Kto może skorzystać ze świadczenia kompensacyjnego? Tylko określona grupa ubezpieczonych, którzy osiągnęli wymagany wiek i legitymują się wymaganymi okresami zatrudnienia we wskazanych przez ustawodawcę placówkach.
- Powszechny wiek emerytalny a nauczyciele
- Już po 50 roku życia niektórzy mogą ubiegać się o świadczenie kompensacyjne
Powszechny wiek emerytalny a nauczyciele
Czy powszechny wiek emerytalny wzrośnie? To pytanie zadaje sobie wiele osób zaniepokojonych stanem polskiego systemu ubezpieczeń społecznych i starzeniem się polskiego społeczeństwa. Szczególnie mocno zaniepokojone są osoby, które zbliżają się od osiągnięcia obowiązującego obecnie powszechnego wieku emerytalnego wynoszącego 60 lat dla kobiet i 65 lat dla mężczyzn. Im bliżej są one spełnienia tego warunku, tym bardziej obawiają się, że obowiązujące w tym zakresie zasady mogłyby się zmienić tuż przed tym, gdy będą miały prawo z nich skorzystać. Jednak czy tylko osiągnięcie wskazanych granic wiekowych pozwala na zakończenie aktywności zawodowej? Warto pamiętać, że przepisy regulują też szereg przypadków szczególnych, w których jest to możliwe wcześniej. Dotyczy to oczywiście ograniczonej grupy ubezpieczonych, którzy z uwagi na swoją szczególną sytuację zostali objęci tak zwanymi regulacjami pomostowymi. Do grupy tej należą m.in. nauczyciela, którzy mogą skorzystać ze świadczenia kompensacyjnego. Bo choć zaplanowano jego wygaszenie, to jednak w najbliższych latach nadal można korzystać z tego uprawnienia.
Aby nabyć prawo do świadczenia kompensacyjnego, należy:
- osiągnąć odpowiedni wiek (inny dla kobiet i mężczyzn),
- mieć okres składkowy i nieskładkowy wynoszący 30 lat, w tym 20 lat wykonywania pracy „nauczycielskiej” w określonego rodzaju placówkach w wymiarze co najmniej 1/2 obowiązkowego wymiaru zajęć,
- rozwiązać stosunek pracy.
Już po 50 roku życia niektórzy mogą ubiegać się o świadczenie kompensacyjne
Aby skorzystać z tego szczególnego uprawnienia w 2026 r. kobiety muszą osiągnąć wiek 56 lat, a mężczyźni 61. W 2027 roku ta granica wzrośnie odpowiednio do 57 i 62 lat, w 2029 roku do 58 i 63 lat, a w 2031 roku do 59 i 64 lat. Placówki, w których należy wykonywać pracę, aby należeć do grona uprawnionych do omawianego świadczenia to: publiczne i niepubliczne przedszkola, publiczne i niepubliczne szkoły z wyjątkiem niepublicznych szkół nieposiadających uprawnień szkoły publicznej, publiczne i niepubliczne placówki kształcenia ustawicznego, młodzieżowe ośrodki wychowawcze, młodzieżowe ośrodki socjoterapii, specjalne ośrodki szkolno-wychowawcze, specjalne ośrodki wychowawcze dla dzieci i młodzieży, które wymagają specjalnej organizacji nauki oraz szczególnych metod pracy i wychowania, określone ośrodki rewalidacyjno-wychowawcze, placówki, które zapewniają uczniom opiekę i wychowanie w czasie, gdy uczą się poza miejscem, w którym mieszkają na stałe.|
Warto pamiętać, że nie ma jednej z góry ustalonej wysokości świadczenia kompensacyjnego i każdorazowo jego wysokość jest uzależniona od indywidualnej sytuacji świadczeniobiorcy. Jednak dolna granica w tym przypadku to wysokość minimalnej emerytury. Jak wynika z danych publikowanych przez ZUS, średnia wysokość świadczenia pobieranego przez uprawnionych wynosiła w październiku 2025 r. 4526,16 zł.
art. 5 ustawy z 22 maja 2009 r. o nauczycielskich świadczeniach kompensacyjnych (j.t. Dz.U. z 2025 r. poz. 174)