Drony i rakiety to nie przeszkoda, aby kazać lecieć turystce na Bliski Wschód - polskie biura nie zwrócą pieniędzy, chociaż MSZ zabrania podróży

Tomasz Piwowarski
Radca prawny z kilkunastoletnim prawniczym doświadczeniem, specjalizujący się w prawie cywilnym, gospodarczym, nieruchomości, pracy. Fan motoryzacji oraz Włoch, a od nie tak dawna – motocyklista.
rozwiń więcej
Iran, Bliski Wschód, ZEA, odwołane loty, biuro podróży, prawa konsumenta, odstąpienie, odwołanie wycieczki, impreza turystyczna / Drony i rakiety to nie przeszkoda, aby kazać lecieć turystce na Bliski Wschód - polskie biura nie zwrócą pieniędzy, chociaż MSZ zabrania podróży / Shutterstock

Po naszym wcześniejszym tekście czytelnicy INFOR zaczęli rezygnować z wycieczek na Bliski Wschód, powołując się na art. 47 ust. 4 ustawy o imprezach turystycznych. A biura podróży odmawiają uznania odstąpienia od umowy - bo "lot przecież nie został odwołany". Jeszcze. Kto w tym sporze ma rację? I czy wojna w regionie to naprawdę za mało, by odstąpić od umowy bez kosztów?

rozwiń >

Biuro podróży odmówiło zwrotu pieniędzy za wycieczkę na Bliski Wschód pomimo wojny? Nie jesteś sam

Biura podróży w niektórych przypadkach twierdzą, że „wyjazdy zaplanowane po 27 marca nie zostały odwołane", a „linie lotnicze nie przekazały informacji, że loty nie będą wykonywane", sugerując klientom, że impreza turystyczna może odbyć się zgodnie z planem, a rezygnacja z podróży nie jest obecnie uzasadniona. Tym samym nie jest też możliwy zwrot pieniędzy opłaconych na wycieczkę. Jak ocenić takie stanowisko? Przykład naszej Czytelniczki dotyczy konkretnie wycieczki do Zjednoczonych Emiratów Arabskich, zaplanowanej na początek kwietnia 2026. Pomimo oświadczenia o odstąpieniu, biuro podróży uznało, że nie ma ku temu podstaw prawnych w obecnej sytuacji. Przeanalizujemy ten przypadek w dalszej części tekstu - ale najpierw podsumujmy fakty.

Czy ZEA to nadal „bezpieczny" kierunek turystyczny? Co warto wiedzieć?

Najważniejsze, co zmieniło się od publikacji naszego pierwotnego artykułu (dostępny TUTAJ), to fakt, że żaden kraj, poza Izraelem, nie został dotknięty irańskimi atakami bardziej niż Zjednoczone Emiraty Arabskie. Nie jest to już kwestia abstrakcyjnego zagrożenia czy bliskiego sąsiedztwa strefy konfliktu - działania wojenne dotarły bezpośrednio na terytorium ZEA. Fakty są jednoznaczne - prześledźmy doniesienia:

  • ZEA przechwyciło ponad 90% nadlatujących zagrożeń - do 12 marca systemy obrony powietrznej przechwyciły ponad 250 pocisków balistycznych, kilkanaście pocisków manewrujących i ok. 1,5 tysiąca dronów, a przy tym odnotowano kilka ofiar śmiertelnych i wielu rannych.
  • Irański dron wleciał w kultowy hotel Burdż al-Arab w Dubaju. Pociski uderzyły w jeden z pięciogwiazdkowych hoteli w Dubaju.
  • Celem ataku padł m.in. amerykański konsulat w Dubaju - według nieoficjalnych doniesień uderzył w niego irański dron.
  • W pobliżu międzynarodowego lotniska w Dubaju wybuchł pożar wywołany „incydentem z udziałem drona", a ruch na lotnisku został tymczasowo zawieszony - to zdarzenie z 16 marca 2026 r.
  • Kilka dużych międzynarodowych banków ewakuowało swoich pracowników z biur w Dubaju po groźbach Iranu wobec centrów finansowych. Dwa kolejne uderzenia z Iranu były wymierzone w Dubai International Financial Centre.
  • Władze ZEA zdecydowały o czasowym zamknięciu przestrzeni powietrznej. Wstrzymano starty i lądowania w portach lotniczych w Abu Zabi, Dubaju i Szardży.

Jakie są kluczowe informacje dla polskich turystów z perspektywą podróży do ZEA?

Co kluczowe z perspektywy polskich turystów - polskie Ministerstwo Spraw Zagranicznych wydało ostrzeżenie najwyższego stopnia, w którym odradza wszelkie podróże do Zjednoczonych Emiratów Arabskich, wskazując, że trwa zakrojona na szeroką skalę operacja militarna na Bliskim Wschodzie, a przestrzeń powietrzna dla ruchu cywilnego w wielu krajach regionu pozostaje zamknięta. Ministerstwo nałożyło czwarty stopień ostrzeżenia - „nie podróżuj" - między innymi na Katar, Jordanię oraz Zjednoczone Emiraty Arabskie.

Ponadto wiele biur podróży samo odwołało wyjazdy do ZEA: Rainbow odwołał wyjazdy do Omanu, Jordanii i Dubaju do 31 marca 2026 roku. Itaka wstrzymała loty do Abu Zabi, Dubaju, Sharjah i Dohy do 27 marca, a Coral Travel poinformował o anulowaniu lotów czarterowych do ZEA, oferując bezkosztową zmianę rezerwacji lub pełny zwrot środków, powołując się wprost na „nadzwyczajne okoliczności mające wpływ na bezpieczeństwo" (dane na 20 marca 2026).

Jedno biuro podróży zatem przyznało, że takie ww. okoliczności (które są prawną podstawą do rezygnacji z imprezy turystycznej) wystąpiły w Zjednoczonych Emiratach Arabskich. A tymczasem biuro podróży naszej Czytelniczki jest przeciwnego zdania.

„Nieuniknione i nadzwyczajne okoliczności" - czym są w świetle prawa?

Przypomnijmy za poprzednim tekstem i wyjaśnijmy, bo to kluczowe dla zrozumienia istoty problemu - art. 47 ust. 4 ustawy o imprezach turystycznych stanowi, że:

Podróżny może odstąpić od umowy przed rozpoczęciem imprezy turystycznej bez ponoszenia opłaty za odstąpienie w przypadku wystąpienia nieuniknionych i nadzwyczajnych okoliczności występujących w miejscu docelowym lub jego najbliższym sąsiedztwie, które mają znaczący wpływ na realizację imprezy turystycznej lub przewóz podróżnych do miejsca docelowego.

Zgodnie z motywem 31 preambuły unijnej dyrektywy nr 2015/2302, na której wzorowany jest art. 47 polskiej ustawy, nieuniknione i nadzwyczajne okoliczności to m.in.:

działania wojenne, inne poważne problemy związane z bezpieczeństwem, takie jak terroryzm, znaczące zagrożenie dla zdrowia ludzkiego, takie jak wybuch epidemii poważnej choroby w docelowym miejscu podróży, lub katastrofy naturalne".

Warto także podkreślić, że ustawodawca w art. 47 ust. 4 ustawy o imprezach turystycznych nie wymaga, aby okoliczności te uniemożliwiały całkowicie wyjazd lub korzystanie z usług turystycznych w miejscu docelowym. Wymagane jest jedynie, aby nadzwyczajne i nieuniknione okoliczności miały znaczący wpływ na realizację imprezy turystycznej lub przewóz. Więcej szczegółów prawnych - w poprzednim artykule.

Przypadek Czytelniczki INFOR, czyli: Czy biuro podróży postępuje prawidłowo, odmawiając obecnie zwrotu pieniędzy i nie uznając odstąpienia od wycieczki do Zjednoczonych Emiratów Arabskich?

Zastrzegamy, że poniższe rozważania mają charakter wyłącznie informacyjny i edukacyjny - nie stanowią indywidualnej porady prawnej. Każdy przypadek wymaga osobnej analizy, a ostateczna ocena prawna danej sytuacji należy do kompetentnych organów i sądów.

Biorąc pod uwagę powyższe fakty, stanowisko biura podróży, które twierdzi, że „nic strasznego się nie dzieje" i że powołanie się na art. 47 ust. 4 ustawy „nie ma uzasadnienia" w przypadku wycieczki do ZEA zaplanowanej na kwiecień 2026 r., wydaje się co najmniej dyskusyjne i - w opinii autora - trudne do obronienia.

  1. Po pierwsze: ZEA są bezpośrednim teatrem działań wojennych - na ich terytorium spadają irańskie pociski i drony, giną ludzie, zamykane są lotniska, a turyści relacjonują spędzanie nocy w schronach. Nie sposób argumentować, że nie zachodzą „nieuniknione i nadzwyczajne okoliczności" w miejscu docelowym.
  2. Po drugie: okoliczności te muszą mieć „znaczący wpływ" na realizację imprezy. Wystąpienie nadzwyczajnej okoliczności jest warunkiem koniecznym, ale nie jedynym - musi też istnieć znaczący wpływ tych okoliczności na realizację wycieczki. Czy taki wpływ zachodzi? W sytuacji, gdy lotniska w Dubaju są wielokrotnie zamykane, linie lotnicze masowo odwołują loty, a MSZ wprost odradza wszelkie podróże do ZEA na najwyższym możliwym poziomie ostrzeżenia - trudno byłoby argumentować, że takiego wpływu nie ma.
  3. Po trzecie: fakt, że biuro podróży nie odwołało jeszcze formalnie imprezy zaplanowanej na kwiecień, nie oznacza, że podróżny nie może skorzystać z prawa do odstąpienia na podstawie art. 47 ust. 4. Prawo to przysługuje podróżnemu niezależnie od decyzji organizatora - to podróżny ocenia, czy zachodzą przesłanki, i składa stosowne oświadczenie. Kluczowy jest stan faktyczny w chwili składania oświadczenia o odstąpieniu, a nie data wyjazdu.
  4. Po czwarte: argument biura, że „linie lotnicze nie przekazały informacji, że loty nie będą wykonywane", jest o tyle wątpliwy, że Wizz Air zawiesił loty z Budapesztu do ZEA aż do 21 września 2026 roku, a inne linie - w tym PLL LOT - wielokrotnie przedłużały zawieszenia. Sytuacja zmienia się dynamicznie, ale trend jest jednoznaczny. Poza tym nie o to chodzi w art. 47 ust. 4 ustawy, czy lot został odwołany czy nie. Równie dobrze możnaby argumentować, że hotel w miejscu docelowym też nie odwołuje póki co rezerwacji i na tej podstawie biuro nie uznaje oświadczenia o odstąpieniu. Nie chodzi jednak o sytuację w podmiotach współpracujących z biurem turystycznym w organizacji wycieczki - ale o nieuniknione i nadzwyczajne okoliczności w miejscu docelowym i najbliższym sąsiedztwie + wpływ na realizację imprezy. Są to zatem przyczyny zewnętrzne, które wystąpiły na terenie ZEA, mając na uwadze fakty i powszechnie dostępny informacje o sytuacji w tym państwie. Występują one również bezpośrednio w destynacjach turystycznych, np. w Dubaju. Co więcej, warto nadmienić, że pomimo potencjalnych strat liczonych w setkach milionów dolarów, zaplanowane w kwietniu 2026 dwa wyścigi z cyklu Grand Prix Formuły 1, które miały się odbyć w Bahrajnie oraz Arabii Saudyjskiej, zostały już oficjalnie odwołane. Stało się tak pomimo tego, że Bahrajn i Arabia Saudyjska nie zostały tak dotknięte atakami, jak Zjednoczone Emiraty Arabskie.

Co zrobić, gdy biuro podróży odmawia uznania odstąpienia od wycieczki i zwrotu pieniędzy?

Jeśli organizator lub pośrednik turystyczny nie uznaje Twojego oświadczenia o odstąpieniu od umowy na podstawie art. 47 ust. 4, warto rozważyć następujące kroki:

  1. Potwierdzenie na piśmie - upewnij się, że oświadczenie o odstąpieniu zostało złożone w formie co najmniej dokumentowej, a najlepiej pisemnej (e-mail z potwierdzeniem dostarczenia, pismo za potwierdzeniem odbioru). Powołaj się na konkretne okoliczności: trwający konflikt zbrojny w ZEA, ostrzeżenie MSZ najwyższego stopnia, zamykanie lotnisk, odwoływanie lotów. Wymień konkretne fakty, które znajdziesz w wiarygodnych doniesieniach medialnych.
  2. Zbieraj dowody - gromadź komunikaty MSZ, informacje o zamknięciu lotnisk i przestrzeni powietrznej, doniesienia o atakach na terytorium ZEA. Im więcej dokumentacji zgromadzisz w momencie składania oświadczenia, tym silniejsza będzie Twoja pozycja.
  3. Nie wpłacaj kolejnych rat - jeśli biuro podróży wzywa do wpłaty kolejnej raty za imprezę, do której składasz oświadczenie o odstąpieniu, rozważ wstrzymanie się z płatnością. Wpłacenie pieniędzy może zostać potraktowane jako akceptacja kontynuowania umowy.
  4. Złóż reklamację - w przypadku odmowy, złóż oficjalną reklamację do organizatora turystyki (nie do pośrednika lub agenta).
  5. Rzecznik konsumentów i UOKiK - w przypadku dalszego sporu pomocny może być miejski lub powiatowy rzecznik konsumentów, a także zgłoszenie sprawy do Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów.
  6. Postępowanie sądowe - w ostateczności podróżny ma prawo dochodzić swoich roszczeń na drodze sądowej. Warto pamiętać, że w sytuacji skutecznego odstąpienia na podstawie art. 47 ust. 4 podróżny może żądać wyłącznie zwrotu wpłat dokonanych z tytułu imprezy turystycznej, bez odszkodowania lub zadośćuczynienia. Organizator turystyki ma dokonać zwrotu poniesionych wpłat w terminie 14 dni od dnia rozwiązania umowy (to następuje w przypadku skutecznego złożenia oświadczenia o odstąpieniu). Po upływie tego terminu, masz prawo żądać odsetek ustawowych za opóźnienie w płatności.

Ważna uwaga: agent turystyczny a organizator turystyki - nie pomyl ich przy składaniu oświadczenia o odstąpieniu lub reklamacji

Warto pamiętać, że portal, za pośrednictwem którego dokonano rezerwacji, może pełnić jedynie rolę agenta turystycznego, a nie organizatora turystyki. W takiej sytuacji podmiotem odpowiedzialnym za realizację umowy - i podmiotem, do którego należy kierować oświadczenie o odstąpieniu - jest organizator turystyki, którego dane powinny znajdować się w umowie. Agent ma obowiązek przekazać Twoje oświadczenie organizatorowi, ale warto równolegle skierować je bezpośrednio do organizatora (choć decydujące będzie to, które dotrze do organizatora wcześniej).

Podsumowanie stanu faktycznego na 18 marca 2026 r. - imprezy turystyczne z destynacją w ZEA

Wojna Stanów Zjednoczonych i Izraela z Iranem trwa już trzeci tydzień. Cieśnina Ormuz pozostaje w dużej mierze zamknięta. Uszkodzone zostało międzynarodowe lotnisko w Dubaju, a wiele dużych linii lotniczych odwołało loty na kilka tygodni. W wyniku działań zbrojnych w Zjednoczonych Emiratach Arabskich zginęły co najmniej trzy osoby (dane nie są spójne, niektóre źródła mówią o większej liczbie ofiar śmiertelnych), a co najmniej kilkadziesiąt zostało rannych. Turyści relacjonują eksplozje, zamknięte lotniska i spędzanie nocy w schronach lub hotelowych garażach.

W tych okolicznościach twierdzenie, że wyjazd turystyczny do ZEA w kwietniu może odbyć się „zgodnie z treścią zawartej umowy", a powołanie się na nadzwyczajne okoliczności „nie ma uzasadnienia", jest w naszej ocenie stanowiskiem, które podróżni powinni kwestionować - korzystając z przysługujących im uprawnień wynikających z ustawy o imprezach turystycznych oraz pomocy uprawnionych organów państwa, takich jak np. rzecznicy praw konsumentów.

Artykuł w pytaniach i odpowiedziach (FAQ)

Czy art. 47 ust. 4 ustawy o imprezach turystycznych pozwala zrezygnować z wycieczki do ZEA, gdy lot nie został odwołany?

Art. 47 ust. 4 pozwala odstąpić od umowy bez opłaty w razie „nieuniknionych i nadzwyczajnych okoliczności […]”. Prawo to przysługuje niezależnie od decyzji organizatora; kluczowy jest stan faktyczny w chwili składania oświadczenia o odstąpieniu dotyczącego wyjazdu do Zjednoczonych Emiratów Arabskich.

Jakie ostrzeżenie wydało polskie MSZ dla podróży do Zjednoczonych Emiratów Arabskich?

Ministerstwo Spraw Zagranicznych nałożyło czwarty stopień ostrzeżenia – „nie podróżuj” – i odradza wszelkie podróże do Zjednoczonych Emiratów Arabskich, wskazując, że „trwa zakrojona na szeroką skalę operacja militarna […], a przestrzeń powietrzna […] pozostaje zamknięta”. Ostrzeżenie dotyczy też Kataru i Jordanii.

Do kiedy Rainbow, Itaka i Coral Travel wstrzymały wyjazdy do ZEA i regionu?

Rainbow odwołał wyjazdy do Omanu, Jordanii i Dubaju do 31 marca 2026 roku. Itaka wstrzymała loty do Abu Zabi, Dubaju, Sharjah i Dohy do 27 marca. Coral Travel anulował loty czarterowe do Zjednoczonych Emiratów Arabskich, oferując bezkosztową zmianę rezerwacji lub pełny zwrot środków.

Ile czasu ma organizator na zwrot wpłat po odstąpieniu na podstawie art. 47 ust. 4?

Organizator turystyki ma zwrócić wpłaty w terminie 14 dni od dnia rozwiązania umowy po skutecznym odstąpieniu na podstawie art. 47 ust. 4. Przysługuje wyłącznie zwrot wpłat, bez odszkodowania lub zadośćuczynienia; po upływie terminu można żądać odsetek ustawowych za opóźnienie.

Co zrobić, gdy biuro podróży odmawia uznania odstąpienia od wycieczki do ZEA?

Należy złożyć oświadczenie co najmniej dokumentowo (najlepiej pisemnie) i powołać konkretne okoliczności, zbierać dowody, rozważyć wstrzymanie kolejnych rat, złożyć reklamację do organizatora turystyki, skorzystać z pomocy rzecznika konsumentów/UOKiK lub dochodzić roszczeń na drodze sądowej.

Prawo
Świadek w sądzie - jak się poruszać, jak się zachować na sali rozpraw, co należy mówić?
06 maja 2026

Zanim świadek zostanie wezwany do składania zeznań, musi dotrzeć pod salę rozpraw. Czego można się spodziewać w budynku sądu i w jaki sposób można się zorientować, ile czasu będzie trzeba w nim spędzić?

Niepełnosprawność 05-R w 2026 roku. Do czego uprawnia orzeczenie? [Przykłady]
06 maja 2026

Symbol przyczyny niepełnosprawności 05-R jest jednym z ważnych elementów orzeczenia. Co oznacza? Czy daje prawo do szczególnych ulg i świadczeń? Na jaką pomoc mogą w 2026 roku liczyć osoby z niepełnosprawnością ruchu? Odpowiadamy na ważne pytania.

NFZ jednak płaci więcej, niż zapowiadał, ale to nadal za mało. Którzy pacjenci odczują ograniczenia w dostępie do badań?
06 maja 2026

Zmiany w zakresie finansowania przez NFZ świadczeń realizowanych ponad limit kontraktu nie są tak drastyczne, jak pierwotnie zapowiadano. To jednak nie oznacza, że pacjenci ich nie odczują. Choć celem jest wyeliminowanie nieprawidłowości, to jednak jednocześnie pogarsza się dostęp pacjentów do badań diagnostycznych.

Rząd pracuje nad zmianami w MOPS. Możliwe (choć niepewne) nowości w zasiłkach rodzinnych i zasiłku celowym
06 maja 2026

Zmiany wynikają z projektu nowelizacji ustawy o pomocy społecznej. Pierwsze dwie nowości w przepisach dotyczą zasiłku celowego, a trzecia zasiłków rodzinnych. Nowelizacja przepisów o zasiłkach rodzinnych - jeżeli wejdzie w życie - jest ważniejsza, gdyż oznacza pośrednie podniesienie progów dochodowych. Dziś zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli przeciętny miesięczny dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty 674 zł. W przypadku niepełnosprawności dziecka limit podniesiony jest do 764 zł. To kwoty w praktyce poniżej minimum socjalnego. Po nowelizacji zastosowanie miałyby limity z systemu pomocy społecznej: od 1 stycznia 2025 r. kwoty kryteriów dochodowych uprawniających do świadczeń z pomocy społecznej dla osoby samotnie gospodarującej wynoszą 1010 zł, a dla osoby w rodzinie – 823 zł.

Nabycie spadku - dwie możliwości dziedziczenia, dwa sposoby potwierdzenia praw
06 maja 2026

Śmierć bliskiej osoby powoduje potrzebę uporządkowania spraw związanych z jej odejściem. Dobrze jest zająć się tą kwestią w możliwie nieodległym terminie, w szczególności gdy zmarła osoba prowadziła jakąś działalność gospodarczą. Jakie są możliwości nabycia spadku i w jaki sposób dopełnić formalności?

KE zaakceptowała polską umowę SAFE. Podpisanie umowy już w ten piątek
05 maja 2026

Komisja Europejska zaakceptowała polską umowę pożyczkową SAFE. To blisko 190 mld zł dla armii i przemysłu zbrojeniowego - poinformował we wtorek wieczorem na platformie X wicepremier, szef MON Władysław Kosiniak-Kamysz. Umowa ma być podpisana w najbliższy piątek.

Alimenty na dziecko w 2026 roku. Ile wynoszą? Kiedy rodzic nie musi płacić?
05 maja 2026

Wokół obowiązku alimentacyjnego rodziców względem dzieci narosło wiele mitów. Co wpływa na wysokość alimentów? Czy jest granica wieku, do której płaci się alimenty? Co w przypadku tzw. opieki naprzemiennej? Oto przydatny poradnik.

Od 8 lipca korzystając z usług przedsiębiorcy możemy stać się przymusowo jego pracodawcą. Dlaczego umowa o pracę jest najbardziej dyskryminowaną fiskalnie formą działalności?
05 maja 2026

Uchwalona (i podpisana) przez Prezydenta nowelizacja ustawy o PIP może od 8 lipca 2026 r. zdezorganizować i nawet częściowo zniszczyć nie tylko polski biznes, lecz również tysiące nieprowadzących działalności gospodarczej podmiotów korzystających z usług samozatrudnionych, przy okazji likwidując również ich firmy – pisze prof. dr hab. Witold Modzelewski. Tu wszyscy będą poszkodowani: zleceniodawcy, zleceniobiorcy, budżet państwa, samorząd terytorialny, ZUS, a nawet instytucje publiczne. Pomysł, aby urzędnik mógł arbitralnie narzucać stronom umowy dużo bardziej niekorzystną formę opodatkowania (i „oskładkowania), jest aktem wrogości wobec obywateli choć na usprawiedliwienie naszej klasy politycznej zasługuje tylko to, że jest to „unijny import regulacyjny”, czyli tak każe Bruksela.

4 tys. zł miesięcznie z ZUS świadczenia wspierającego dla niepełnosprawnych w 2026. Czy będą zmiany w 2027 r.
06 maja 2026

Od 1 stycznia 2026 roku grono uprawnionych do świadczenia wspierającego zostało rozszerzone po raz trzeci i ostatni. Do systemu weszły osoby z poziomem potrzeby wsparcia określonym na 70–77 punktów, co zamknęło trzyletni harmonogram wdrażania jednej z największych reform wsparcia dla osób z niepełnosprawnościami od lat.

Udostępnienie danych z rejestrów mieszkańców oraz rejestru PESEL. Opłaty od 0,30 zł do 31 zł [Projekt rozporządzenia z 30 kwietnia 2026 r.]
06 maja 2026

W poniedziałek, 4 maja 2026 r. do uzgodnień międzyresortowych, konsultacji publicznych i do opiniowania trafił projekt rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie opłat za udostępnianie danych z rejestrów mieszkańców oraz rejestru PESEL. Chodzi o wprowadzenie dla określonej grupy podmiotów możliwości pobrania za odpłatnością dodatkowych danych z rejestru PESEL.

pokaż więcej
Proszę czekać...