Frankowy aneks pod lupą TSUE - kredyt złotowy zamieniony na frankowy. Adwokat: ten wyrok może otworzyć nowy rozdział sporów z bankami

Karolina Pilawska
Adwokat, wspólnik w kancelarii Pilawska Zorski Adwokaci
rozwiń więcej
Trybunał Sprawiedliwości UE / Frankowy aneks pod lupą TSUE - kredyt złotowy zamieniony na frankowy. Adwokat: ten wyrok może otworzyć nowy rozdział sporów z bankami / Shutterstock

30 kwietnia 2026 roku Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej wyda wyrok w polskiej sprawie C-246/25 Hańczynek, który może mieć istotne znaczenie dla tysięcy konsumentów posiadających kredyty przewalutowane z PLN na CHF na podstawie aneksów do umów. To segment sporów bankowych, który dotychczas pozostawał w cieniu klasycznych spraw frankowych, choć skala problemu jest realna. Jako pełnomocnik kredytobiorczyni w tej sprawie obserwuję, że rozstrzygnięcie może wykraczać daleko poza indywidualny interes stron. Trybunał odpowie bowiem na pytanie fundamentalne: jakie skutki prawne powinno wywoływać stwierdzenie abuzywności postanowień zawartych nie w samej umowie kredytu, lecz w późniejszym aneksie, który całkowicie zmienił jej charakter.

Kredyt złotowy, który stał się frankowym

Stan faktyczny jest typowy dla praktyki bankowej sprzed lat. Konsument zawierał kredyt hipoteczny w złotych polskich, oprocentowany według stawki WIBOR, a następnie, po przedstawieniu przez bank propozycji „korzystnej zmiany warunków” i zmniejszenia raty, podpisywał aneks przewalutowujący zobowiązanie na franki szwajcarskie. W efekcie klient, który początkowo nie decydował się na produkt walutowy, trafiał do systemu obciążonego ryzykiem kursowym, spreadami walutowymi oraz mechanizmami opartymi o tabele kursowe ustalane jednostronnie przez bank. To właśnie ten moment, czyli podpisanie aneksu, jest osią obecnego sporu.

Co rozstrzygnie TSUE?

Pytanie prejudycjalne do TSUE skierował Sąd Okręgowy w Warszawie, XXVIII Wydział Cywilny, SSR del. Michał Maj, w sprawie o sygn. akt XXVIII C 23020/22, z powództwa konsumentki przeciwko BNP Paribas Bank Polska S.A. (następcy prawnemu Banku Gospodarki Żywnościowej S.A.). Kredyt hipoteczny w złotych polskich zaciągnięty w 2007 roku aneksem z 2008 roku został przewalutowany na tzw. kredyt frankowy.

Sąd krajowy uznał, że postanowienia aneksu dotyczące przeliczeń walutowych oraz przerzucenia na konsumenta ryzyka kursowego mogą stanowić niedozwolone postanowienia umowne w rozumieniu Dyrektywy 93/13. Powstało jednak kluczowe pytanie o skutki takiej oceny. Czy w razie nieważności aneksu upada wyłącznie sam aneks, a umowa kredytu nadal obowiązuje w swojej pierwotnej, złotowej wersji? Taki wariant oznaczałby, że strony pozostają związane kredytem PLN, a spór dotyczyłby przede wszystkim nadpłat wynikających z wadliwej zmiany warunków umowy. Czy też nieważność aneksu powinna prowadzić do nieważności całej umowy kredytu? Wówczas skutki byłyby znacznie dalej idące. Strony musiałyby wzajemnie rozliczyć spełnione świadczenia, a odpowiedzialność banku byłaby zdecydowanie szersza niż w przypadku upadku samego aneksu.

To nie tylko techniczny spór o umowę

To nie jest wyłącznie akademicka dyskusja o konstrukcji prawnej aneksu. To spór o granice odpowiedzialności przedsiębiorcy wobec konsumenta. Jeżeli bank poprzez późniejszy aneks wprowadza do relacji umownej mechanizmy sprzeczne z prawem konsumenckim, naturalne jest pytanie, czy skutki mają zostać ograniczone wyłącznie do tego dokumentu, czy też powinny objąć całą relację kontraktową, którą ten aneks zasadniczo przekształcił. W praktyce chodzi także o skuteczność ochrony konsumenta. Prawo unijne od lat podkreśla, że sankcje za stosowanie nieuczciwych warunków muszą mieć realny, odstraszający charakter.

Nowa fala sporów?

Jeżeli Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej przyjmie szeroką wykładnię ochrony konsumenta, polskie sądy mogą stanąć przed nową falą spraw, tym razem nie klasycznych Frankowiczów, lecz osób, które zostały „wprowadzone do CHF” dopiero aneksem. To grupa często pomijana w debacie publicznej, mimo że ich sytuacja prawna bywa równie problematyczna.

Sygnał dla rynku bankowego

Niezależnie od kierunku rozstrzygnięcia wyrok będzie istotnym sygnałem dla sektora bankowego. Potwierdzi bowiem albo ograniczy możliwość traktowania późniejszych aneksów jako bezpiecznego sposobu przebudowy pierwotnych umów kosztem konsumenta, co obserwuję w ostatnim czasie w stosunku do kredytów hipotecznych w złotych polskich opartych o WIBOR. W mojej ocenie era sporów bankowych w Polsce dawno przestała dotyczyć wyłącznie kredytów frankowych sensu stricto. Dziś sądy coraz częściej badają cały model relacji bank - konsument: transparentność, uczciwość kontraktową i równowagę stron. Sprawa C-246/25 jest kolejnym etapem tego procesu.

adw. Karolina Pilawska - Pilawska Zorski Adwokaci (www.pzadwokaci.pl)

oprac. Paweł Huczko
rozwiń więcej
Prawo
Nowe wzory aktów małżeństwa umożliwią USC transkrypcję zagranicznych małżeństw jednopłciowych - jest już rozporządzenie z 22.05.2026
25 maja 2026

Minister Cyfryzacji oraz Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji 22 maja 2026 podpisali rozporządzenie określające nowe wzory aktów małżeństwa. Umożliwi to urzędom stanu cywilnego w całej Polsce transkrypcję zagranicznych aktów małżeństw jednopłciowych – dotychczas USC odmawiały (poza niedawnym wyjątkiem w Warszawie). Rozporządzenie wchodzi w życie pod koniec sierpnia.

Zaskakujące ceny paliwa we wtorek. Ile zapłacimy za benzynę i olej napędowy?
25 maja 2026

W najnowszym obwieszczeniu minister energii określił ceny benzyny i oleju napędowego na wtorek – ich wysokość to prawdziwa niespodzianka. Sprawdźmy, ile maksymalnie kierowcy zapłacą za paliwo na stacjach benzynowych w dniu 26 maja.

8 miesięcy ograniczenia wolności za kradzież kabli ze stacji ładowania EV oraz zwrot 15,5 tys. zł – precedensowy wyrok
25 maja 2026

Sąd Rejonowy w Głogowie skazał mężczyznę za kradzież dwóch kabli ładujących ze stacji Powerdot w Przemkowie (woj. dolnośląskie). Wyrok: 8 miesięcy ograniczenia wolności + 240 godzin nieodpłatnych prac społecznych + zwrot pełnej wartości (niemal 15,5 tys. zł). To pierwszy szeroko nagłośniony wyrok w Polsce dotyczący kradzieży kabli z infrastruktury do ładowania pojazdów elektrycznych.

Świadek w sądzie ma prawo do zwrotu kosztów - co przysługuje?
25 maja 2026

Udział w rozprawie sądowej przez świadka jest związany z poniesieniem przez wezwanego wymiernych kosztów albo utraty zarobku bądź dochodu z powodu stawiennictwa w sądzie. Świadek na swój wniosek ma prawo do rekompensaty finansowej z tym związanej

Podatek od tarasu i podjazdu samochodowego w 2026 r. – te przepisy już obowiązują, a niewielu właścicieli nieruchomości jest świadomych konieczności poniesienia tej opłaty
25 maja 2026

Niewielu właścicieli nieruchomości jest świadomych, że wykonanie przydomowego tarasu lub podjazdu samochodowego (którego podłoże zostało np. zabetonowane) – jeżeli wystąpią określone w ustawie przesłanki w zakresie wyłączenia określonej powierzchni nieruchomości z tzw. powierzchni biologicznie czynnej, a powierzchnia nieruchomości przekracza ustawowy próg – może wiązać się z koniecznością ponoszenia cyklicznej opłaty, jaką jest opłata za tzw. zmniejszenie naturalnej retencji terenowej. Potocznie bywa ona określana „podatkiem” od deszczu, ale w związku z tym, że obowiązek jej ponoszenia – zgodnie z prawem wodnym – uzależniony jest m.in. od wielkości nieprzepuszczalnej (dla wód opadowych), utwardzonej, powierzchni nieruchomości – można określić ją również „podatkiem” od tarasu czy podjazdu samochodowego.

Sprzedawcy obciążają klientów opłatą za płatność kartą. Aby było to dozwolone, muszą być spełnione te warunki
25 maja 2026

Płatności bezgotówkowe stały się codziennością. Korzystamy nie tylko z kart, lecz także z telefonów i zegarków, a opór przed korzystaniem z nowych rozwiązań jest coraz mniejszy. Trudno też zaprzeczać związanej z tym wygodzie, jednak coraz częściej mówi się też o jej kosztach.

Pracodawca nie może pozbawić pracownika podwyżki z powodu częstych nieobecności. Sąd Najwyższy nie miał wątpliwości
25 maja 2026

Częste nieobecności w pracy nie mogą podstawą do pozbawiania pracownika podwyżek wynagrodzenia i odmowy wypłaty składników dodatkowych. Owszem, nieobecność ma związek z wydajnością, ale trzeba stosować sieć obiektywnych wzorców.

Zesłanie Ducha Świętego. Jedno z najważniejszych świąt w Kościele katolickim
24 maja 2026

Pięćdziesiąt dni po Zmartwychwstaniu Chrystusa Kościół katolicki obchodzi uroczystość Zesłania Ducha Świętego, nazywaną Zielonymi Świątkami. To jedno z najważniejszych świąt chrześcijańskich upamiętnia zesłanie Ducha Świętego na apostołów i symbolicznie kończy okres wielkanocny.

Tuje do 2,2 metra? MRiT: Prawo budowlane nie reguluje kwestii żywopłotów i wysokości roślin. A sądy drobiazgowo analizują zacienienie nieruchomości
25 maja 2026

Ministerstwo Rozwoju i Technologii informuje, że przepisy Prawa budowlanego nie regulują kwestii dotyczących roślin, nasadzeń i żywopłotów, w tym wysokości roślinności rosnącej na terenie nieruchomości, odległości roślinności od budynków, obiektów budowlanych, czy granic nieruchomości. Zaś wyroki sądów na podstawie art. 144 kodeksu cywilnego są bardzo różne. W niektórych sytuacjach faktycznych sąd uznawał, że trzeba przyciąć żywopłot do wysokości 2 m, a w innych przypadkach nawet rośliny o wysokości ponad 6 metrów były dla sądu akceptowalne. A zatem nieprawdziwe są pojawiające się w przestrzeni medialnej informacje (powołujące się m.in. na te przepisy), że dopuszczalna wysokość żywopłotu, to 2,2 metra.

Urlop wypoczynkowy w 2026 r. - kiedy i komu przysługuje (aktualne zasady). Wymiar, udzielanie, odwoływanie, staż pracy a urlop i inne przypadki
23 maja 2026

Urlop wypoczynkowy jest jednym z podstawowych uprawnień pracownika zatrudnionego na podstawie umowy o pracę. Ma on charakter coroczny, płatny i niezbywalny, co oznacza, że pracownik nie może się go zrzec, a pracodawca ma obowiązek prawidłowo go udzielać. Naruszenie przepisów urlopowych, w szczególności nieudzielenie pracownikowi przysługującego urlopu, może skutkować odpowiedzialnością wykroczeniową pracodawcy i karą grzywny. Jakie zasady udzielania i wykorzystywania urlopu wypoczynkowego obowiązują w 2026 roku?

pokaż więcej
Proszę czekać...