Oszustwa wciąż skuteczne? Co drugi senior ma z nimi do czynienia, mimo rosnącej wiedzy

• Klasyczna metoda „na wnuczka”
• Zachowania seniorów w przypadku zagrożenia

Badanie Banku Pocztowego wskazało też, że najczęściej stosowanymi metodami przestępczymi były oszustwa na dopłatę do paczki i na pracownika banku (oba po 17 proc.) oraz wyłudzenia przez e-mail i sms (16 proc.).

Jak poinformowali autorzy badania, poczucie bezpieczeństwa seniorów ustabilizowało się wobec wyników z 2024 r. Obecnie z próbami oszustwa styczność miało 46 proc. seniorów, czyli o 3 pkt proc. mniej niż w 2024 r.

Klasyczna metoda „na wnuczka”

Cytowany w badaniu dyrektor biura komunikacji i PR w Banku Pocztowym Bartosz Trzciński podkreślił, że wiedza seniorów na temat oszustw rośnie. Jak podał, np. znajomość tzw. metody na fotowoltaikę wzrosła z 21 proc. trzy lata temu do 34 proc. obecnie. Kolejne 71 proc. seniorów zna oszustwo dotyczące dopłaty do paczki, a 72 proc. na pracownika banku. Najbardziej rozpoznawalną pozostaje jednak klasyczna metoda „na wnuczka”, którą potrafi wskazać 85 proc. badanych (spadek o 4 pp. w stosunku do 2024 r.)

„Jednocześnie seniorzy wciąż mają ograniczoną wiedzę o nowszych, typowo internetowych formach oszustw. W analizowanych danych widać wyraźne różnice pokoleniowe – wraz z wiekiem spada znajomość takich technik jak »oszustwa w grach online” (młodzież: 53 proc., dorośli: 33 proc., seniorzy: 22 proc.), „deepfake” (48 proc., 35 proc., 28 proc.) czy „wiadomości hakerskie z szantażem o kompromitujących materiałach” (48 proc., 41 proc., 32 proc.)” - zauważyli autorzy badania.

Dodali, że również phishing (próba wyłudzenia danych) jest lepiej rozpoznawalnych przez młodych (66 proc.) niż przez seniorów (55 proc.). Zdaniem autorów badania, dane te pokazują, że „mimo rosnącej świadomości, seniorzy wciąż słabiej orientują się w cyfrowych mechanizmach przestępstw, które dominują w sieci”.

Zachowania seniorów w przypadku zagrożenia

Dodatkowo, 78 proc. seniorów uważa, że asertywność w kontaktach z nieznajomymi chroni przed oszustwem, a połowa uznaje rozmowy z dziećmi o zagrożeniach za skuteczny sposób ochrony. W przypadku próby oszustwa, 37 proc. seniorów w pierwszej kolejności kontaktuje się z bankiem, a 32 proc. zgłasza sprawę na policję.

„W badaniu rysuje się też wyraźny kontrast pokoleniowy. Seniorzy czują się mniej pewnie w internecie, ale lepiej rozpoznają klasyczne oszustwa” - wskazali autorzy. Jak dodali, młodzież swobodnie porusza się w sieci, jednak częściej lekceważy zagrożenia w prawdziwym życiu. „Seniorzy pozostają też grupą, która najczęściej uważa, że każdy – bez względu na wiek – może paść ofiarą oszustwa (np. przy piramidach finansowych – 51 proc.). Młodzież z kolei częściej przypisuje konkretne oszustwa wybranym grupom wiekowym” - dodali autorzy.

Badanie zrealizował SW Research na grupie 1032 osób; osób w wieku 60+ lat było 368, ich dzieci w wieku 40+ lat - 363 ankiet, a młodzieży w wieku 15-18 lat - 301.