju i Technologii w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (numer w wykazie prac legislacyjnych Ministra Rozwoju i Technologii: 68), które ma wprowadzić nowe zasady wyposażania (i doposażania) budynków mieszkalnych wielorodzinnych w dźwigi osobowe (czyli – windy) – nowe przepisy miałyby wejść w życie z dniem 20 września 2026 r. Należy jednak mieć na względzie, że prace nad ww. regulacją cały czas jeszcze trwają i 18 maja 2026 r. Ministerstwo Rozwoju i Technologii, będące autorem projektu – opublikowało dopiero raport z przeprowadzonych konsultacji publicznych i opiniowania, w którym ustosunkowało się do uwag zgłoszonych do ww. projektu.
Podstawa prawna:
- Projekt rozporządzenia Ministra Rozwoju i Technologii w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (numer w wykazie prac legislacyjnych Ministra Rozwoju i Technologii: 68)
- Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 1225 z późn. zm.)
- Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2026 r., poz. 524 z późn. zm.)
REKLAMA
© Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.
REKLAMA
