Dziś zasiłek celowy z MOPS jest jednorazowy. Na konkretny cel - zakup leków, jedzenia, odzieży, drobny remont. Prowadzi to do wielokrotnego składania powtarzalnych wniosków o ten zasiłek (nawet co kilka miesięcy). Powtarzalnych, czyli na ten sam cel. Np. ktoś potrzebuje z MOPS 200 zł na lek każdego miesiąca. I ma tak trudną sytuację dochodową, że bez problemu otrzymuje od MOPS zasiłek celowy na pokrycie tego wydatku przez 2 miesiące. Czyli 400 zł. MOPS się zgadza, wydaje decyzję i potrzebujący ma przelew 400 zł na konto. Mijają dwa miesiące. Lek jest dalej potrzebny. Więc emeryt czy rencista składa wniosek o kolejny zasiłek celowy. MOPS go pozytywnie rozpatruje. I tak co kilka miesięcy. Absurd tego dostrzegło Ministerstwo Rodziny i proponuje, aby w danym roku była możliwość złożenia jednego wniosku na zasiłek celowy - będzie wypłacany w ratach. W przypadku wydatków powtarzalnych (np. na leki, jedzenie) zasiłek celowy ma szansę upodobnić się do zasiłku pielęgnacyjnego (obecnie 215,84 zł) - jego beneficjenci będą otrzymywali płatności z MOPS raz w miesiącu (w przykładzie 200 zł miesięcznie na leki, łącznie w roku 2400 zł). Z tą różnicą, że zasiłek celowy jest uznaniowy i ratalna wypłata jest możliwa przez rok (potem potrzebna będzie nowa decyzja MOPS).
- Nowelizacja ustawy o pomocy społecznej zmieni zasiłek celowy z jednorazowego świadczenia na powtarzalne
- Nowelizacja nie zbliża zasiłku celowego do zasiłku pielęgnacyjnego, czego od dawna oczekują osoby zmuszone do korzystania ze wsparcia MOPS
- Pomimo nowelizacji zasiłek celowy dalej jest uznaniowy (zasiłek pielęgnacyjny nie ma tego ograniczenia - prawo do niego wynika z przepisów) oraz z ograniczonym horyzontem czasowym do roku (cechy tej nie ma zasiłek pielęgnacyjny).
- Zasiłek pielęgnacyjny - przesłanki otrzymania (źródło gov.pl)
Dziś (przed nowelizacją) jest tak:
Staruszek nie ma prawa do emerytury. W wieku 78 lat potrzebuje przez cały rok dopłat z MOPS na jedzenie. Otrzymał na ten cel zasiłek celowy 300 zł. Kwota pozwala za zakup jedzenia przez okres 2 miesięcy Po tym okresie staruszek składa drugi wniosek o zasiłek celowy. Znowu o 300 zł. MOPS ponownie rozpatruje ten wniosek. I jak za pierwszym razem uznaje, że zasiłek jest zasadny. I ta procedura może powtarzać się kolejne razy w ciągu roku.
Zasiłek celowy ma zazwyczaj niskie kwoty - żadnym zaskoczeniem nie jest wypłata przez MOPS 200 zł tego zasiłku (jednorazowo). To częsta sytuacja. Zestawmy kwotę 200 zł z nakładem pracy (i powtarzaniem tego procesu kilka razy w roku) zarówno po stronie np. osoby niepełnosprawnej jak i MOPS. Dlatego rząd proponuje poniższą nowelizację:
Nowelizacja ustawy o pomocy społecznej zmieni zasiłek celowy z jednorazowego świadczenia na powtarzalne
Tak wynika z najnowszego projekcie ustawy o pomocy społecznej. Link do projektu:
Oddajmy głos autorom nowelizacji:
„Jednocześnie przewidziano dodanie ust. 2a, stanowiącego możliwości wypłaty zasiłku celowego jednorazowo lub w transzach przez okres nie dłuższy niż 1 rok kalendarzowy, co ma na celu doprecyzowanie charakteru zasiłku celowego jako świadczenia związanego z określonym celem, a nie z jednorazowym aktem wypłaty. Rozwiązanie to eliminuje konieczność wielokrotnego składania wniosków w przypadku wydatków o charakterze ciągłym lub powtarzalnym, ogranicza nadmierne obciążenia administracyjne po stronie osób korzystających z pomocy społecznej oraz jednostek organizacyjnych pomocy społecznej oraz zwiększa racjonalność i efektywność udzielanego wsparcia.”
Jeżeli projekt zostanie uchwalony przez Sejm, to zasiłek celowy może być wypłacony jednorazowo lub w transzach przez okres nie dłuższy niż 1 rok kalendarzowy.
Nowelizacja nie zbliża zasiłku celowego do zasiłku pielęgnacyjnego, czego od dawna oczekują osoby zmuszone do korzystania ze wsparcia MOPS
Zasiłek celowy to pomoc, którą można dostać na pokrycie podstawowych, pilnych potrzeb życiowych. Chodzi np. o jedzenie, leki i leczenie, opał, ubrania, niezbędne rzeczy do domu, drobne naprawy w mieszkaniu czy koszty pogrzebu.
Co do zasady taki zasiłek przysługuje osobie lub rodzinie, których dochód jest niższy niż ustawowe kryterium dochodowe (w podanej sprawie było to 776 zł dla osoby samotnej). Oprócz tego musi występować jakaś trudna sytuacja życiowa, np. choroba, bezrobocie czy inne okoliczności uzasadniające pomoc.
Wyjątkowo pomoc może dostać także ktoś, kto przekracza kryterium dochodowe. W szczególnie uzasadnionych przypadkach przyznaje się wtedy tzw. specjalny zasiłek celowy. Jego wysokość jest ograniczona i nie trzeba go zwracać.
Zasiłek celowy jest uznaniowy. Wynika to przepisów, w których ustawodawca użył zwrotu "może być przyznany". Kontrola decyzji opartej na uznaniu administracyjnym ma ograniczony zakres i sprowadza się do zbadania, czy zaskarżona decyzja nie nosi cech dowolności, tj. czy organ administracji wybrał prawnie dopuszczalny sposób rozstrzygnięcia oraz czy wyboru takiego dokonał po ustaleniu i rozważeniu wszystkich okoliczności istotnych dla sprawy. W takich przypadkach kontrola sądowa obejmuje proces wydania decyzji (spełnienie przez organ wymogów proceduralnych), ustalanie stanu faktycznego jako elementu tego procesu czy wszechstronność oceny faktów. Nie ulega zatem wątpliwości, że decyzja uznaniowa winna być oparta o wszechstronne ustalenie wszystkich okoliczności sprawy w zakresie sytuacji materialnej i dochodowej oraz potrzeb wnioskodawcy, a także analizę tej sytuacji w odniesieniu do możliwości finansowych organu udzielającego pomocy.
Źródło cytatu: Wyrok WSA w Olsztynie z dnia 10 czerwca 2025 r., sygn. II SA/Ol 126/25
Pomimo nowelizacji zasiłek celowy dalej jest uznaniowy (zasiłek pielęgnacyjny nie ma tego ograniczenia - prawo do niego wynika z przepisów) oraz z ograniczonym horyzontem czasowym do roku (cechy tej nie ma zasiłek pielęgnacyjny).
Zasiłek pielęgnacyjny - przesłanki otrzymania (źródło gov.pl)
Link Wysokość zasiłku pielęgnacyjnego wynosi 215,84 zł miesięcznie (od 2019 r.!)
Zasiłek pielęgnacyjny przyznaje się w celu częściowego pokrycia wydatków wynikających z konieczności zapewnienia opieki i pomocy innej osoby w związku z niezdolnością do samodzielnej egzystencji.
Zasiłek pielęgnacyjny przysługuje:
- niepełnosprawnemu dziecku;
- osobie niepełnosprawnej w wieku powyżej 16 roku życia, jeżeli legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności;
- osobie niepełnosprawnej w wieku powyżej 16 roku życia legitymującej się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, jeżeli niepełnosprawność powstała w wieku do ukończenia 21 roku życia;
- osobie, która ukończyła 75 lat.
Zasiłek pielęgnacyjny nie przysługuje:
- osobie uprawnionej do dodatku pielęgnacyjnego;
- osobie umieszczonej w instytucji zapewniającej nieodpłatnie całodobowe utrzymanie;
- jeżeli członkowi rodziny przysługuje za granicą świadczenie na pokrycie wydatków związanych z pielęgnacją tej osoby, chyba że przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego lub dwustronne umowy o zabezpieczeniu społecznym stanowią inaczej.