W mediach pojawiają się co jakiś czas informacje trwożące mieszkańców bloków, którzy postanowili zabudować sobie balkon. Czy faktycznie muszą się bać, że nie wystąpili o pozwolenie na budowę, czy rozbudowę? Czy muszą obawiać się nakazu usunięcia tej zabudowy na własny koszt? Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego - wyrażonym w cytowanym niżej wyroku - zabudowa balkonu witryną szklaną w ramach PCV nie daje podstaw do kwalifikacji robót do rozbudowy w rozumieniu art. 3 pkt 6 ustawy - Prawo budowlane. NSA uznał, że tego typu konstrukcji nie regulują wprost przepisy Prawa budowlanego. A zatem nie trzeba występować o pozwolenie na budowę ani zgłaszać takich prac do nadzoru budowlanego. Ponadto § 14a ust. 2 rozporządzenia MSWiA w sprawie warunków technicznych użytkowania budynków mieszkalnych dopuszcza wprost instalowanie na budynku mieszkalnym wielorodzinnym urządzeń związanych z użytkowaniem budynku lub mieszkania, jak: kraty, żaluzje, rolety, zabudowy balkonów i loggii.
- Wyrok NSA w sprawie zabudowy balkonu
- Na czym polegała zabudowa balkonu w tej sprawie
- Nadzór budowlany: to jest rozbudowa, trzeba było wystąpić o pozwolenie na budowę – nakazujemy rozbiórkę zabudowy balkonu
- NSA: to nie jest rozbudowa, Prawo budowlane tego typu prac nie reguluje
- Uwaga na zabudowy zwiększające powierzchnię lub kubaturę
- Rozporządzenie w sprawie warunków technicznych użytkowania budynków mieszkalnych
- Czy potrzebna zgoda spółdzielni i wspólnoty mieszkaniowej?
Wyrok NSA w sprawie zabudowy balkonu
Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 22 czerwca 2016 r. (sygn. akt: II OSK 2543/14) stwierdził: "(…) fakt zabudowy balkonu witryną szklaną w ramach PCV nie daje podstaw do kwalifikacji robót do rozbudowy w rozumieniu art. 3 pkt 6 ustawy - Prawo budowlane. Tego typu konstrukcji nie regulują wprost przepisy ustawy - Prawo budowlane". Dlatego też – zdaniem NSA – nie było podstaw do kwalifikacji takiej konstrukcji jako obiektu budowlanego lub jego części, a montażu takiej nietrwałej konstrukcji zabudowy balkonu jako budowy w rozumieniu Prawa budowlanego W konsekwencji nie było – zdaniem NSA - podstaw do nakazania rozbiórki tej zabudowy balkonu.
W tym wyroku NSA uchylił:
1) decyzje Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego utrzymujące w mocy wcześniejsze decyzje Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego i Wojewódzkiego Inspektor Nadzoru Budowlanego, które nakazywały pewnemu obywatelowi rozbiórkę samowolnej zabudowy balkonu w bloku mieszkalnym wielorodzinnym.
2) wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 15 maja 2014 r., sygn. akt VII SA/Wa 62/14, który utrzymywał w mocy ww. decyzje organów nadzoru budowlanego.
Na czym polegała zabudowa balkonu w tej sprawie
Pewna Pani, współwłaścicielka mieszkania w bloku wykonała na własny koszt zabudowę balkonu należącego do tego mieszkania oknami drewnianymi, a potem te okna wymieniła na witryny szklane w ramach z PCV. Wskutek tej zabudowy powstało pomieszczenie mieszkalne o wymiarach 2,20-m x 1,55m x 2,65m. Na tę zabudowę inwestorka nie uzyskała pozwolenia na budowę.
Nadzór budowlany: to jest rozbudowa, trzeba było wystąpić o pozwolenie na budowę – nakazujemy rozbiórkę zabudowy balkonu
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego a potem Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego uznali, że jest to samowola budowlana i nakazali rozbiórkę zabudowy balkonu (podtrzymali decyzję o rozbiórce). Zdaniem GINB:
1) wykonane roboty budowlane polegające na zabudowie balkonu, w wyniku której powstało pomieszczenie mieszkalne, stanowią „rozbudowę kubaturowego obiektu budowlanego”, którym w omawianej sprawie jest budynek mieszkalny wielorodzinny.
2) rozbudowa taka stanowi w świetle art. 3 pkt 6 ustawy – Prawo budowlane - budowę. A wykonanie robót budowlanych stanowiących rozbudowę obiektu budowlanego wymaga, w myśl art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego, pozwolenia na budowę.
3) zabudowa balkonu doprowadziła do zmiany jego funkcji na pomieszczenie mieszkalne, co równoznaczne jest z rozbudową całego budynku mieszkalnego o pokój.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał końcowo, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego słusznie wydał decyzję nakazującą rozbiórkę samowolnie wybudowanej zabudowy balkonu.
Obywatelka, która zabudowała sobie ten balkon złożyła od decyzji GINB skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie ale ten w wyroku z 15 maja 2014 r. podtrzymał decyzję GINB i wyżej zaprezentowaną argumentację tego organu nadzoru budowlanego.
NSA: to nie jest rozbudowa, Prawo budowlane tego typu prac nie reguluje
Ostatnią deską ratunku przed rozbiórką zabudowy balkonu była skarga kasacyjna do Naczelnego Sądu Administracyjnego. I ta decyzja okazała się zbawienna dla naszej „inwestorki” – jak ją określały organy nadzoru budowlanego w ślad za terminologią Prawa budowlanego.
Bowiem NSA uznał, że fakt zabudowy balkonu witryną szklaną w ramach PCV nie daje podstaw do kwalifikacji robót do rozbudowy w rozumieniu art. 3 pkt 6 ustawy - Prawo budowlane. Zdaniem NSA tego typu konstrukcji nie regulują wprost przepisy ustawy - Prawo budowlane.
W ocenie NSA nie ma usprawiedliwionych podstaw do kwalifikacji takiej konstrukcji do obiektu budowlanego lub jego części, a montażu takiej nietrwałej konstrukcji zabudowy balkonu jako budowy w rozumieniu art. 48 ust. 1 w zw. z art. 3 pkt 6 ustawy - Prawo budowlane.
A zatem – jak ocenił Naczelny Sąd Administracyjny - nie było podstaw prawnych ani faktycznych do nakazania rozbiórki zabudowy balkonu.
Uwaga na zabudowy zwiększające powierzchnię lub kubaturę
Warto też zauważyć, że w innym wyroku (z 15 czerwca 2016 r. – sygn. II OSK 2484/14) NSA stwierdził, że – w rozumieniu Prawa budowlanego - rozbudową jest zmiana charakterystycznych parametrów istniejącego obiektu budowlanego, jak kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość. A zatem taka zabudowa balkonu, która zwiększyłaby jego powierzchnię czy kubaturę mogłaby być uznana już za rozbudowę na którą trzeba uzyskać pozwolenie na budowę.
Rozporządzenie w sprawie warunków technicznych użytkowania budynków mieszkalnych
Warto też w omawianym kontekście zacytować przepis § 14a ust. 2 Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 16 sierpnia 1999 r. w sprawie warunków technicznych użytkowania budynków mieszkalnych - Dz.U. 1999 nr 74 poz. 836 – ost. zm. Dz.U. 2009 nr 205 poz. 1584, który brzmi: 2. Na budynku mieszkalnym wielorodzinnym mogą być instalowane urządzenia związane z użytkowaniem budynku lub mieszkania, jak: kraty, żaluzje, rolety, zabudowy balkonów i loggii.
A więc jest to konkretny przepis, który pozwala na wykonywaniu takich zabudów.
Czy potrzebna zgoda spółdzielni i wspólnoty mieszkaniowej?
Pamiętać też należy, że w blokach spółdzielczych na zabudowę balkonu trzeba z reguły uzyskać zgodę spółdzielni mieszkaniowej.
Natomiast w blokach należących do wspólnoty mieszkaniowej nie jest to takie jasne. Różnie na ten temat orzekały sądy. Zdaniem ekspertów balkon lub taras w zależności od położenia w budynku i funkcji określonej w koncepcji architektonicznej może stanowić zarówno część wspólną budynku, jak i część składową lokalu do którego przylega.
W uchwale Sądu Najwyższego z 7 marca 2008 r. (sygn. III CZP 10/08) stwierdzono, że elementy architektonicznej konstrukcji balkonu trwale połączone z bryłą budynku i na ogół usytuowane na zewnątrz w stosunku do przestrzeni wykorzystywanej do wyłącznego zaspokajania potrzeb mieszkaniowych przez osoby zamieszkałe w lokalu uznać należy za takie części budynku, które nie służą wyłącznie do użytku właściciela lokalu, zatem – na podstawie art. 3 ust. 2 ustawy o własności lokali – powinny być kwalifikowane jako stanowiące nieruchomość wspólną.
Podobnie uznał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 10 marca 2022 r. ( sygn. II OSK 835/19), który orzekł, że w takim przypadku to wspólnota mieszkaniowa ma obowiązek usunąć nieprawidłowości stanu technicznego balkonów budynku a nie poszczególni właściciele lokali z balkonami.
A w przypadku nieruchomości wspólnej wszelkie prace budowlane jej dotyczące wymagają zgody wspólnoty mieszkaniowej.