Kobiety urodzone w 1953 roku, które przeszły na emeryturę, przez lata otrzymywały świadczenia w zaniżonej wysokości. Przepis, który to sprawił, Trybunał Konstytucyjny uznał za niezgodny z Konstytucją RP. Potem emerytury wprawdzie przeliczono, ale... zapomniano o jednym - odsetkach. Posłowie z komisji sejmowej już podjęli kroki, które mogą niespodziewanie dopełnić portfele seniorek.
- Sejmowa komisja walczy o dodatkowe pieniądze dla tych emerytów
- Pułapka wcześniejszej emerytury, o której nikt nie uprzedził
- Trybunał Konstytucyjny po stronie seniorek
- Emerytury przeliczono, ale o odsetkach już zapomniano
- Komisja sejmowa żąda odpowiedzi od rządu w sprawie pokrzywdzonych seniorek - odsetki od ZUS za kilka lat to poważny zastrzyk gotówki
- Czas działa na niekorzyść seniorek
- Podsumowanie tekstu w pytaniach o odpowiedziach (FAQ)
Sejmowa komisja walczy o dodatkowe pieniądze dla tych emerytów
Sejmowa Komisja do Spraw Petycji uchwaliła dezyderat skierowany do Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Domaga się w nim wyjaśnień w sprawie niewypłaconych odsetek od emerytur, które przez lata były naliczane niezgodnie z Konstytucją. Sprawa dotyczy kobiet urodzonych w 1953 roku - jednego z najbardziej pokrzywdzonych roczników w historii polskiego systemu emerytalnego.
Pułapka wcześniejszej emerytury, o której nikt nie uprzedził
W 2012 roku Sejm uchwalił nowelizację ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, wprowadzając art. 25 ust. 1b. Przepis ten stanowił, że kobietom, które wcześniej skorzystały z prawa do tzw. wcześniejszej emerytury, kwoty pobranych świadczeń zostaną odjęte od podstawy obliczenia emerytury przyznawanej w powszechnym wieku emerytalnym. Regulacja weszła w życie 1 stycznia 2013 roku.
Kobiety z rocznika 1953 znalazły się w pułapce. Przechodziły na wcześniejszą emeryturę w zaufaniu do obowiązujących przepisów, nie mając pojęcia, że zasady obliczania ich przyszłego świadczenia ulegną zmianie na ich niekorzyść. Jak wskazał autor petycji, która stała się podstawą działań komisji - „kobiety z rocznika 1953 r. zostały potraktowane przez Państwo Polskie bardzo niesprawiedliwie".
Trybunał Konstytucyjny po stronie seniorek
Sprawa trafiła przed Trybunał Konstytucyjny, który 6 marca 2019 roku wydał wyrok o fundamentalnym znaczeniu (sygn. P 20/16). TK orzekł, że art. 25 ust. 1b ustawy emerytalnej - w brzmieniu obowiązującym do 30 września 2017 roku - w zakresie dotyczącym kobiet urodzonych w 1953 roku, które przed 1 stycznia 2013 roku nabyły prawo do wcześniejszej emerytury, jest niezgodny z art. 2 Konstytucji RP. Trybunał potwierdził tym samym, że przepis naruszał fundamentalną zasadę zaufania obywateli do państwa i stanowionego przez nie prawa.
Emerytury przeliczono, ale o odsetkach już zapomniano
W następstwie wyroku TK ustawodawca uchwalił 19 czerwca 2020 roku nowelizację ustawy emerytalnej, która umożliwiła przeliczenie świadczeń na korzystniejszych zasadach - bez pomniejszania podstawy obliczenia o kwoty pobranej wcześniejszej emerytury. Dla tysięcy kobiet oznaczało to podwyższenie bieżących świadczeń.
Ustawa nie rozwiązała jednak problemu w pełni. Nie przewidziano w niej wypłaty odsetek ustawowych od emerytur, które przez lata - niezgodnie z Konstytucją - były wypłacane w zaniżonej wysokości. Seniorki, które przez wiele lat otrzymywały niższe świadczenia, nie doczekały się żadnej rekompensaty finansowej z tego tytułu. Posłowie i państwo o tym już zapomnieli.
Komisja sejmowa żąda odpowiedzi od rządu w sprawie pokrzywdzonych seniorek - odsetki od ZUS za kilka lat to poważny zastrzyk gotówki
22 stycznia 2026 roku Komisja do Spraw Petycji uchwaliła dezyderat nr 214 skierowany do Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Komisja domaga się w nim:
- kompleksowej analizy postulatów dotyczących wypłaty odsetek,
- oszacowania skutków finansowych takiego rozwiązania,
- wskazania liczby osób, których sprawa mogłaby dotyczyć.
Co istotne, komisja wprost zapytała, czy resort rodziny dostrzega potrzebę wprowadzenia przepisów umożliwiających wypłatę odsetek oraz czy prowadzono w tym kierunku jakiekolwiek prace legislacyjne. To pytanie, które może wymusić na rządzie zajęcie jednoznacznego stanowiska w sprawie, która od lat pozostaje nierozstrzygnięta.
Czas działa na niekorzyść seniorek
Kobiety z rocznika 1953 mają dziś ponad 72 lata. Z każdym rokiem grono uprawnionych się kurczy, a szansa na sprawiedliwość oddala. Odsetki byłyby w końcu wypłacane za zamknięty już okres zaniżenia emerytury, zatem nie narastają teraz o kolejne wartości, gdyby ktoś się zastanawiał, czy z drugiej strony, im później wypłata, tym lepiej.
Odpowiedź Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej będzie miała kluczowe znaczenie. Albo otworzy drogę do realnego zadośćuczynienia za lata zaniżonych świadczeń, albo definitywnie zamknie temat odsetek dla pokrzywdzonych seniorek. Tysiące kobiet z rocznika 1953 z niecierpliwością czeka na rozstrzygnięcie.
Podsumowanie tekstu w pytaniach o odpowiedziach (FAQ)
Na czym polegała „pułapka wcześniejszej emerytury” dla kobiet urodzonych w 1953 roku?
W 2012 r. wprowadzono art. 25 ust. 1b, który od 1 stycznia 2013 r. przewidywał odjęcie kwot pobranej wcześniejszej emerytury od podstawy obliczenia emerytury w powszechnym wieku. Kobiety z rocznika 1953 przeszły wcześniej na świadczenie, nie wiedząc o zmianie na ich niekorzyść.
Co orzekł Trybunał Konstytucyjny 6 marca 2019 r. w sprawie art. 25 ust. 1b?
6 marca 2019 r. (sygn. P 20/16) Trybunał Konstytucyjny uznał, że art. 25 ust. 1b — w brzmieniu do 30 września 2017 r. — wobec kobiet urodzonych w 1953 r., które przed 1 stycznia 2013 r. nabyły prawo do wcześniejszej emerytury, jest niezgodny z art. 2 Konstytucji RP. Naruszał zasadę zaufania obywateli do państwa i stanowionego przez nie prawa.
Co zmieniła nowelizacja ustawy emerytalnej z 19 czerwca 2020 roku?
Nowelizacja z 19 czerwca 2020 r. pozwoliła przeliczyć świadczenia bez pomniejszania podstawy o kwoty pobranej wcześniejszej emerytury, co podwyższyło bieżące świadczenia tysięcy kobiet. Nowelizacja z 19 czerwca 2020 r. nie przewidziała jednak wypłaty odsetek ustawowych za lata zaniżenia.
Czego dotyczy dezyderat nr 214 Komisji do Spraw Petycji z 22 stycznia 2026?
Dezyderat nr 214 do Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej domaga się analizy postulatów wypłaty odsetek, oszacowania skutków finansowych i wskazania liczby osób. Pyta też, czy resort rodziny widzi potrzebę przepisów umożliwiających wypłatę odsetek i czy prowadzono prace legislacyjne.
Czy odsetki od zaniżonych emerytur kobiet z rocznika 1953 nadal narastają?
Nie. „Odsetki byłyby wypłacane za zamknięty już okres zaniżenia emerytury, zatem nie narastają teraz o kolejne wartości”.
Źródło: gov.pl