Wypłata z ZUS po śmierci emeryta. Ruszysz te pieniądze, a uznają to za przestępstwo

oprac. Anna Kot
Anna Kot, dziennikarka, redaktorka serwisów internetowych: dziennik.pl, infor.pl, gazetaprawna.pl, forsal.pl
rozwiń więcej
ZUS, emerytura, renta, gotówka, pieniądze / Co się dzieje z rentą i emeryturą po śmierci? Kiedy można zatrzymać rentę i emeryturę po śmierci? / Shutterstock

Zgodnie z informacjami przekazanymi przez ZUS, po śmierci osoby pobierającej emeryturę lub rentę, instytucja wstrzymuje wypłatę świadczenia, ponieważ prawo do niego wygasa. Jednak jeśli emerytura lub renta została wypłacona po śmierci, ale w miesiącu, w którym ta śmierć miała miejsce, nie zawsze trzeba zwracać te środki. W niektórych sytuacjach rodzina może zatrzymać ostatnią wypłatę.

Co się dzieje z rentą i emeryturą po śmierci? Kiedy można zatrzymać rentę i emeryturę po śmierci?

Jak informuje Katarzyna Krupicka, regionalna rzeczniczka prasowa ZUS w województwie podlaskiego, Nie w każdym przypadku zachodzi konieczność zwracania emerytury lub renty po zmarłym do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Świadczenie, które listonosz dostarczył przed śmiercią emeryta lub rencisty, można zatrzymać, jeśli zmarły miał do niego prawo.

ZUS podaje przykład: Seniorka zmarła 15 marca, a listonosz przyniósł jej emeryturę 10 marca, kiedy jeszcze żyła. W takiej sytuacji rodzina ma prawo zatrzymać tę emeryturę, ponieważ świadczenie zostało wypłacone za jej życia. Natomiast jeśli listonosz przyniósł pieniądze po śmierci, to nie można ich przyjmować, ponieważ ZUS upomni się o te środki i będzie domagał się zwrotu wypłaconej kwoty.

W jakich sytuacjach trzeba zwrócić emeryturę lub rentę?

Świadczenie emerytalne lub rentowe za miesiąc, w którym nastąpiła śmierć, przysługuje zawsze, nawet jeśli osoba zmarła pierwszego dnia miesiąca. Jednak świadczenia za kolejne miesiące już nie przysługują i należy je zwrócić. Należy je odesłać nawet w sytuacji, gdy pieniądze wpłynęły wcześniej, ponieważ termin wypłaty świadczenia przypadał na weekend lub inny dzień ustawowo wolny od pracy. I w tym przypadku ZUS podaje dwa przykłady:

  1. Emeryt zmarł 2 kwietnia. Jego świadczenie było przekazywane na konto 6. dnia każdego miesiąca. 4 kwietnia wpłynęła emerytura za kwiecień. Ponieważ śmierć nastąpiła w tym samym miesiącu co zgon, ZUS uzna, że emerytura za kwiecień mu się należała, więc nie trzeba jej zwracać.
  2. Rencistka miała ustalony termin wypłaty na pierwszy dzień każdego miesiąca. Zmarła 25 kwietnia, a jej renta za maj została przelana na konto 30 kwietnia, ponieważ 1 maja przypadał na dzień wolny od pracy. Mimo tego, że środki wpłynęły w kwietniu, dotyczyły wypłaty za maj, a świadczeniobiorczyni już wówczas nie żyła. W tej sytuacji rodzina musi zwrócić nienależne pieniądze.

Rodzina może złożyć wniosek o wypłatę niezrealizowanego świadczenia emerytalnego lub rentowego

Niezrealizowane świadczenie to emerytura lub renta, która przysługiwała zmarłemu, lecz nie została wypłacona przed jego śmiercią. Jeśli zmarłemu przysługiwało świadczenie za miesiąc, w którym nastąpił zgon – niezależnie od tego, czy śmierć miała miejsce na początku, czy w połowie miesiąca – rodzina ma prawo się o nie ubiegać. Aby je otrzymać, trzeba w ciągu 12 miesięcy od śmierci świadczeniobiorcy złożyć do ZUS-u specjalny formularz ENS – wniosek o wypłatę niezrealizowanych świadczeń po osobie uprawnionej do świadczeń emerytalno-rentowych.

  • Przykład 1: Emeryt zmarł 10 kwietnia, a ZUS nie zdążył jeszcze wypłacić emerytury za ten miesiąc. Członkowie rodziny mogą złożyć wniosek o wypłatę tego świadczenia.
  • Przykład 2: Kobieta złożyła wniosek o emeryturę po ukończeniu 60 roku życia, ale zmarła, zanim ZUS wydał decyzję. W takiej sytuacji rodzina może również złożyć wniosek o niezrealizowane świadczenie.

Kto może otrzymać niezrealizowaną emeryturę lub rentę?

W pierwszej kolejności prawo do niezrealizowanego świadczenia emerytalnego lub rentowego przysługuje mężowi, żonie oraz dzieciom zmarłego, o ile prowadziły z nim wspólne gospodarstwo domowe. W drugiej kolejności mogą ubiegać się o nie małżonkowie oraz dzieci, z którymi zmarły nie prowadził gospodarstwa domowego. W przypadku braku małżonka oraz dzieci, prawo do środków przysługuje tym, z którymi zmarła osoba prowadziła wspólne gospodarstwo. W dalszej kolejności o niezrealizowane świadczenie mogą ubiegać się inni członkowie rodziny, którzy są uprawnieni do renty rodzinnej, lub osoby, na których utrzymaniu pozostawała zmarła.

Niezrealizowana emerytura lub renta. Jakie dokumenty trzeba przygotować?

Jakie dokumenty będą potrzebne, aby otrzymać niezrealizowane świadczenie emerytalne lub rentowe?

  • odpis aktu zgonu,
  • odpis aktu małżeństwa – jeśli wniosek składa współmałżonek,
  • odpis aktu urodzenia – jeśli wniosek składa dziecko,
  • dokumenty potwierdzające prowadzenia wspólnego gospodarstwa domowego lub utrzymywanie zmarłego.
Prawo
Od 12 VIII zakaz sprzedaży w sklepach zgrzewek wody mineralnej. Butelki 1,5 l kupujesz pojedynczo, chyba że zgrzewka jest niezbędna do usprawnienia procesu postępowania z produktami
02 lip 2026

Przez media społecznościowe przetacza się coraz więcej komentarzy informujących o tym, że zgrzewki z wodą mineralną będą zakazane na terenie całej UE od 12 sierpnia 2026 r. Rzeczywiście zaczyna wtedy obowiązywać regulacja o treści: Opakowania jednorazowego użytku z tworzyw sztucznych wykorzystywane w punkcie sprzedaży do grupowania produktów sprzedawanych w butelkach, puszkach, metalowych pudełkach, słoiczkach, kubkach i paczkach, zaprojektowane jako opakowania udogadniające pozwalające konsumentom dokonać zakupu więcej niż jednej sztuki produktu lub zachęcające ich do tego. Jest możliwość wprowadzenia wyjątku, o ile: "Opakowanie zbiorcze jest niezbędne do usprawnienia procesu postępowania z produktami." No i mamy teraz spór - czy zgrzewka 6 wód mineralnych podlega pod ten wyjątek, czy nie?

Rolnicy chcą tysięcy złotych od hektara. Za 2024 r. było nawet 3000 zł. Susza pustoszy pola
02 lip 2026

Ministerstwo Rolnictwa uruchomiło aplikację suszową i producenci rolni mogą już składać wnioski o oszacowanie strat powstałych w wyniku wystąpienia suszy. To pierwszy etap w staraniu się o pomoc w związku z suszą w 2026 r.

Posiadasz orzeczenie o niepełnosprawności? Sprawdź, jakie ulgi, zniżki i pieniądze zyskasz w 2026 roku [LISTA PRZYWILEJÓW]
02 lip 2026

Wielu Polaków posiada orzeczenie o stopniu niepełnosprawności, ale nie ma pojęcia, jak potężne daje ono możliwości. Przepisy w 2026 roku otwierają drzwi do realnego wsparcia finansowego, ogromnych ulg w podróżach oraz dodatkowych dni wolnych od pracy. Co ważne, zyskać mogą nie tylko osoby ze znacznym stopniem, ale także te z umiarkowanym i lekkim.

Jak dla seniorów i OzN zmieni się pomoc społeczna od sierpnia 2026? Mówi się o nowym Kodeksie Opieki w Domu
02 lip 2026

Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej ogłosiło projekt rozporządzenia, które ma postawić sprawę usług opiekuńczych w kraju na twardych fundamentach. Zamiast dotychczasowych ogólników, pojawią się konkretne zakresy obowiązków, zasady bezpieczeństwa dla podopiecznych oraz rygorystyczne kontrole. Czy te przepisy przyniosą stabilizację w sektorze opieki długoterminowej i czy poradzą sobie z nimi lokalne urzędy? Analizujemy założenia proponowanych zmian, które miałyby obowiązywać już od sierpnia 2026 r.

Unikalna przyroda Cypla Helskiego na razie uratowana – decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego
02 lip 2026

Decyzją z dnia 25 czerwca 2026 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku w stwierdziło nieważność decyzji środowiskowej Burmistrza Helu z 2020 roku umożliwiającej budowę centrum zdrowotnego, apartamentowca oraz garażu podziemnego wraz z infrastrukturą towarzyszącą, jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa. To efekt zaangażowania obrońców przyrody i mieszkańców. Co się wydarzyło?

Dodatkowy dzień wolny od pracy w sierpniu 2026 r. – zapadła decyzja Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Czy można anulować wnioski urlopowe?
02 lip 2026

W dniu 27 maja 2026 r. sejmowa Komisja do Spraw Petycji rozpatrzyła odpowiedź Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej na dezyderat w sprawie ustanowienia 1 sierpnia (tj. rocznicy wybuchu Powstania Warszawskiego, która jest już świętem państwowym) dniem ustawowo wolnym od pracy. Resort pracy zajął w tej sprawie stanowisko już styczniu br. Czy w sierpniu 2026 r. będziemy mieli dodatkowy dzień wolny od pracy?

Frankowicze i banki. TSUE wskazał, od kiedy liczyć przedawnienie
02 lip 2026

Prawo unijne nie stoi na przeszkodzie, by termin przedawnienia roszczeń banków o zwrot wypłaconego kapitału zaczynał biec dopiero od momentu, gdy konsument po raz pierwszy zakwestionuje postanowienia umowy kredytu frankowego – orzekł w czwartek TSUE.

Co pracodawca powinien sprawdzić przed workation pracownika? BHP, ubezpieczenia, podatki, ochrona danych, zgoda pracodawcy i inne formalności "pracowakacji"
02 lip 2026

Workation (miks słów work i vacation - polskie słowo pracowakacje nie zdobyło jeszcze popularności), czyli czasowe wykonywanie pracy zdalnej z miejsca innego niż stałe miejsce pracy, najczęściej z zagranicy, coraz częściej staje się elementem polityki benefitowej pracodawców. Z perspektywy pracownika jest to atrakcyjna forma łączenia obowiązków zawodowych z pobytem w wybranej lokalizacji. Z perspektywy pracodawcy natomiast nie jest to jednak wyłącznie kwestia organizacyjnej elastyczności, lecz rozwiązanie wymagające uprzedniej analizy prawnej, kadrowej, płacowej i podatkowej.

Nowe prawo konsumentów od 31 lipca 2026 r. Większość Polaków nie wie o dyrektywie Right to Repair [WYWIAD]
01 lip 2026

Idą rewolucyjne zmiany dla producentów sprzętów elektronicznych. Wraz z dyrektywą "Right to Repair" dnia 31 lipca 2026 r. wchodzi w życie nowe prawo konsumentów. Tymczasem większość Polaków nie wie o dyrektywie Right to Repair.

300 zł na ucznia dla wszystkich (czasem tylko 150 zł), plus 100 zł dla nielicznych. ZUS nie wypłaci pieniędzy na przedszkolaka, dziecko w zerówce, studenta
02 lip 2026

Świadczenie 300 plus (300+), to potoczna nazwa programu "Dobry start", który przewiduje wypłatę kwoty 300 zł netto (raz w roku, bez względu na dochód rodziny) rodzicom i opiekunom dzieci w wieku szkolnym - z przeznaczeniem na wyprawkę szkolną dla dziecka. Wnioski można składać od 1 lipca. Jak, gdzie i do kiedy można złożyć wniosek? Co trzeba wpisać we wniosku? Kto może liczyć na dodatkowe 100 zł na wyprawkę szkolną dla dziecka - jako dodatek do zasiłku rodzinnego?

pokaż więcej
Proszę czekać...