Pieniądze z ZUS po śmierci emeryta. Pobranie tej kwoty to ogromny błąd. Urząd nie odpuści

oprac. Anna Kot
Anna Kot, dziennikarka, redaktorka serwisów internetowych: dziennik.pl, infor.pl, gazetaprawna.pl, forsal.pl
rozwiń więcej
ZUS, emerytura, renta, gotówka, pieniądze / Co się dzieje z rentą i emeryturą po śmierci? Kiedy można zatrzymać rentę i emeryturę po śmierci? / Shutterstock

Zgodnie z informacjami przekazanymi przez ZUS, po śmierci osoby pobierającej emeryturę lub rentę, instytucja wstrzymuje wypłatę świadczenia, ponieważ prawo do niego wygasa. Jednak jeśli emerytura lub renta została wypłacona po śmierci, ale w miesiącu, w którym ta śmierć miała miejsce, nie zawsze trzeba zwracać te środki. W niektórych sytuacjach rodzina może zatrzymać ostatnią wypłatę.

Co się dzieje z rentą i emeryturą po śmierci? Kiedy można zatrzymać rentę i emeryturę po śmierci?

Jak informuje Katarzyna Krupicka, regionalna rzeczniczka prasowa ZUS w województwie podlaskiego, Nie w każdym przypadku zachodzi konieczność zwracania emerytury lub renty po zmarłym do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Świadczenie, które listonosz dostarczył przed śmiercią emeryta lub rencisty, można zatrzymać, jeśli zmarły miał do niego prawo.

ZUS podaje przykład: Seniorka zmarła 15 marca, a listonosz przyniósł jej emeryturę 10 marca, kiedy jeszcze żyła. W takiej sytuacji rodzina ma prawo zatrzymać tę emeryturę, ponieważ świadczenie zostało wypłacone za jej życia. Natomiast jeśli listonosz przyniósł pieniądze po śmierci, to nie można ich przyjmować, ponieważ ZUS upomni się o te środki i będzie domagał się zwrotu wypłaconej kwoty.

W jakich sytuacjach trzeba zwrócić emeryturę lub rentę?

Świadczenie emerytalne lub rentowe za miesiąc, w którym nastąpiła śmierć, przysługuje zawsze, nawet jeśli osoba zmarła pierwszego dnia miesiąca. Jednak świadczenia za kolejne miesiące już nie przysługują i należy je zwrócić. Należy je odesłać nawet w sytuacji, gdy pieniądze wpłynęły wcześniej, ponieważ termin wypłaty świadczenia przypadał na weekend lub inny dzień ustawowo wolny od pracy. I w tym przypadku ZUS podaje dwa przykłady:

  1. Emeryt zmarł 2 kwietnia. Jego świadczenie było przekazywane na konto 6. dnia każdego miesiąca. 4 kwietnia wpłynęła emerytura za kwiecień. Ponieważ śmierć nastąpiła w tym samym miesiącu co zgon, ZUS uzna, że emerytura za kwiecień mu się należała, więc nie trzeba jej zwracać.
  2. Rencistka miała ustalony termin wypłaty na pierwszy dzień każdego miesiąca. Zmarła 25 kwietnia, a jej renta za maj została przelana na konto 30 kwietnia, ponieważ 1 maja przypadał na dzień wolny od pracy. Mimo tego, że środki wpłynęły w kwietniu, dotyczyły wypłaty za maj, a świadczeniobiorczyni już wówczas nie żyła. W tej sytuacji rodzina musi zwrócić nienależne pieniądze.

Rodzina może złożyć wniosek o wypłatę niezrealizowanego świadczenia emerytalnego lub rentowego

Niezrealizowane świadczenie to emerytura lub renta, która przysługiwała zmarłemu, lecz nie została wypłacona przed jego śmiercią. Jeśli zmarłemu przysługiwało świadczenie za miesiąc, w którym nastąpił zgon – niezależnie od tego, czy śmierć miała miejsce na początku, czy w połowie miesiąca – rodzina ma prawo się o nie ubiegać. Aby je otrzymać, trzeba w ciągu 12 miesięcy od śmierci świadczeniobiorcy złożyć do ZUS-u specjalny formularz ENS – wniosek o wypłatę niezrealizowanych świadczeń po osobie uprawnionej do świadczeń emerytalno-rentowych.

  • Przykład 1: Emeryt zmarł 10 kwietnia, a ZUS nie zdążył jeszcze wypłacić emerytury za ten miesiąc. Członkowie rodziny mogą złożyć wniosek o wypłatę tego świadczenia.
  • Przykład 2: Kobieta złożyła wniosek o emeryturę po ukończeniu 60 roku życia, ale zmarła, zanim ZUS wydał decyzję. W takiej sytuacji rodzina może również złożyć wniosek o niezrealizowane świadczenie.

Kto może otrzymać niezrealizowaną emeryturę lub rentę?

W pierwszej kolejności prawo do niezrealizowanego świadczenia emerytalnego lub rentowego przysługuje mężowi, żonie oraz dzieciom zmarłego, o ile prowadziły z nim wspólne gospodarstwo domowe. W drugiej kolejności mogą ubiegać się o nie małżonkowie oraz dzieci, z którymi zmarły nie prowadził gospodarstwa domowego. W przypadku braku małżonka oraz dzieci, prawo do środków przysługuje tym, z którymi zmarła osoba prowadziła wspólne gospodarstwo. W dalszej kolejności o niezrealizowane świadczenie mogą ubiegać się inni członkowie rodziny, którzy są uprawnieni do renty rodzinnej, lub osoby, na których utrzymaniu pozostawała zmarła.

Niezrealizowana emerytura lub renta. Jakie dokumenty trzeba przygotować?

Jakie dokumenty będą potrzebne, aby otrzymać niezrealizowane świadczenie emerytalne lub rentowe?

  • odpis aktu zgonu,
  • odpis aktu małżeństwa – jeśli wniosek składa współmałżonek,
  • odpis aktu urodzenia – jeśli wniosek składa dziecko,
  • dokumenty potwierdzające prowadzenia wspólnego gospodarstwa domowego lub utrzymywanie zmarłego.
Prawo
Ile wynosi liczba ludności w Polsce?
23 lip 2026

Główny Urząd Statystyczny podał najnowsze dane dotyczące liczby ludności w Polsce. Na koniec czerwca liczba ludności Polski spadła o 159 tys. rdr do 37,243 mln.

Emerytalna rewolucja na horyzoncie? Czy wiek emerytalny się zmieni? Sprawdź, co czeka seniorów w 2026 i 2027 roku
23 lip 2026

Przepisy regulujące moment zakończenia kariery zawodowej w Polsce budzą coraz większe emocje, a wokół daty przejścia na zasłużony odpoczynek narosło wiele mitów. Polacy z niepokojem i nadzieją śledzą doniesienia z kuluarów rządowych. Wszelkie zmiany w systemie ubezpieczeń społecznych uderzają przecież bezpośrednio w nasze portfele i plany życiowe. Czy w latach 2026 i 2027 czekają nas drastyczne reformy, czy może system utrzyma dotychczasowy kurs? Oficjalne komunikaty i zakulisowe debaty ekspertów odsłaniają karty.

Fałszywe szkody, skradzione dane, AI. Tak dziś próbuje się wyłudzać pieniądze z ubezpieczeń
23 lip 2026

Ubezpieczyciele ujawnili w 2025 roku wyłudzenia na blisko 800 mln zł. To o 18 proc. więcej niż rok wcześniej, gdy wykryto oszustwa warte 675 mln zł. Najnowszy raport Polskiej Izby Ubezpieczeń pokazuje, że przestępczość ubezpieczeniowa szybko się zmienia: dziś nie chodzi już tylko o upozorowane stłuczki czy zawyżone rachunki, ale coraz częściej o kradzież tożsamości, fałszywe dane i użycie AI.

Gminy zablokują budowę tysięcy domów już 31 sierpnia 2026 r. – to już ostatnia szansa dla właścicieli nieruchomości na wystąpienie do gminy, aby działka nie straciła na wartości
23 lip 2026

W dniu 31 sierpnia 2026 r. mija termin na uchwalenie przez wszystkie gminy w Polsce nowego dokumentu planistycznego – tzw. planu ogólnego gminy, który zastąpi dotychczasowe studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy. W związku z ww. reformą planowania przestrzennego – już niebawem, bo od 1 września 2026 r. – miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego oraz decyzje o warunkach zabudowy będą musiały być zgodne z uchwalanymi przez gminy planami ogólnymi, a tym samym – gminy będą mogły uniemożliwić właścicielowi nieruchomości np. budowę domu na działce, która w ww. planie ogólnym zostanie zlokalizowana w strefie objętej zakazem zabudowy. Właściciele nieruchomości mają teraz ostatnią szansę, na wystąpienie do gminy w sprawie swoich nieruchomości.

W czasie urlopu pracownik zdalny może dostać niższy przelew. Wszystko zależy od zapisów regulaminu
23 lip 2026

W czasie urlopu niektórych pracowników zdalnych zaskakuje niższy przelew od pracodawcy. Dlaczego tak się dzieje? Zaczyna się od wątpliwości co do tego, czy w czasie urlopu pracownik ponosi koszty związane z pracą zdalną, a pracodawca ma obowiązek je pokryć?

Od 4 sierpnia 2026 r. nowelizacja przepisów o pomocy społecznej. Usługi opiekuńcze będą podlegały standaryzacji i ocenie jakości
23 lip 2026

Już wkrótce zacznie obowiązywać nowelizacja ustawy o pomocy społecznej. Nowe przepisy porządkują i standaryzują świadczenie usług opiekuńczych w miejscu zamieszkania. Od 4 sierpnia 2026 r. zostaną wzmocnione mechanizmy służące ocenie jakości usług przysługujących osobom wymagającym pomocy innych osób z powodu wieku, choroby lub z innych przyczyn.

TikTok Shop a prawa konsumentów w Europie. Czy przepisy skutecznie chronią wolną wolę kupującego przed manipulacjami „dark patterns”?
22 lip 2026

Widzisz film, produkt wpada Ci w oko, a w dolnym rogu ekranu już mruga przycisk „dodaj do koszyka". Kilka sekund później zamówienie jest złożone, opłacone i w drodze — wszystko bez opuszczania aplikacji. Tak działa TikTok Shop: model closed-loop, w którym droga od obejrzenia treści do finalizacji zakupu została skrócona do minimum. To właśnie ta natychmiastowość jest jego największą siłą i jednocześnie źródłem najpoważniejszych wątpliwości. Platforma, z której w 2017 roku korzystało miesięcznie ok. 72 mln użytkowników, dziś przyciąga ich ponad 1,5 miliarda, a w Polsce — od 11 do 15 milionów. TikTok przestał być wyłącznie miejscem rozrywki i przekształcił się w potężny system reklamowo-sprzedażowy, łączący influencer marketing, algorytmiczną personalizację i emocjonalny impuls zakupowy. Dla przedsiębiorców to nowa, niezwykle skuteczna przestrzeń handlu. Dla konsumenta — środowisko, w którym coraz trudniej odróżnić autentyczną rekomendację od reklamy, a chwilowy entuzjazm od świadomej decyzji. Właśnie dlatego TikTok Shop znalazł się w centrum zainteresowania ustawodawców. Choć jego model nie jest sprzeczny z prawem, działanie platformy przecina się z całą siatką regulacji: od prawa konsumenta i zakazu „dark patterns", przez unijne akty DSA i DMA, ochronę danych osobowych i małoletnich, aż po prawo reklamy, mediów i komunikacji elektronicznej. Ten artykuł pokazuje, gdzie kończy się wygoda zakupów jednym kliknięciem, a zaczyna ochrona wolnej woli kupującego.

Pracodawca spóźnia się z wynagrodzeniem - co za to grozi i co powinien zrobić pracownik? Kiedy należą się odsetki?
22 lip 2026

Choć opóźnienia w wypłacie wynagrodzeń nie zawsze wynikają z zaniedbań pracodawcy, ich skutki mogą wykraczać poza samą relację pracodawca–pracownik i wpływać na obowiązki rozliczeniowe oraz sprawozdawcze. Kluczowe znaczenie ma przy tym prawidłowe rozumienie pojęcia terminowej wypłaty wynagrodzenia.

Renta a autyzm. Warunki i kwota w 2026 i 2027 roku
22 lip 2026

Czy dorosła osoba z autyzmem ma prawo do renty socjalnej z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych? Ile w 2026 i 2027 roku wynosi takie świadczenie i jak można je uzyskać?

Kwalifikacja wojskowa 2027. Wezwania dla około 245 tys. osób. Kto musi stawić się przed komisją?
22 lip 2026

Kwalifikacja wojskowa w 2027 roku obejmie około 245 tys. osób, przede wszystkim mężczyzn urodzonych w 2008 roku. Ministerstwo Obrony Narodowej przygotowało projekt rozporządzenia określający terminy oraz zasady przeprowadzenia komisji wojskowych. Sprawdź, kto będzie musiał się zgłosić i jakie kategorie zdolności do służby można otrzymać.

pokaż więcej
Proszę czekać...