Już 1 maja pracownicy zaczną zgłaszać się do działów kadr z dokumentami potwierdzającymi ich aktywność zawodową, która dotychczas nie miała znaczenia z punktu widzenia uprawnień pracowniczych. Co mogą zyskać? Dłuższe urlopy, okresy wypowiedzenia i wyższą odprawę. To jednak nie dotyczy każdego. Warto sprawdzić swoją sytuację.
- Już po majówce sytuacja niektórych pracowników się poprawi
- Żeby zyskać uprawnienia, trzeba przedstawić dokumenty
Już po majówce sytuacja niektórych pracowników się poprawi
Początek 2026 roku minął pracownikom i pracodawcom w dużym stopniu pod znakiem zmian w zakresie naliczania pracowniczego stażu pracy. Znowelizowane regulacje są korzystne dla pracowników i wydawały się dość proste. Pracodawcy nie spodziewali się więc, że ich stosowanie może okazać się problematyczne. Stało się jednak inaczej, a wątpliwości było tak wiele, że resort pracy kilkukrotnie udzielał wyjaśnień dotyczących tego, jak prawidłowo stosować nowe zasady. W kwietniu – mówiąc kolokwialnie – kurz już nieco opadł, a pracodawcy nie poświęcają już tak dużo uwagi zagadnieniom związanym ze stażem pracy i skupiają się na zagadnieniach związanych z reformą PIP i przejrzystością wynagrodzeń. Jednak takie postępowanie to błąd. Trzeba pamiętać, że choć przepisy ustawy nowelizującej weszły w życie na początku 2026 roku, to jednak od 1 stycznia były stosowane jedynie do pracowników zatrudnionych u pracodawców ze sfery budżetowej. W sektorze prywatnym będą stosowane dopiero od 1 maja 2026 r. To zaś oznacza, że koniec kwietnia to najlepszy moment na to, by przypomnieć sobie co dokładnie się zmieniło i czego należy się spodziewać w pierwszych dniach maja. Już po majówce trzeba bowiem będzie zacząć działać, by odpowiednio do składanych przez pracowników dokumentów, prawidłowo przeliczyć ich pracowniczy staż pracy.
Żeby zyskać uprawnienia, trzeba przedstawić dokumenty
Przypomnijmy, że chodzi o zmianę wynikającą z art. 3021 i art. 3022 ustawy z 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy. Dodany art. 3021 kp reguluje tzw. inne okresy wliczane do okresu zatrudnienia. Oczywiście tymi najczęściej spotykanymi są w tym wypadku okresy prowadzenia działalności gospodarczej oraz wykonywania umowy zlecenia, jednak trzeba pamiętać, że wprowadzana regulacja jest znacznie szersza i wskazuje również na inne rodzaje aktywności zawodowej, które trzeba uwzględnić obliczając staż pracy. W przepisach jest mowa o:
1) okresach prowadzenia przez osobę fizyczną pozarolniczej działalności, o której mowa w art. 8 ust. 6 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, oraz okresach pozostawania osobą współpracującą z osobą fizyczną prowadzącą tę działalność, za które zostały opłacone składki na ubezpieczenia emerytalne, rentowe lub wypadkowe.
2) okresach:
- wykonywania przez osobę fizyczną umowy zlecenia lub innej umowy o świadczenie usług, do której stosuje się przepisy dotyczące zlecenia,
- wykonywania przez osobę fizyczną umowy agencyjnej,
- pozostawania przez osobę fizyczną osobą współpracującą z osobą, o której mowa w pkt 1 lub 2,
- pozostawania przez osobę fizyczną członkiem rolniczej spółdzielni produkcyjnej,
- pozostawania przez osobę fizyczną członkiem spółdzielni kółek rolniczych
w których ta osoba fizyczna podlegała ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym.
Do okresu zatrudnienia wlicza się także udokumentowane wskazane powyżej okresy, w których osoba fizyczna nie podlegała ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym na podstawie odrębnych przepisów, np. w przypadku uczniów i studentów.
Do stażu pracy wliczamy również:
1) okres objęcia przedsiębiorcy ulga na start, w którym osoba fizyczna podejmująca działalność gospodarczą nie podlega ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym, a także
2) okres pozostawania osobą współpracującą z taką osobą fizyczną, za który zostały opłacone składki na ubezpieczenia emerytalne, rentowe lub wypadkowe.
A także:
1) okres zawieszenia działalności gospodarczej przez osobę prowadzącą pozarolniczą działalność gospodarczą w celu sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem, za który zostały opłacone składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe,
2) okres sprawowania przez osobę współpracującą osobistej opieki nad dzieckiem, za który zostały opłacone składki na ubezpieczenie emerytalne i rentowe,
3) udokumentowany okres wykonywania pracy zarobkowej na innej podstawie niż stosunek pracy przebyty za granicą,
4) okresy wykonywania przez skazanego odpłatnego zatrudnienia, z wyłączeniem pracy wykonywanej na podstawie umowy o dzieło.
Nadal nie będą zaliczane do stażu okresy: umowy o dzieło, praktyk studenckich, opieki nad osobą chorą lub niepełnosprawną, wolontariatu.
Co pracownik może zyskać po przestawieniu pracodawcy dokumentów dotyczących tych aktywności zawodowych? Na przykład wyższy wymiar urlopu wypoczynkowego, dłuższy okres wypowiedzenia, czy wyższą odprawę.
art. 3021 i art. 3022 ustawy z 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (j.t. Dz.U. z 2025 r. poz. 277)