Likwidacja podatku PCC przy zakupie nieruchomości – 0% PCC pozwoli zaoszczędzić nawet kilkadziesiąt tysięcy złotych. Kto może skorzystać ze zwolnienia z podatku w 2026 i 2027 r.?

• PCC przy zakupie nieruchomości w 2026 i 2027 r. – ile wynosi podatek od czynności cywilnoprawnych, w obecnie obowiązującym stanie prawnym?
• PCC przy zakupie nieruchomości w 2026 i 2027 r. – kto jest płatnikiem podatku od czynności cywilnoprawnych i kiedy powstaje obowiązek podatkowy w obecnie obowiązującym stanie prawnym?
• Likwidacja PCC przy zakupie pierwszej nieruchomości z rynku wtórnego pozwala zaoszczędzić nawet kilkadziesiąt tysięcy złotych – przepisy o 0% podatku od czynności cywilnoprawnych obowiązują w 2026 r. (i będą obowiązywać w 2027 r.), chociaż nie wszyscy o nich pamiętają
• Ustawodawca przewidział jeszcze inne, szczególne zwolnienia od PCC przy zakupie nieruchomości – kto jeszcze nie zapłaci podatku od czynności cywilnoprawnych, nabywając nieruchomość w 2026 i 2027 r.?
• Niektórzy natomiast zapłacą wyższy PCC przy zakupie nieruchomości – kto zamiast 2%, zapłaci aż 6% podatku od czynności cywilnoprawnych, nabywając nieruchomość w 2026 i 2027 r.?

PCC przy zakupie nieruchomości w 2026 i 2027 r. – ile wynosi podatek od czynności cywilnoprawnych, w obecnie obowiązującym stanie prawnym?

Zgodnie z obecnie obowiązująca ustawą z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych – podatkowi od czynności cywilnoprawnych (dalej: PCC) podlega m.in. umowa sprzedaży nieruchomości. Obowiązek podatkowy – zgodnie z art. 4 pkt 1 ww. ustawy – ciąży przy tym na kupującym, podstawą opodatkowania jest wartość rynkowa nieruchomości (a nie automatycznie – cena wpisana do umowy sprzedaży; zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy), a stawka podatku opiewa na 2% (zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 1 lit. a ww. ustawy).

PCC przy zakupie nieruchomości w 2026 i 2027 r. – kto jest płatnikiem podatku od czynności cywilnoprawnych i kiedy powstaje obowiązek podatkowy w obecnie obowiązującym stanie prawnym?

PCC przy sprzedaży nieruchomości obciąża nabywcę nieruchomości, ale płatnikiem tego podatku jest notariusz, co wynika wprost z art. 10 ust. 2 ustawy o PCC, zgodnie z którym – notariusze są płatnikami podatku od czynności cywilnoprawnych dokonywanych w formie aktu notarialnego. Notariusz oblicza i pobiera podatek od nabywcy nieruchomości, a następnie wpłaca go do urzędu skarbowego, właściwego ze względu na miejsce położenia nieruchomości.

Obowiązek podatkowy w podatku od czynności cywilnoprawnych powstaje z chwilą dokonania czynności cywilnoprawnej (zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o PCC), czyli – dokładnie w momencie podpisania umowy sprzedaży nieruchomości. Jeżeli natomiast zawarcie umowy przenoszącej własność nieruchomości następuje w wykonaniu zobowiązania wynikającego z uprzednio zawartej umowy zobowiązującej do przeniesienia własności – obowiązek podatkowy powstaje z chwilą zawarcia umowy przenoszącej własność (zgodnie z art. 3 ust. 2 ustawy o PCC).

Likwidacja PCC przy zakupie pierwszej nieruchomości z rynku wtórnego pozwala zaoszczędzić nawet kilkadziesiąt tysięcy złotych – przepisy o 0% podatku od czynności cywilnoprawnych obowiązują w 2026 r. (i będą obowiązywać w 2027 r.), chociaż nie wszyscy o nich pamiętają

Od 31 sierpnia 2023 r., na podstawie ustawy z dnia 26 maja 2023 r. o zmianie ustawy o samorządzie gminnym, ustawy o społecznych formach rozwoju mieszkalnictwa, ustawy o gospodarce nieruchomościami, ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych oraz niektórych innych ustaw i dodanego wówczas do ustawy o PPC pkt 17 w ramach art. 9:

Ówczesny minister rozwoju i technologii Waldemar Buda, podczas konferencji prasowej, która została zorganizowana w dniu wejścia w życie przepisów wprowadzających ww. zwolnienie od PCC, powiedział:

– „Przy starcie programu Pierwsze Mieszkanie wspominałem, by osoby zainteresowane kupnem nieruchomości z rynku wtórnego wstrzymały się kilka tygodni ze względu na zniesienie PCC. Od dziś przy zakupie pierwszego mieszkania lub domu można zaoszczędzić sporą sumę pieniędzy, która z pewnością przyda się np. przy remoncie. Maksymalnie obniżamy koszty operacyjne i formalne.”

Ustawodawca przewidział jeszcze inne, szczególne zwolnienia od PCC przy zakupie nieruchomości – kto jeszcze nie zapłaci podatku od czynności cywilnoprawnych, nabywając nieruchomość w 2026 i 2027 r.?

Zgodnie z art. 9 pkt ustawy o PCC – z podatku od czynności cywilnoprawnych, w zakresie sprzedaży nieruchomości, zwolniona jest jeszcze:

• sprzedaż własności gruntów, stanowiących gospodarstwo rolne w rozumieniu przepisów o podatku rolnym, wraz z będącymi ich częścią składową drzewami i innymi roślinami, pod warunkiem że w wyniku dokonania czynności zostanie utworzone lub powiększone gospodarstwo rolne, a powierzchnia gospodarstwa rolnego utworzonego lub powstałego w wyniku powiększenia będzie nie mniejsza niż 11 ha i nie większa niż 300 ha oraz gospodarstwo to będzie prowadzone przez nabywcę przez okres co najmniej 5 lat od dnia nabycia (art. 9 pkt 2 ustawy o PCC);
• sprzedaż nieruchomości, prawa użytkowania wieczystego, własnościowego spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego oraz wynikających z przepisów prawa spółdzielczego: prawa do domu jednorodzinnego lub prawa do lokalu w małym domu mieszkalnym, jeżeli nabywcą jest były właściciel (wieczysty użytkownik):
• • nieruchomości wywłaszczonej, któremu przyznano odszkodowanie, a nie przyznano nieruchomości zamiennej,
  • nieruchomości sprzedanej na cele publiczne określone w przepisach o gospodarce nieruchomościami, który w razie wywłaszczenia spełniałby warunki do przyznania nieruchomości zamiennej,
  • nieruchomości lub prawa użytkowania wieczystego, wykupionych na podstawie przepisów o ochronie i kształtowaniu środowiska

– w wysokości kwoty otrzymanego odszkodowania (uzyskanej ceny), pod warunkiem, że nabycie nastąpiło w ciągu 5 lat od daty otrzymania odszkodowania (zapłaty) (art. 9 pkt 3 ustawy o PCC);

• sprzedaż budynku mieszkalnego lub jego części, lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość, własnościowego spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego oraz wynikających z przepisów prawa spółdzielczego: prawa do domu jednorodzinnego lub prawa do lokalu w małym domu mieszkalnym, jeżeli następuje ona:
• • w wykonaniu lub w związku z wielostronną umową o zamianie budynku lub praw do lokalu,
  • w celu uzyskania w zamian spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu albo budynku mieszkalnego lub jego części, zajmowanego przez nabywcę na podstawie umowy najmu, określonej w przepisach o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych (art. 9 pkt 4 ustawy o PCC);
• sprzedaż nieruchomości dokonana w ramach realizacji prawa do rekompensaty w rozumieniu ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej – do wysokości kwoty odpowiadającej wartości zrealizowanego prawa do rekompensaty (art. 9 pkt 15 ustawy o PCC).

Niektórzy natomiast zapłacą wyższy PCC przy zakupie nieruchomości – kto zamiast 2%, zapłaci aż 6% podatku od czynności cywilnoprawnych, nabywając nieruchomość w 2026 i 2027 r.?

Od 31 sierpnia 2023 r., w związku z wejściem w życie ustawy z dnia 26 maja 2023 r. o zmianie ustawy o samorządzie gminnym, ustawy o społecznych formach rozwoju mieszkalnictwa, ustawy o gospodarce nieruchomościami, ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych oraz niektórych innych ustaw, która wprowadziła zwolnienie z podatku od czynności cywilnoprawnych w przypadku zakupu pierwszej nieruchomości z rynku wtórnego – niektórzy zapłacą natomiast wyższe PCC (opiewające na aż 6%).

Celem wprowadzenia powyższej zmiany było przeciwdziałanie sytuacji, w której podmioty dokonujące pakietowych zakupów mieszkań konkurują ze zwykłymi nabywcami i dzięki większej liczbie kupowanych za jednym razem lokali – są w stanie uzyskać od dewelopera niższą cenę zakupu.

Podstawa prawna:

• Ustawa z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (t.j. Dz.U. z 2026 r., poz. 191)
• Ustawa z dnia 26 maja 2023 r. o zmianie ustawy o samorządzie gminnym, ustawy o społecznych formach rozwoju mieszkalnictwa, ustawy o gospodarce nieruchomościami, ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2023 r., poz. 1463)