Skarbówka jasno o uldze prorodzinnej przy opiece naprzemiennej po rozwodzie: próg dochodowy, porozumienie rodziców i granice samodzielnego rozliczenia

• Stan faktyczny: rozwód, opieka naprzemienna i dochód powyżej progu
• Pytanie do skarbówki i stanowisko podatniczki
• Ulga prorodzinna w ustawie o PIT – literalne brzmienie przepisów
• Władza rodzicielska w praktyce, nie tylko na papierze
• Opieka naprzemienna a podział ulgi prorodzinnej
• Miejsce zamieszkania dzieci a kwestia podziału ulgi
• Ostateczne rozstrzygnięcie skarbówki

Jedna z takich spraw zakończyła się interpretacją indywidualną z 5 stycznia 2026 r., wydaną przez Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej, sygn. 0115-KDIT2.4011.595.2025.3.DT. Dokument ten pokazuje bardzo wyraźnie, gdzie skarbówka stawia granice i dlaczego nie zawsze można rozliczyć ulgę „po swojemu”, nawet jeśli życie rodzinne wydaje się na to wskazywać. Interpretacja dotyczy konkretnej sytuacji: rozwiedzionej matki, dwójki małoletnich dzieci, opieki naprzemiennej tydzień na tydzień oraz przekroczenia progu dochodowego w trakcie roku. W centrum sporu znalazło się pytanie o to, czy w takich okolicznościach ulga prorodzinna przysługuje w całości, czy tylko w połowie.

Stan faktyczny: rozwód, opieka naprzemienna i dochód powyżej progu

Sprawa zaczyna się od bardzo precyzyjnie opisanego zdarzenia przyszłego. Podatniczka wskazała, że jest osobą po rozwodzie od kwietnia 2025 r., a wyrok rozwodowy uprawomocnił się w tym samym roku. Sąd orzekł opiekę naprzemienną nad dwojgiem małoletnich dzieci w wieku 10 i 14 lat. Dzieci mieszkają naprzemiennie, tydzień na tydzień, u każdego z rodziców. Każde z nich w czasie sprawowania opieki ponosi pełne koszty utrzymania dzieci, w tym wyżywienie oraz koszty dodatkowe.

W opisie wskazano również, że dzieci są zameldowane pod adresem matki. Świadczenie wychowawcze 800+ pobiera ojciec dzieci. Środki te wpływają na konto, z którego finansowane są zajęcia dodatkowe dzieci, a pozostała część trafia na subkonta oszczędnościowe. Informacja o sposobie dysponowania tymi środkami została wpisana do wyroku rozwodowego, a właścicielem kont jest ojciec dzieci.

Podatniczka zaznaczyła także, że w październiku 2025 r. przekroczy próg dochodowy 120 000 zł. Jednocześnie wskazała, że pomiędzy nią a ojcem dzieci doszło do porozumienia w sprawie podziału ulgi prorodzinnej za 2025 r. w proporcji 50/50. Mimo to uważała, że mogłaby skorzystać z ulgi samodzielnie lub dzieląc ją z byłym mężem.

Pytanie do skarbówki i stanowisko podatniczki

We wniosku o interpretację podatniczka zadała jedno, bardzo konkretne pytanie: czy przy zasądzonej opiece naprzemiennej przysługuje jej ulga prorodzinna, a jeśli tak – czy w całości, czy w połowie. W swoim stanowisku wskazała, że jej zdaniem może skorzystać z ulgi prorodzinnej samodzielnie lub dzieląc ją z ojcem dzieci.

Odpowiedź Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej była jednoznaczna już na samym początku: „stwierdzam, że Pani stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest nieprawidłowe.” To zdanie otwiera długie uzasadnienie, w którym skarbówka krok po kroku analizuje przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, Kodeksu cywilnego oraz Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego.

Ulga prorodzinna w ustawie o PIT – literalne brzmienie przepisów

W uzasadnieniu interpretacji Dyrektor KIS szeroko cytuje art. 27f ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Szczególną uwagę poświęca warunkom, jakie muszą być spełnione, aby podatnik mógł skorzystać z ulgi prorodzinnej. Organ przypomina, że ulga ta przysługuje na każde małoletnie dziecko, w stosunku do którego podatnik wykonywał władzę rodzicielską.

W interpretacji wskazano: „Jak wynika z art. 27f ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ulga na małoletnie dzieci przysługuje rodzicom, jeżeli wykonują władzę rodzicielską. Wobec tego samo posiadanie władzy rodzicielskiej jest niewystarczające do zastosowania przedmiotowej preferencji.”

Ten fragment stanowi punkt wyjścia do dalszych rozważań. Skarbówka bardzo wyraźnie rozróżnia posiadanie władzy rodzicielskiej od jej faktycznego wykonywania. W dalszej części uzasadnienia organ szeroko wyjaśnia, co rozumie pod pojęciem wykonywania władzy rodzicielskiej.

„Dla nabycia prawa do ulgi konieczne jest zarówno posiadanie przez rodzica władzy rodzicielskiej nad małoletnim dzieckiem, jak i jej faktyczne wykonywanie, czyli wykonywanie wszystkich obowiązków, dzięki którym dziecko wychowywane jest w sposób zapewniający jego prawidłowy rozwój.” Ten fragment interpretacji jest rozbudowany i zawiera szczegółowy opis obowiązków rodzicielskich, które – zdaniem skarbówki – składają się na faktyczne wykonywanie władzy rodzicielskiej.

Władza rodzicielska w praktyce, nie tylko na papierze

Dyrektor KIS odnosi się również do przepisów Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. Cytuje m.in. art. 95 § 1, zgodnie z którym władza rodzicielska obejmuje obowiązek i prawo do wykonywania pieczy nad osobą i majątkiem dziecka oraz do jego wychowania. W interpretacji podkreślono, że chodzi o realne działania, a nie jedynie formalne zapisy w orzeczeniu sądu.

W uzasadnieniu znalazł się fragment, który wprost opisuje, jak skarbówka rozumie wykonywanie władzy rodzicielskiej:„Przy czym przez wychowywanie należy rozumieć zapewnianie stałej opieki, prowadzącej do uzyskania pełnego rozwoju fizycznego i psychicznego. Chodzi zatem o aktywne uczestniczenie w wychowywaniu dziecka i realny wpływ na rozwój jego osobowości.”

Dalej organ skarbowy wskazuje przykłady działań, które potwierdzają faktyczne wykonywanie władzy rodzicielskiej, takie jak kontakty z nauczycielami, interesowanie się stanem zdrowia dziecka, zapewnianie wsparcia w nauce czy troska o sposób spędzania wolnego czasu.

Opieka naprzemienna a podział ulgi prorodzinnej

Kluczowe znaczenie w tej sprawie ma art. 27f ust. 4 ustawy o PIT, który reguluje sposób podziału ulgi prorodzinnej pomiędzy rodziców. Skarbówka cytuje ten przepis w całości i wyciąga z niego jednoznaczne wnioski. „Odliczenie dotyczy łącznie obojga rodziców, opiekunów prawnych dziecka albo rodziców zastępczych pozostających w związku małżeńskim. Kwotę tę podatnicy mogą odliczyć od podatku w dowolnej proporcji przez nich ustalonej.”

Jednocześnie organ przypomina, że w przypadku braku porozumienia między rodzicami, którzy wspólnie wykonują władzę rodzicielską po rozwodzie w ramach pieczy naprzemiennej, ulga musi być odliczona w częściach równych. W tej sprawie porozumienie jednak istniało i przewidywało podział 50/50.

Skarbówka wyraźnie zaznacza, że to porozumienie wiąże strony także na gruncie podatkowym. „Skoro w okresie, którego dotyczy wniosek, zawarła Pani wraz z ojcem dzieci porozumienie w sprawie stosowania ulgi na dzieci, to przysługuje Pani prawo do rozliczenia ulgi w wysokości odpowiadającej przyjętej w porozumieniu proporcji.”

Miejsce zamieszkania dzieci a kwestia podziału ulgi

W interpretacji odniesiono się również do kwestii miejsca zamieszkania dzieci. Dyrektor KIS sięgnął do przepisów Kodeksu cywilnego, wskazując, że miejsce zameldowania nie przesądza automatycznie o prawie do ulgi.

„Jeżeli władza rodzicielska przysługuje na równi obojgu rodzicom mającym osobne miejsce zamieszkania, miejsce zamieszkania dziecka jest u tego z rodziców, u którego dziecko stale przebywa.” W sytuacji opieki naprzemiennej dzieci nie przebywają stale u żadnego z rodziców, co – zdaniem skarbówki – dodatkowo potwierdza zasadność równego podziału ulgi lub podziału zgodnego z porozumieniem.

Ostateczne rozstrzygnięcie skarbówki

Końcowa część interpretacji nie pozostawia wątpliwości co do stanowiska organu. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej wprost wskazuje, że podatniczka nie ma prawa do samodzielnego rozliczenia całej ulgi prorodzinnej. „Mając powyższe na uwadze, stwierdzić należy, że Pani stanowisko – zgodnie z którym może rozliczyć Pani ulgę samodzielnie lub dzieląc ją z ojcem dzieci – jest nieprawidłowe. W opisanym zdarzeniu, ulgę może Pani rozliczyć jedynie w częściach równych z ojcem dzieci.”

Ta interpretacja pokazuje, że w przypadku opieki naprzemiennej skarbówka bardzo konsekwentnie trzyma się zasady wspólnego prawa do ulgi prorodzinnej oraz znaczenia porozumienia zawartego między rodzicami, niezależnie od wysokości osiąganych dochodów czy miejsca zamieszkiwania dzieci.