Do redakcji Infor.pl stale wpływają listy rodziców, których niepełnosprawne dzieci tracą pkt 7 we wskazaniach do orzeczenia o niepełnosprawności. W każdej historii jest ten sam schemat - dziecko mając np. 5 lata otrzymuje symbol 12C (orzeczenie o niepełnosprawności) i pkt 7 i 8 (wskazania w orzeczeniu). Bez pkt 7 i 8 matka nie otrzyma świadczenia pielęgnacyjnego (to powyżej 3000 zł miesięcznie). Mija kilka lat. Dziecko ma 8 lat. Na komisji przedłużającej ważność orzeczenia o niepełnosprawności lekarz pyta o zdolność do ubrania się i umycia. Jeżeli dziecko odpowie "umiem", to dziecku zabierany jest automatycznie pkt 7 wskazań (i świadczenie pielęgnacyjne matce). Mam coraz więcej wątpliwości, czy ten schemat postępowania wobec osób niepełnosprawnych jest prawidłowy. Badanie w PZON dziecka z autyzmem sprowadza się do krótkiej rozmowę z nim w celu zebrania informacji przez lekarza o jego samodzielności w zakresie takich czynności jak zdolność zrobienia sobie herbaty. Przecież nie na tym polega autyzm, że dziecko nie umie zawiązać swoich butów! Czy tak musi wyglądać medycyna w 2025 r. i rozpoznawanie autyzmu (i wspieranie rodziców mających dzieci w spektrum autyzmu)?
Na końcu artykułu zamieszczam wykaz symboli w orzeczeniach o niepełnosprawności oraz wyjaśnienie co to są wskazania pkt 7 i 8 - sam artykuł dotyczy symbolu 12-C – całościowe zaburzenia rozwojowe.
W całej Polsce osoby niepełnosprawne z symbolem 12C tracą pkt 7. Wyjaśniło się dlaczego. Bo dzieci umieją się same ubrać i umyć
Przykład kolejnego listu matki dziecka z kodem 12C-02P, które straciło pkt 7 w orzeczeniu o niepełnosprawności. Powoduje to stratę przeszło 3000 zł miesięcznie dla jego matki, która nie otrzyma świadczenia pielęgnacyjnego:
Witam, posiadam orzeczenie o niepełnosprawności z kodem 12C-02P. W orzeczeniu mam zaznaczony punkt 5,6 i 8 . Nie rozumiem czy dziecko z autyzmem które się samo porusza i jest cały czas na lekach od psychiatry nie potrzebuje stałej opieki. Dlaczego komisja wydała orzeczenie o potrzebie stałego współudziału ale opieki już nie. Orzeczenie wydane jest przez Wojewódzki zespół orzekania o niepełnosprawności.
Proszę o pomoc czy bez punktu 7 można się ubiegać o świadczenie pielęgnacyjne czy trzeba sprawę oddać do sądu. Córka ma 10 lat i nauczanie specjalne.
Pozdrawiam
W takiej sprawie czytelniczce może pomóc - po zakończeniu drogi odwoławczej w PZON/WZON - tylko sąd.
Polecamy KSeF - podręcznik
Kalendarz 2026 [Kalendarz księgowego]
Lekarzom takie postępowanie nakazują przepisy
Wszystko wynika z poniższych definicji:
Definicja nr 1 (znajduje się w standardach): Konieczność sprawowania opieki – oznacza całkowitą zależność osoby od otoczenia, polegającą na pielęgnacji w zakresie higieny osobistej i karmienia lub w wykonywaniu czynności samoobsługowych, prowadzeniu gospodarstwa domowego oraz ułatwiania kontaktów ze środowiskiem;
Komentarz: Jeżeli niepełnosprawne dziecko umie samodzielnie wykonać czynności w zakresie higieny i jedzenia, to PZON uznaje, że - pomimo niepełnosprawności - nie ma podstawy do przyznania pkt 7. Jego brak odbiera matce prawo do świadczenia pielęgnacyjnego. Dlatego lekarze pytają dzieci, czy umieją się samodzielnie ubrać. W praktyce wygląda to tak, że niepełnosprawne dziecko otrzymuje pkt 7 do np. 6-10 roku życia (na podstawie czasowego orzeczenia o niepełnosprawności). Po przyjściu na komisję PZON (w celu przedłużenia jego ważności) starsze o kilka lat dziecko już umie się ubrać i zrobić kanapkę. Lekarze pytają o te zdolności praktyczne i pozbawiają matki świadczenia pielęgnacyjnego.
Definicja nr 2 (także znajduje się w standardach) - Konieczność udzielania pomocy, w tym również w pełnieniu ról społecznych – oznacza zależność osoby od otoczenia, polegającą na udzieleniu wsparcia w czynnościach samoobsługowych, w prowadzeniu gospodarstwa domowego, współdziałania w procesie leczenia, rehabilitacji, edukacji oraz w pełnieniu ról społecznych właściwych dla każdego człowieka, zależnych od wieku, płci, czynników społecznych i kulturowych.
Komentarz: tu również PZON ocenia stopień faktycznej zależności dziecka od rodziców w zakresie np. obowiązków szkolnych.
PZON i WZON stosują:
Standardy w zakresie kwalifikowania oraz postępowania dotyczącego orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności oraz oznaczenie symboli przyczyn niepełnosprawności
Znajdują się w "Rozdziale 6 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej w sprawie orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności".
Wykaz symboli w orzeczeniu o niepełnosprawności
Poniżej fragment artykułu omawiającego przekrojowo problematykę symboli w orzeczeniu o niepełnosprawności:
"Jednym z podstawowych składników orzeczenia o niepełnosprawności lub o stopniu niepełnosprawności jest symbol przyczyny niepełnosprawności.
Taki symbol może mieć następujące oznaczenie:
- 01-U – upośledzenie umysłowe;
- 02-P – choroby psychiczne;
- 03-L – zaburzenia głosu, mowy i choroby słuchu;
- 04-O – choroby narządu wzroku;
- 05-R – upośledzenie narządu ruchu;
- 06-E – epilepsja;
- 07-S – choroby układu oddechowego i krążenia;
- 08-T – choroby układu pokarmowego;
- 09-M – choroby układu moczowo-płciowego;
- 10-N – choroby neurologiczne;
- 11-I – inne, w tym schorzenia: endokrynologiczne, metaboliczne, zaburzenia enzymatyczne, choroby zakaźne i odzwierzęce, zeszpecenia, choroby układu krwiotwórczego;
- 12-C – całościowe zaburzenia rozwojowe.
Symbol przyczyny niepełnosprawności zawarty w orzeczeniu odzwierciedla rozpoznanie uszkodzenia ciała lub choroby, która (niezależnie od jej przyczyny) powoduje zaburzenia funkcji organizmu oraz ograniczenia w wykonywaniu czynności codziennych i aktywności społecznej danej osoby.
Ile symboli w orzeczeniu o niepełnosprawności?
W orzeczeniu powiatowego zespołu ustala się niepełnosprawność albo stopień niepełnosprawności, nie więcej niż trzy symbole przyczyn niepełnosprawności oraz określone wskazania."
Poniżej artykułu o wskazaniach: