Wyrok TK kontra ZUS. Emeryci muszą iść do sądu cywilnego. Najpierw wniosek z art. 145a kpa

opracował tomasz.krol@infor.pl Tomasz Król
prawnik - prawo pracy, cywilne, gospodarcze, administracyjne, podatki, ubezpieczenia społeczne, sektor publiczny
rozwiń więcej
(Czerwcowy) wyrok TK: ZUS tłumaczy dlaczego nie rozpatrzy pozytywnie żadnego wniosku emeryta. Trzeba iść do sądu [wznowienie postępowania, przeliczenie emerytury] / Shutterstock

ZUS przesłał do infor.pl wyjaśnienia dla emerytów "czerwcowych". Tak określa się około 150 000 - 200 000 osób, którym TK potwierdził [Wyrok TK z 4 czerwca 2024 r. SK 140/20] ich prawo do dużych podwyżek emerytur (mówi się o kwotach 1000 zł - 1200 zł) oraz równie dużych wyrównań (tu padają kwoty 60 000 - 64 000 zł jako wartości uśrednione). Dlaczego takie poważne kwoty na końcu artykułu. 

Co stwierdził TK w wyroku czerwcowym w wyroku TK z 4 czerwca 2024 r. SK 140/20

Sprawa jest prosta. Około 150 000 - 200 000 osób przeszło na wcześniejsze emerytury przed 2013 r. Jak już byli na tych emeryturach weszły nowe przepisy, które ukarały te osoby. Kara ta polegała na tym, że sankcją za bycie na wcześniejszej emeryturze stało się obniżenie emerytury zasadniczej (tej dla 60 lat kobiety i 65 lat mężczyźni). Dlaczego taka sankcja jest niezgodna z Konstytucją RP? Bo emeryci wcześniejsi nie wiedzieli, co ich spotka. Gdyby wiedzieli oczywiście nikt z nich nie poszedłby na wcześniejszą emeryturą. Tu  Link do wyroku i uzasadnienia 

Co stwierdził ZUS w odpowiedzi na apele TK w uzasadnieniu wyroku do ZUS o wznawianie postępowań emerytów "czerwcowych"

Stanowisko ZUS jest tak samo proste i jasne jak wyrok TK: "Nie możemy rozpatrzeć żadnego ze 150 000 - 200 000 wniosków emerytów w związku z wyrokiem TK z 4 czerwca 2024 r. bo nie mamy podstawy prawnej. 

ZUS twierdzi, że wszystkie przepisy, które mogłyby być podstawą wznowienia spraw (emerytury zostały przecież już ustalone według niekonstytucyjnych zasad) wymagają publikacji wyroku TK korzystnego dla tysięcy osób. W mojej ocenie ma żadnych szans na publikację tego wyroku z uwagi na spór polityczny wokół Trybunału Konstytucyjnego.

Ale UWAGA! ZUS informując, że "każde pismo świadczeniobiorcy, z którego przynajmniej w sposób pośredni będzie wynikać, iż dotyczy ono żądania ponownego ustalenia wysokości emerytury z zastosowaniem wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 4 czerwca 2024 r., bez względu na sposób nazewnictwa tego pisma, tj. „skarga”, „wniosek”, „podanie”, zostanie przez organ rentowy zakwalifikowane jako skarga o wznowienie postępowania w trybie art. 145a k.p.a i r"

- jednocześnie informuje, że jego decyzja może być zaskarżona do WSA. Przekaz ZUS jest jasny. "Tylko WSA i NSA mogą rozwiązać problem emerytów czerwcowych"

Stanowisko ZUS w poniższym pliku Word do ściągnięcia, a jego omówienie w dalszej części artykułu:

 

ZUS o wyroku TK - odpowiedź dla Infor.pl

Bardziej szczegółowy komentarz do tego pisma i wyroku TK z czerwca 2024 r. w tym artykule Infor.pl https://kadry.infor.pl/kadry/ubezpieczenia/emerytury_i_renty/6713872,zus-nie-mozemy-ponownie-przeliczyc-emerytur-podniesc-ich-i-wyplacic-wyrownan-wyrok-tk-z-4-vi-2024-r-sk-14020.html

O jakim wniosku mówi ZUS - chodzi o wniosek na podstawie art. 145a kpa (patrz poniżej)? 

Na podstawie pisma można do ZUS skierować bardzo prosty wniosek - tyle, że zostanie on rozpatrzony negatywnie. Po co go kierować? Bo odmowa otwiera drogę odwoławczą do sądu. Trzeba ją rozpocząć np. tak:

Wniosek o wznowienie postępowania w związku z wyrokiem TK z 4 czerwca 2024 r. (SK 140/20)

Dane osobowe emeryta (jako wnioskodawcy):

……w tym PESEL……………
 

Dane oddziału ZUS, do którego trafi wniosek

Składam wniosek o wznowienie postępowania w sprawie ……. (tu dane identyfikacyjne decyzji ZUS przyznającej emeryturę) i:

a) ponowne przeliczenie mojej emerytury,

b) wypłatę wyrównania (wraz z odsetkami) za okres wypłaty zaniżonej emerytury,

c) przeprowadzenie wszystkich zaległych waloryzacji ustalonej miesięcznie emerytury.

Wniosek składam w związku z wyrokiem (i uzasadnieniem) Trybunału Konstytucyjnego z 4 czerwca 2024 r. (SK 140/20). Jestem emerytem, który spełnia przesłanki do skorzystania z konstytucyjnej ochrony tego wyroku.

Podpis

Wniosek w formacie WORD do ściągnięcia

wniosek

wniosek

W piśmie nie ma nawet potrzeby podawać podstaw prawnych. Dlatego nie musi się w nim znaleźć wprost wskazany art. 145a kpa - ZUS i tak taką podstawę pisma przyjmie. Problemem nie jest pismo do ZUS według tego wzoru (albo podobnych). Problemem jest napisanie odwołania do sądu. Jakich argumentów użyć? O tym napiszemy w kolejnych artykułach.

Nikt nie przewidział, że wyroki Trybunału Konstytucyjnego nie będą publikowane

Prawo miało dziać w bardzo prosty sposób. Zapada korzystny wyrok TK i osoby, które mogą z niego skorzystać otwierają kodeks postępowania administracyjnego. Znajdują art. 145a. Czytają go i widzą następujące zasady:

art. 145a. § 1. k.p.a. Można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja.

art. 145a. § 2. k.p.a. W sytuacji określonej w § 1 skargę o wznowienie wnosi się w terminie jednego miesiąca od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego.

Co mamy w przepisie? Po pierwsze, informację o konieczności załatwienia indywidualnego wniosku o wznowienie postępowania (np. w sprawie ponownego przeliczenia emerytury). Po drugie, krótki miesięczny termin. 

Te proste zasady wymuszają aktywność osób zyskujących na danych wyroku Trybunału Konstytucyjnego. Muszą złożyć wniosek i mają na to tylko miesiąc (od dnia publikacji wyroku TK). 

Nasz system prawny zawalił się w momencie braku publikacji wyroków Trybunału Konstytucyjnego w Dziennikach Ustaw. I zmusił ZUS do wydania poniższych wyjaśnień:

Wyjaśnienia ZUS dla emerytów „czerwcowych”: Musicie iść do WSA i NSA [wyrok TK z 4 czerwca 2024 r. SK 140/20]

Redakcja Infor.pl zwróciła się do ZUS z pytaniami o sytuację prawną emerytów „czerwcowych”, którzy bezskutecznie starają się o . Sami siebie określają w ten sposób (np. w listach do naszej redakcji), gdyż uprawnienia zostały im przyznane na podstawie wyroku, który zapadł w czerwcu 2024 r.

ZUS odpowiedź dla Infor.pl skonstruował w następujący sposób. Najpierw ZUS przyjął, że podstawą wznowienia spraw emerytów "czerwcowych" jest tylko art. 145a k.p.a. Następnie rzecznik prasowy ZUS wskazał, że nie może zastosować tego przepisu z prozaicznej przyczyny - braku publikacji w Dzienniku Ustaw. Nie ma więc podstawy do wznowienia postępowania w sprawie emerytury obliczonej z zastosowaniem art. 25 ust. 1b ustawy emerytalnej, zakończonego decyzją ostateczną. Wnioski z powyższych informacji ZUS wyciągnął takie:

Wniosek nr 1) W razie złożenia skargi o wznowienie tego postępowania, ZUS  wyda decyzję o odmowie wznowienia postępowania, (bo nie ma podstawy prawnej dla takiego wznowienia)

Wniosek nr 2) Od tej decyzji ZUS emeryt ma odwołanie do sądu powszechnego. Więc może się okazać, że tezy z pisma ZUS zostaną zweryfikowane przez sąd na korzyść emerytów. Podstawą jest art. 83 ust. 2 i 3 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych

Ważne
art. 83 ust. 2 i 3 ww. ustawy stanowi:

art. 83 ust. 2. Od decyzji Zakładu przysługuje odwołanie do właściwego sądu w terminie i według zasad określonych w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego. 

3. Odwołanie do sądu przysługuje również w razie niewydania decyzji w terminie 2 miesięcy, licząc od dnia zgłoszenia wniosku o świadczenie lub inne
roszczenia.

 

Prawo
Rząd szykuje zmiany w emeryturach – grupa pracowników popracuje do 70 roku życia
01 maja 2025

Ministerstwo Sprawiedliwości pracuje nad projektem zmian w przepisach, które mają wydłużyć maksymalny wiek pełnienia funkcji przez komorników sądowych oraz ich asesorów. Zgodnie z planowanymi regulacjami, osoby wykonujące te zawody miałyby obowiązek pozostawać aktywne zawodowo nawet do 70. roku życia.

Prawne ryzyka używania AI przez pracowników. Odpowiedzialność pracodawcy wobec osób trzecich. Prawo pracy, prawo autorskie, ochrona danych poufnych i osobowych
30 kwi 2025

Sztuczna inteligencja (AI) stanowi dużą pomoc w pracy, ułatwiając ją i przyspieszając w znacznym stopniu. Zdają sobie z tego sprawę zarówno pracodawcy, jak i pracownicy. Tak jednak ze strony pracodawców lub potencjalnych pracodawców wobec pracowników lub kandydatów, jak po ze strony pracowników, nieodpowiedzialne korzystania z AI może rodzić określone ryzyka prawne, które możemy ocenić przez pryzmat prawa pracy. Świadomość tych ryzyk jest ważna pod kątem znalezienia rozwiązań przed nimi zabezpieczających w sytuacji w której prawo powszechne takiego zabezpieczenia nie przewiduje.

Zmiana miejsca głosowania. Wybory 2025. Jak zagłosować w innym obwodzie?
30 kwi 2025

Zmiana miejsca głosowania w wyborach na Prezydenta RP w dniu 18 maja 2025 r. jest możliwa. Co zrobić, aby zagłosować w obwodzie poza stałym miejscem zamieszkania? Niezbędne jest zaświadczenie o zmianie miejsca głosowania.

Ostatni dzień na rozliczenie PIT 2024 Sprawdź, co musisz zrobić, zanim system zamknie dostęp
30 kwi 2025

Ministerstwo Finansów przypomina: 30 kwietnia mija termin składania zeznań podatkowych za 2024 rok. Ponad 8 milionów Polaków skorzystało już z usługi Twój e-PIT. Sprawdź, co zrobić, by nie zapłacić kary, jak uniknąć błędów i co grozi za brak reakcji.

Specustawa o przeliczeniu emerytur: Bez wniosku, bez wyrównania i bez waloryzacji. I dopiero od połowy 2026 r.
30 kwi 2025

Specustawa: ZUS załatwi sam ponowne przeliczenie emerytur. Bez wniosku, bez wyrównania i bez waloryzacji. I niestety dopiero od połowy 2026 r.

Artur Bartoszewicz – partia, program, wiek, zawód, wykształcenie [Kandydat na Prezydenta RP 2025]
30 kwi 2025

Artur Bartoszewicz – czy należy do partii politycznej? Przedstawiamy program wyborczy kandydata na Prezydenta RP w 2025 roku, wiek, zawód oraz wykształcenie. Sprawdź pełną listę kandydatów w wyborach 2025 r. i wyniki najnowszego sondażu.

Kamery nasobne dla ratowników medycznych a RODO [Ochrona danych osobowych]
30 kwi 2025

Z pewnością zgodzicie się że ratownicy medyczni są bardzo często narażeni na brutalne ataki ze strony agresywnych pacjentów. Coraz głośniej mówi się o wprowadzeniu kamer nasobnych dla ratowników medycznych. Co na to przepisy RODO i Konstytucja?

Koniec z wypłacaniem przez pracodawcę 140 zł, za okulary które kosztowały 900 zł i limitowaniem częstotliwości refundacji? Nareszcie jest decyzja A. Dziemianowicz-Bąk
01 maja 2025

Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, przedstawiło swoje stanowisko w sprawie uregulowania minimalnej kwoty refundacji okularów (lub soczewek kontaktowych) korygujących wzrok dla osób pracujących przy komputerze oraz częstotliwości przysługiwania tegoż dofinansowania od pracodawcy. Wynika ono z odpowiedzi na interpelację poselską nr 4813 posłanki Marta Stożek, z dnia 12 września 2024 r.

Praca w majówkę. Czy należy się dodatek?
30 kwi 2025

Zbliżają się 3 ważne dni w roku 2025: 1 maja, 2 maja, 3 maja. Niektórzy w tym czasie pracują. Czy zatem za pracę w majówkę należy się dodatek pieniężny czy inna rekompensata?

Kto nowym papieżem? Media kreują „papabile”, a Kościół przygotowuje się do konklawe 2025
30 kwi 2025

7 maja rozpoczyna się konklawe, które wybierze nowego papieża. Papież Franciszek niestety już nie żyje, a świat katolicki z napięciem śledzi możliwych następców. Media już teraz lansują swoich faworytów – tzw. papabili. Kim są kandydaci na nowego papieża? Jakie poglądy reprezentują? Czy Kościół czeka kontynuacja, czy radykalna zmiana?

pokaż więcej
Proszę czekać...