Koniec opłat za śmieci dla rodzin z dziećmi – w tym także dla emerytów, których dzieci są już dorosłe. Wszelkie decyzje odmowne wydane przez gminy powinny zostać cofnięte, ponieważ mijają się z celem ustawy. RPO apeluje do MRPiPS

Krzysztof Rybak
redaktor Forsal.pl i prawnik. Piszę o podatkach, nieruchomościach, prawie cywilnym i gospodarczym, ze szczególnym uwzględnieniem zmian w przepisach.
rozwiń więcej
odpady, gmina, świadczenie, MRPiPS, RPO / Koniec opłat za śmieci dla rodzin z dziećmi – w tym także dla emerytów, których dzieci są już dorosłe. Wszelkie decyzje odmowne wydane przez gminy powinny zostać cofnięte / Shutterstock

Rodzice dorosłych dzieci, które wyprowadziły się z domu, coraz częściej składają skargi na decyzje gmin odmawiających im zwolnienia z opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Rzecznik Praw Obywatelskich (RPO), uważa, że takie praktyki mijają się z celem ustawy o Karcie Dużej Rodziny i powinny zostać zmienione. O przedstawienie swojego stanowiska w sprawie poproszono MRPiPS.

Kto aktualnie może skorzystać ze zwolnienia z opłat za wywóz odpadów?

Art. 6k ust. 4 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz.U. 2024 poz. 399) umożliwia radzie gminy wprowadzenie częściowego lub całkowitego zwolnienia z opłat za wywóz odpadów dla określonych mieszkańców. Zakres i forma zwolnień zależą od lokalnych uchwał i możliwości finansowych gminy.

Najczęściej ulgi obejmują:

  • osoby o niskich dochodach,
  • osoby samotne – w tym emerytów i rencistów w jednoosobowych gospodarstwach,
  • osoby kompostujące bioodpady,
  • osoby z niepełnosprawnością lub przewlekle chore.

Przepisy wyraźnie przewidują też możliwość objęcia ulgą rodzin wielodzietnych, o których mowa w ustawie o Karcie Dużej Rodziny.

Zwolnienia z opłat za odpady. Gminy wydają decyzje odmowne

Do Rzecznika wpływają skargi od rodziców, którzy wychowali co najmniej troje dzieci, ale ich dzieci są już samodzielne i mieszkają osobno. Choć nadal mają status członków rodziny wielodzietnej i zachowują prawo do Karty Dużej Rodziny, gminy odmawiają im zwolnienia z opłat za śmieci.

Urzędy tłumaczą to literalnym brzmieniem art. 6k ust. 4 – który, ich zdaniem, odnosi zwolnienie nie do samego statusu rodziny wielodzietnej, ale do faktycznego zamieszkiwania wielodzietnej rodziny pod jednym dachem.

Stawki za wywóz odpadów – przykład z wybranych gmin

Choć program „tarczy ciepłowniczej” dobiegł końca, a ceny ciepła w wielu miejscach pozostały bez zmian, samorządy zapowiadają jednak korekty opłat za gospodarowanie odpadami. Poniżej aktualne przykłady:

Warszawa

  • 91 zł – domy jednorodzinne
  • 60 zł – zabudowa wielorodzinna

Kraków

  • 35 zł za osobę – przy selektywnej zbiórce
  • 70 zł za osobę – bez selektywnej zbiórki

Poznań

  • 28 zł za osobę – nieruchomości do 4 lokali
  • 25 zł za osobę – powyżej 4 lokali

Katowice

  • 35,20 zł – przy segregacji
  • 70,40 zł – przy braku segregacji

Lublin

  • 36 zł – zabudowa wielorodzinna
  • 42 zł – zabudowa jednorodzinna

RPO: rodzice powinni zachować prawo do świadczenia

Rzecznik Praw Obywatelskich przypomina, że po zmianie art. 4 ust. 1 ustawy o Karcie Dużej Rodziny zamiarem ustawodawcy było zapewnienie rodzicom co najmniej trojga dzieci możliwości korzystania z uprawnień KDR także wtedy, gdy dzieci są już dorosłe i niezależne.

Dyrektor Zespołu Prawa Administracyjnego i Gospodarczego Biura RPO, Piotr Mierzejewski, zwrócił się do Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej o ocenę, czy konieczna jest zmiana przepisów dotyczących zwolnień z opłat za odpady. O dalszym przebiegu tej sprawy będziemy informować na bieżąco.

Podstawa prawna:

Ustawa o Karcie Dużej Rodziny z 5 grudnia 2014 r. (Dz.U. 2024 poz. 1512)

Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach z 13 września 1996 r. (Dz.U. 2025 poz. 733)

Informacje: UM Warszawa, MPO Kraków, Poznan.pl, Lublin.eu, Katowice.eu

Infor.pl
Likwidacja podatku PCC przy zakupie nieruchomości – 0% PCC pozwoli zaoszczędzić nawet kilkadziesiąt tysięcy złotych. Kto może skorzystać ze zwolnienia z podatku w 2026 i 2027 r.?
22 lip 2026

Podatek PCC przy zakupie nieruchomości z rynku wtórnego znacznie uszczupla portfel nabywcy, gdyż przy nieruchomości wartej np. 1 mln zł – urzędowi skarbowemu trzeba zapłacić aż 20 tys. zł. W związku ze zmianą przepisów, jaka miała miejsce od 31 sierpnia 2023 r. – wobec części nabywców nieruchomości, obowiązek zapłaty PCC przy zakupie nieruchomości został jednak zniesiony. Chociaż zwolnienie obowiązuje już jakiś czas – wiele osób, poszukujących dla siebie mieszkania lub domu, nadal nie jest tego świadomych i zakłada, że będzie musiało uiścić 2% podatku. Kto i na jakich zasadach, nabywając nieruchomość, może skorzystać ze zwolnienia z podatku od czynności cywilnoprawnych?

Pułapka przy sprzedaży auta: zwykła rejestracja przekreśla zwrot akcyzy
22 lip 2026

Planujesz sprzedać samochód za granicę i odzyskać zapłaconą akcyzę? Uważaj na potężny kruczek prawny. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł, że stała rejestracja auta w Polsce całkowicie przekreśla szansę na zwrot podatku. Urzędu nie obchodzi, czy pojazd faktycznie jeździł po naszych drogach, czy stał w garażu. Wyjaśniamy, jak uniknąć tego kosztownego błędu.

Apteczki doraźnej pomocy w nowych samochodach obowiązkowe od 2027 r. Ministerstwo Infrastruktury szykuje zmiany
22 lip 2026

Ministerstwo Infrastruktury chce wprowadzić obowiązek wyposażania nowych samochodów osobowych w apteczki doraźnej pomocy. Nowe przepisy mają objąć pojazdy po raz pierwszy zarejestrowane po 31 marca 2027 r. Projekt nowelizacji rozporządzenia zakłada także zmiany dotyczące hulajnóg elektrycznych, pojazdów zabytkowych oraz wyposażenia wybranych pojazdów.

Skarbówka chciała opodatkować guaranę w napojach, bo zawiera kofeinę - jaki był finał tej sprawy?
22 lip 2026

Skarbówka uznała, że naturalna guarana w napojach to powód do naliczenia dodatkowego podatku. NSA właśnie zablokował ten absurd wyrokiem z 23 czerwca 2026 r. Sędziowie orzekli, że kofeina zawarta w ekstrakcie z guarany jest w pełni naturalna i nie podlega opłacie od środków spożywczych. To świetna wiadomość dla producentów i portfeli konsumentów, bo takie napoje nie zdrożeją o wyższy podatek.

Kwalifikacja wojskowa 2027. Wezwania dla około 245 tys. osób. Kto musi stawić się przed komisją?
22 lip 2026

Kwalifikacja wojskowa w 2027 roku obejmie około 245 tys. osób, przede wszystkim mężczyzn urodzonych w 2008 roku. Ministerstwo Obrony Narodowej przygotowało projekt rozporządzenia określający terminy oraz zasady przeprowadzenia komisji wojskowych. Sprawdź, kto będzie musiał się zgłosić i jakie kategorie zdolności do służby można otrzymać.

Dobry Start 2026. 300 zł na wyprawkę szkolną. Rodzice złożyli już 1,4 mln wniosków
22 lip 2026

Od początku lipca rodzice i opiekunowie złożyli blisko 1,4 mln wniosków o wyprawkę szkolną Dobry Start na ponad 2 mln dzieci. Na konta rodzin trafiło prawie 173 mln zł – poinformował PAP Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Wnioski o świadczenie można składać do końca listopada.

Świadczenia społeczne w nowej klasyfikacji budżetowej
22 lip 2026

Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Finansów z 2 marca 2010 r. w sprawie szczegółowej klasyfikacji dochodów, wydatków, przychodów i rozchodów oraz środków pochodzących ze źródeł zagranicznych (dalej: stara klasyfikacja budżetowa) paragraf 311 „Świadczenia społeczna” obejmuje świadczenia społeczne na rzecz osób fizycznych przewidziane w obowiązujących przepisach i układach zbiorowych pracy. W artykule omówimy podział starego paragrafu 311 na 6 nowych zgodnie z nową klasyfikacją budżetową.

Będzie można dziedziczyć emeryturę. Ta zmiana to prawdziwa rewolucja. Kiedy nowe przepisy wejdą w życie?
22 lip 2026

Zapowiada się rewolucja w przepisach? Dzieci mogłyby dziedziczyć emeryturę po rodzicach. To przełomowe rozwiązanie, dotychczas nieobecne w polskim systemie ubezpieczeń społecznym, nie oznaczałoby jednak „emerytalnego spadku” z automatu. Nowe, prawne rozwiązania, objęłoby tylko konkretną grupę. Chodzi o dzieci wybitnych sportowców, którzy za życia pobierali tak zwaną emeryturę olimpijską, przysługującą za zdobycie w igrzyskach igrzysk złotego medalu.

Zmiany w zasadach przeprowadzania egzaminów i sprawdzianów od 1 września 2026 r.? Zdaniem Rzecznika Praw Dziecka nowa formuła u niektórych dzieci wywoła silny stres i lęk. Związkowcy także wystawili negatywną opinię
22 lip 2026

Rzeczniczka Praw Dziecka postuluje wstrzymanie prac nad nowelizacją rozporządzenia w sprawie oceniania, klasyfikowania i promowania uczniów i słuchaczy w szkołach publicznych. Negatywną opinię o projekcie rozporządzenia wystawili także związkowcy z NSZZ „Solidarność”.

Czy seniorzy będą musieli mieć aplikację do bonu senioralnego po podpisie prezydenta?
22 lip 2026

Klamka zapadła – Prezydent RP złożył podpis pod ustawą. Bon Senioralny oficjalnie staje się faktem i ruszy jeszcze w 2026 roku. Choć tysiące rodzin z ulgą czekają na darmową pomoc opiekuńczą, w sieci narasta zamieszanie wokół obsługi programu. Skoro mówi się o wdrażaniu dedykowanych aplikacji, czy to znaczy, że senior będzie musiał obsługiwać smartfona, aby dostać wsparcie? Wyjaśniamy to.

pokaż więcej
Proszę czekać...