Kiedy małżonek nie dziedziczy?

Eugenia Jabłokow
Radca prawny- ekspert w dziedzinie postępowania spadkowego
rozwiń więcej
Dziedziczenie przez małżonka.
Małżonek nie dziedziczy w kilku różnych sytuacjach. Najprostsza to wówczas, gdy został pominięty w testamencie. Nie dziedziczy również wtedy, gdy zawarł umowę ze spadkodawcą, za jego życia, o zrzeczeniu się dziedziczenia.

Rozwód i separacja

Nie dziedziczy, gdy małżeństwo zostało rozwiązane przez rozwód, co jest zrozumiałe, bo nie jest już małżonkiem, ale byłym małżonkiem. 

Natomiast również nie dziedziczy, gdy prawomocnym wyrokiem sądu orzeczono separację. Nadal ma status małżonka, ale już nie ma prawa do dziedziczenia. 

Nie dziedziczy również wtedy, gdy spadkodawca wystąpił o rozwód lub separację z żądaniem orzeczenia winy tego małżonka, a żądanie okaże się uzasadnione. Opcja ta dokona się wówczas, gdy spadkodawca umrze w trakcie procesu o rozwód czy separację.

Zobacz również: Rozwód - z orzekaniem czy bez orzekania o winie

Orzeczenie sądu

Wyłączenie małżonka od dziedziczenia następuje na mocy orzeczenia sądu. Prawo żądania wyłączenia przysługuje każdemu z pozostałych spadkobierców ustawowych powołanych do dziedziczenia w zbiegu z małżonkiem. Jeśli spadkodawca pozostawił dzieci, bądź wnuków to one mają to prawo. Jeśli zstępnych nie było, ustala się kolejny krąg spadkobierców ustawowych, aż się dojdzie do sytuacji, jaka zaistniała w konkretnej sprawie, np. są rodzice.

Istnieje określony termin zawity na ustalenie wyłączenia małżonka od dziedziczenia, a mianowicie sześć miesięcy od dnia, w którym spadkobierca dowiedział się o otwarciu spadku, ale nie więcej niż jeden rok od otwarcia spadku, czyli od zgonu spadkodawcy. Termin zawity oznacza, że nie może być przekroczony, a zatem i nie może być przywrócony przez sąd.

Sąd ustala na żądanie spadkobiercy, w drodze jego powództwa, czy żądanie spadkodawcy w zakresie żądania rozwodu lub separacji z wyłącznej winy małżonka jest uzasadnione. Wymaga to od powoda – spadkobiercy wykazania, że nastąpił trwały i zupełny rozkład pożycia, bo takie są przesłanki orzeczenia rozwodu lub separacji, oraz że winę za to ponosi małżonek żyjący.

Sytuacja małżonka

Udział małżonka w zbiegu z dziećmi to co najmniej ¼, lub połowa, jeśli zmarły pozostawił tylko jedno dziecko. Natomiast jeśli dzieci nie ma, do dziedziczenia dochodzą rodzice, a nawet rodzeństwo, jeśli rodzice nie żyją, lub jedno z rodziców nie żyje.
Szczególnie, jeśli w małżeństwie nie było dzieci, rodzina zmarłego stara się odebrać majątek pozostałemu przy życiu małżonkowi różnymi sposobami, a kiedy jeszcze na dodatek w małżeństwie źle się działo z winy tego drugiego, jest to sposób, z którego spadkobiercy chętnie korzystają, aby wyłączyć małżonka od dziedziczenia.

Zobacz również serwis: Spadki

Prawo
Wybory prezydenckie 2025 coraz bliżej. Sprawdź, jak głosować poza miejscem zamieszkania. Nie przegap terminów!
03 maja 2025

Już 18 maja odbędzie się pierwsza tura wyborów prezydenckich. Jeśli w dniu głosowania nie będziesz w swoim miejscu zameldowania, masz jeszcze kilka dni, by złożyć odpowiednie wnioski. Wyjaśniamy, jak zagłosować korespondencyjnie, przez pełnomocnika lub w innym lokalu – i do kiedy trzeba to załatwić.

Koniec z absurdem tylko 2 dni zwolnienia od pracy na wszystkie dzieci i obojga rodziców – od teraz dodatkowy dzień wolny na każde kolejne dziecko?
03 maja 2025

Na 1 dziecko – 2 dni wolne, na 2 dzieci – 3 dni wolne, na 3 dzieci – 4 dni wolne, a na 4 i więcej – 5 dni wolne, z zachowaniem prawa do pełnego wynagrodzenia, a za odmowę zwolnienia od pracy w ramach ww. puli – 30 tys. zł kary dla pracodawcy. O zmianę art. 188 kodeksu pracy – w dniu 12 kwietnia br., zawnioskowały do Ministry Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, Rzeczniczka Praw Dziecka i Okręgowa Rada Adwokacka, powołując się m.in. na naruszenie przez ww. przepis konstytucyjnej zasady równości. Czy położy to kres absurdowi tylko 2 dni zwolnienia od pracy na wszystkie dzieci i obojga rodziców?

MRPiPS: nowe rozwiązania na rzecz osób z niepełnosprawnościami i przebudowa modelu orzekania o niepełnosprawności. Termin do 20 maja 2025 r. na składanie dokumentów
02 maja 2025

Rok 2025 jest wyjątkowo obfitujący w zmiany prawa czy też projekty zmian w zakresie uprawnień dla osób z niepełnosprawnościami i ogólnie dla całego systemu orzecznictwa. Ale to nie koniec! Idą kolejne zmiany i to na z góry określone lata: na 2026, 2027 a nawet 2028 r. Perspektywa odległa - to fakt, ale takie działania jak zapowiada resort pracy wymagają długiej perspektywy. Udało się dotrzeć do informacji, z których wynika, że MRPiPS ogłasza program: "Przebudowa modelu orzekania o niepełnosprawności". Co będzie obejmował program, do kogo jest skierowany i co można zyskać?

Znieważenie flagi państwowej – co grozi za obrazę symboli narodowych?
02 maja 2025

Flaga państwowa to jeden z najważniejszych symboli każdego kraju – wyraża tożsamość narodową, suwerenność, a także dumę z historii i wspólnoty obywatelskiej. W Polsce ochrona flagi jest zagwarantowana przepisami prawa, a jej znieważenie jest przestępstwem. Warto więc wiedzieć, czym jest znieważenie flagi Rzeczypospolitej Polskiej, jakie formy może przybrać oraz jakie sankcje grożą za tego rodzaju działanie.

2610,72 zł w maju z ZUS dla prawie 130 tys. osób [NOWE ŚWIADCZENIE]. Dodatkowo wyrównanie od stycznia 2025
03 maja 2025

2610,72 zł w maju z ZUS dla prawie 130 tys. osób. Co istotne osoby, który mają prawo do tego nowe dodatku dostaną również wyrównanie od 1 stycznia 2025 r. Wysokość dodatku wynosiła w styczniu i lutym 2025 r. 2520 zł, a od marca jest to 2610,72 zł. Na konta świadczeniobiorców wpłyną więc w maju spore pieniądze.

Powstaje kompletnie nowa gałąź gospodarki, kompletnie nowy zawód: tylko czy będą chętni [PROJEKT skierowany do stałej komisji]
02 maja 2025

Powstaje kompletnie nowa gałąź gospodarki, kompletnie nowy zawód - podkreśla Łukasz Krasoń. Jednak czy będą chętni na tą specyficzną i wymagającą dużego wysiłku psychicznego i fizycznego pracę?: Nie wiadomo też jak będzie z wynagrodzeniem, a nie wydaje się, żeby byli chętni do tej pracy tylko za minimalną krajową.

Donald Trump spotkał się z Karolem Nawrockim w Gabinecie Owalnym Białego Domu. "You will win"
02 maja 2025

Prezydent Stanów Donald Trump spotkał się w czwartek 1 maja 2025 r. z kandydatem na prezydenta RP Karolem Nawrockim - podał Biały Dom. Nawrocki relacjonował, że D. Trump przepowiadał mu wygraną w wyborach.

7 lat ważności części orzeczeń o niepełnosprawności i inne zmiany. Nowelizacja rozporządzenia dot. orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności
03 maja 2025

W dniu 30 kwietnia 2025 r. opublikowano projekt rozporządzenia ministra rodziny, pracy i polityki społecznej zmieniającego rozporządzenie w sprawie orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności. Celem tej nowelizacji jest doprecyzowanie zasad wydawania orzeczeń o niepełnosprawności oraz o stopniu niepełnosprawności, a także wydłużenie okresów ważności tych orzeczeń. Co się dokładnie zmieni i od kiedy?

Grill na balkonie? Uważaj - może kosztować Cię nawet 5 500 zł, a ognisko w ogrodzie - nawet 11 500 zł
02 maja 2025

Można śmiało powiedzieć, że majówka to narodowe święto grilla (a w nieco mniejszym zakresie - również ogniska). Mieszkańcy bloków - z przyczyn oczywistych - mogą zdecydować się wyłącznie na to pierwsze, a posiadacze własnych ogródków - rozniecić nieco większy płomień. Czy jednak takie przyjemności - w obrębie własnych balkonów i ogródków są legalne? Okazuje się, że nie w każdym przypadku, a ich nieroztropnych amatorów, mogą niekiedy spotkać niemiłe konsekwencje.

Rząd szykuje zmiany w emeryturach – grupa pracowników popracuje do 70 roku życia
01 maja 2025

Ministerstwo Sprawiedliwości pracuje nad projektem zmian w przepisach, które mają wydłużyć maksymalny wiek pełnienia funkcji przez komorników sądowych oraz ich asesorów. Zgodnie z planowanymi regulacjami, osoby wykonujące te zawody miałyby obowiązek pozostawać aktywne zawodowo nawet do 70. roku życia.

pokaż więcej
Proszę czekać...