Urlop tacierzyński 2018/2019

Emilia Panufnik
rozwiń więcej
Urlop tacierzyński 2018/2019. / fot. Shutterstock / ShutterStock
Urlop tacierzyński to część urlopu macierzyńskiego, z którego korzysta ojciec dziecka. Jaka jest podstawa prawna do skorzystania z urlopu? Ile trwa? Do kiedy można z niego skorzystać? Jakie dokumenty należy złożyć? Na jakich zasadach otrzyma się urlop tacierzyński w 2018 i 2019 roku?

Urlop tacierzyński

Urlop tacierzyński to potoczna nazwa określająca część urlopu macierzyńskiego, z którego zamiast matki korzysta ojciec dziecka. W Kodeksie pracy termin „urlop tacierzyński” nie występuje. Ojciec z tytułu przyjścia na świat jego dziecka może skorzystać z urlopu ojcowskiego (uprawnienie to przysługuje wyłącznie jemu) oraz części urlopu macierzyńskiego (uprawnienie to przysługuje matce dziecka, chyba że zrezygnuje z jego części na rzecz ojca dziecka). Nie należy więc mylić urlopu ojcowskiego z tzw. urlopem tacierzyńskim. Są to dwa odrębne uprawnienia rodzicielskie.

Długość urlopu tacierzyńskiego

Długość części urlopu macierzyńskiego, który wykorzystuje ojciec dziecka (dalej: urlopu tacierzyńskiego) uzależniona jest od wymiaru urlopu wykorzystanego przez matkę dziecka. Najczęściej jednak matka dziecka korzysta z urlopu macierzyńskiego w pełnym wymiarze. Wówczas ojciec nie ma już możliwości skorzystania z tego uprawnienia. Zgodnie z art. 180 § 1 Kodeksu pracy wymiar urlopu macierzyńskiego w przypadku urodzenia jednego dziecka przy jednym porodzie wynosi 20 tygodni (2 dzieci – 31 tygodni, 3 dzieci- 33 tygodnie, 4 dzieci – 35 tygodni, 5 i więcej dzieci – 37 tygodni). Przewiduje się możliwość skorzystania z części urlopu przed przewidywaną datą porodu, jednak nie więcej niż 6 tygodni. Następnie po porodzie wykorzystuje się pozostałą część urlopu.

Polecamy: Kodeks pracy 2018. Praktyczny komentarz z przykładami.

Matka dziecka ma możliwość rezygnacji z pozostałej części urlopu macierzyńskiego i powrotu do pracy, jeśli wykorzysta co najmniej 14 tygodni urlopu, a opiekę nad dzieckiem przejmie po niej ojciec dziecka. Ojciec wychowujący dziecko korzysta wówczas z pozostałych 6 tygodni urlopu (w przypadku urodzenia jednego dziecka – wymiar 20 tygodni urlopu) bądź przerywa działalność zarobkową, by przez okres odpowiadający okresowi, który pozostał do końca urlopu macierzyńskiego, sprawować osobistą opiekę nad dzieckiem. Oznacza to, że maksymalny wymiar urlopu tacierzyńskiego w przypadku urodzenia się jednego dziecka wynosi co do zasady 6 tygodni i odpowiednio skraca się, gdy matka wykorzysta więcej urlopu:

  1. matka 14 tygodni – ojciec 6 tygodni
  2. matka 15 tygodni –ojciec 5 tygodni
  3. matka 16 tygodni – ojciec 4 tygodnie
  4. matka 17 tygodni – ojciec 3 tygodnie
  5. matka 18 tygodni – ojciec 2 tygodnie
  6. matka 19 tygodni – ojciec 1 tydzień
  7. matka 20 tygodni – ojciec bez prawa do urlopu

Jeśli podczas jednego porodu urodziło się więcej dzieci, długość urlopu, który może wykorzystać ojciec stosownie się wydłuża:

  1. 2 dzieci – 17 tygodni
  2. 3 dzieci – 19 tygodni
  3. 4 dzieci – 21 tygodni
  4. 5 i więcej dzieci – 23 tygodnie.

Istnieją przypadki, kiedy matka może zrezygnować z urlopu macierzyńskiego po wykorzystaniu urlopu w wymiarze 8 tygodni.

Rezygnacja z części urlopu macierzyńskiego

Aby ojciec mógł skorzystać z urlopu tacierzyńskiego, matka musi zrezygnować z pozostałej części urlopu. Składa w tym celu wniosek. Zgodnie z § 6 rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej w sprawie wniosków dotyczących uprawnień pracowników związanych z rodzicielstwem oraz dokumentów dołączanych do takich wniosków przedmiotowy wniosek powinien zawierać imię i nazwisko matki oraz termin powrotu do pracy. Należy do niego dołączyć kopię wniosku ojca wychowującego dziecko (pozostającego w stosunku pracy) o udzielenie pozostałej części urlopu macierzyńskiego bądź kopię oświadczenia ojca (podlegającego ubezpieczeniu chorobowemu) o przerwaniu działalności zarobkowej w celu sprawowania opieki nad dzieckiem przez okres odpowiadający okresowi, który pozostał do końca urlopu macierzyńskiego.

Wniosek w sprawie rezygnacji z części urlopu macierzyńskiego POBIERZ WZÓR >>>

Kodeks pracy wylicza sytuacje, kiedy możliwe jest otrzymanie urlopu tacierzyńskiego przez ojca:

  1. rezygnacja z urlopu przez matkę pozostającą w stosunku pracy po wykorzystaniu 14 tygodni urlopu;
  2. rezygnacja przez ubezpieczoną-matkę z pobierania zasiłku macierzyńskiego po wykorzystaniu przez nią tego zasiłku za okres co najmniej 14 tygodni po porodzie;
  3. rezygnacja przez matkę legitymującą się orzeczeniem o niezdolności do samodzielnej egzystencji po wykorzystaniu po porodzie co najmniej 8 tygodni urlopu macierzyńskiego;
  4. rezygnacja przez ubezpieczoną-matkę, legitymującą się orzeczeniem o niezdolności do samodzielnej egzystencji, z pobierania zasiłku macierzyńskiego po wykorzystaniu przez nią tego zasiłku za okres co najmniej 8 tygodni po porodzie;
  5. przerwanie urlopu macierzyńskiego przez matkę, która przebywa w szpitalu albo innym zakładzie leczniczym i ze względu na stan zdrowia nie ma możliwości sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem, po wykorzystaniu po porodzie co najmniej 8 tygodni urlopu macierzyńskiego (urlop tacierzyński otrzymuje się na okres pobytu matki w szpitalu bądź innym zakładzie leczniczym);
  6. przerwanie przez matkę (podlegającą ubezpieczeniu chorobowemu) pobierania zasiłku macierzyńskiego po wykorzystaniu przez nią tego zasiłku za okres co najmniej 8 tygodni po porodzie (urlop tacierzyński otrzymuje się na okres pobytu matki w szpitalu bądź innym zakładzie leczniczym);
  7. zgon matki-pracownicy w czasie urlopu macierzyńskiego bądź ubezpieczonej-matki w czasie pobierania zasiłku macierzyńskiego za okres odpowiadający okresowi tego urlopu (pozostała część urlopu macierzyńskiego przysługuje ojcu od dnia następującego po dniu zgonu matki);
  8. porzucenie dziecka przez pracownicę w czasie urlopu macierzyńskiego lub ubezpieczoną-matkę w czasie pobierania zasiłku macierzyńskiego za okres odpowiadający okresowi tego urlopu (pozostała część urlopu macierzyńskiego przysługuje od dnia następującego po dniu porzucenia dziecka, nie wcześniej jednak niż po wykorzystaniu przez: a) pracownicę, po porodzie, co najmniej 8 tygodni urlopu macierzyńskiego; b) ubezpieczoną–matkę dziecka, zasiłku macierzyńskiego za okres co najmniej 8 tygodni po porodzie;
  9. zgon matki dziecka nieobjętej ubezpieczeniem albo nieposiadającej tytułu do objęcia takim ubezpieczeniem (pozostała część urlopu macierzyńskiego przysługuje ojcu od dnia następującego po dniu zgonu matki);
  10. porzucenie dziecka przez matkę nieobjętą ubezpieczeniem albo nieposiadającej tytułu do objęcia takim ubezpieczeniem (pozostała część urlopu macierzyńskiego przysługuje od dnia następującego po dniu porzucenia dziecka);
  11. niemożność sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem przez matkę nieobjętą ubezpieczeniem albo nieposiadającą tytułu do objęcia takim ubezpieczeniem, legitymującą się orzeczeniem o niezdolności do samodzielnej egzystencji (pozostała część urlopu macierzyńskiego przysługuje od dnia następującego po dniu powstania niezdolności do samodzielnej egzystencji).

Wniosek o urlop tacierzyński

Wniosek ojca o przyznanie pozostałej części urlopu macierzyńskiego powinien być złożony w formie pisemnej w terminie nie krótszym niż 14 dni przed rozpoczęciem korzystania z urlopu. Zgodnie z rozporządzeniem we wniosku należy zawrzeć:

  1. imię i nazwisko pracownika-ojca wychowującego dziecko albo pracownika-innego członka najbliższej rodziny;
  2. imię i nazwisko oraz datę urodzenia dziecka (dzieci), na które ma być udzielona pozostała część urlopu macierzyńskiego;
  3. oświadczenie pracownika o okresie urlopu macierzyńskiego albo o okresie pobierania zasiłku macierzyńskiego za okres odpowiadający okresowi części urlopu macierzyńskiego, wykorzystanych przed porodem;
  4. wskazanie okresu, na który ma być udzielona pozostała część urlopu macierzyńskiego.

Do wniosku powinno dołączyć się dwa dokumenty:

  1. skrócony odpis aktu urodzenia dziecka (dzieci) lub zagraniczny akt urodzenia dziecka (dzieci) albo kopie tych dokumentów oraz
  2. oświadczenie pracownicy o zamiarze rezygnacji z pozostałej części urlopu macierzyńskiego albo oświadczenie ubezpieczonej-matki dziecka o zamiarze rezygnacji z pobierania zasiłku macierzyńskiego za okres odpowiadający okresowi pozostałej części urlopu macierzyńskiego.

Wniosek o udzielenie części urlopu macierzyńskiego POBIERZ WZÓR >>>

W świetle art. 180 § 9 Kodeksu pracy pracodawca zobowiązany jest do uwzględnienia wniosku pracownika – ojca.

Podstawa prawna:

Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dziennik Ustaw rok 2018, poz. 917)

Rozporządzenie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 8 grudnia 2015 r. w sprawie wniosków dotyczących uprawnień pracowników związanych z rodzicielstwem oraz dokumentów dołączanych do takich wniosków (Dziennik Ustaw rok 2015 poz. 2243)

Prawo
MRPiPS: nowe rozwiązania na rzecz osób z niepełnosprawnościami i przebudowa modelu orzekania o niepełnosprawności. Termin do 20 maja 2025 r. na składanie dokumentów
02 maja 2025

Rok 2025 jest wyjątkowo obfitujący w zmiany prawa czy też projekty zmian w zakresie uprawnień dla osób z niepełnosprawnościami i ogólnie dla całego systemu orzecznictwa. Ale to nie koniec! Idą kolejne zmiany i to na z góry określone lata: na 2026, 2027 a nawet 2028 r. Perspektywa odległa - to fakt, ale takie działania jak zapowiada resort pracy wymagają długiej perspektywy. Udało się dotrzeć do informacji, z których wynika, że MRPiPS ogłasza program: "Przebudowa modelu orzekania o niepełnosprawności". Co będzie obejmował program, do kogo jest skierowany i co można zyskać?

Znieważenie flagi państwowej – co grozi za obrazę symboli narodowych?
02 maja 2025

Flaga państwowa to jeden z najważniejszych symboli każdego kraju – wyraża tożsamość narodową, suwerenność, a także dumę z historii i wspólnoty obywatelskiej. W Polsce ochrona flagi jest zagwarantowana przepisami prawa, a jej znieważenie jest przestępstwem. Warto więc wiedzieć, czym jest znieważenie flagi Rzeczypospolitej Polskiej, jakie formy może przybrać oraz jakie sankcje grożą za tego rodzaju działanie.

Powstaje kompletnie nowa gałąź gospodarki, kompletnie nowy zawód: tylko czy będą chętni [PROJEKT skierowany do stałej komisji]
02 maja 2025

Powstaje kompletnie nowa gałąź gospodarki, kompletnie nowy zawód - podkreśla Łukasz Krasoń. Jednak czy będą chętni na tą specyficzną i wymagającą dużego wysiłku psychicznego i fizycznego pracę?: Nie wiadomo też jak będzie z wynagrodzeniem, a nie wydaje się, żeby byli chętni do tej pracy tylko za minimalną krajową.

Donald Trump spotkał się z Karolem Nawrockim w Gabinecie Owalnym Białego Domu. "You will win"
02 maja 2025

Prezydent Stanów Donald Trump spotkał się w czwartek 1 maja 2025 r. z kandydatem na prezydenta RP Karolem Nawrockim - podał Biały Dom. Nawrocki relacjonował, że D. Trump przepowiadał mu wygraną w wyborach.

Dłuższe terminy ważności niektórych orzeczeń o niepełnosprawności (7 lat) i inne zmiany w orzekaniu o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności – projekt rozporządzenia MRPiPS
02 maja 2025

W dniu 30 kwietnia 2025 r. opublikowano projekt rozporządzenia ministra rodziny, pracy i polityki społecznej zmieniającego rozporządzenie w sprawie orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności. Celem tej nowelizacji jest doprecyzowanie zasad wydawania orzeczeń o niepełnosprawności oraz o stopniu niepełnosprawności, a także wydłużenie okresów ważności tych orzeczeń. Co się dokładnie zmieni i od kiedy?

Grill na balkonie? Uważaj - może kosztować Cię nawet 5 500 zł, a ognisko w ogrodzie - nawet 11 500 zł
02 maja 2025

Można śmiało powiedzieć, że majówka to narodowe święto grilla (a w nieco mniejszym zakresie - również ogniska). Mieszkańcy bloków - z przyczyn oczywistych - mogą zdecydować się wyłącznie na to pierwsze, a posiadacze własnych ogródków - rozniecić nieco większy płomień. Czy jednak takie przyjemności - w obrębie własnych balkonów i ogródków są legalne? Okazuje się, że nie w każdym przypadku, a ich nieroztropnych amatorów, mogą niekiedy spotkać niemiłe konsekwencje.

Rząd szykuje zmiany w emeryturach – grupa pracowników popracuje do 70 roku życia
01 maja 2025

Ministerstwo Sprawiedliwości pracuje nad projektem zmian w przepisach, które mają wydłużyć maksymalny wiek pełnienia funkcji przez komorników sądowych oraz ich asesorów. Zgodnie z planowanymi regulacjami, osoby wykonujące te zawody miałyby obowiązek pozostawać aktywne zawodowo nawet do 70. roku życia.

Prawne ryzyka używania AI przez pracowników. Odpowiedzialność pracodawcy wobec osób trzecich. Prawo pracy, prawo autorskie, ochrona danych poufnych i osobowych
30 kwi 2025

Sztuczna inteligencja (AI) stanowi dużą pomoc w pracy, ułatwiając ją i przyspieszając w znacznym stopniu. Zdają sobie z tego sprawę zarówno pracodawcy, jak i pracownicy. Tak jednak ze strony pracodawców lub potencjalnych pracodawców wobec pracowników lub kandydatów, jak po ze strony pracowników, nieodpowiedzialne korzystania z AI może rodzić określone ryzyka prawne, które możemy ocenić przez pryzmat prawa pracy. Świadomość tych ryzyk jest ważna pod kątem znalezienia rozwiązań przed nimi zabezpieczających w sytuacji w której prawo powszechne takiego zabezpieczenia nie przewiduje.

Zmiana miejsca głosowania. Wybory 2025. Jak zagłosować w innym obwodzie?
30 kwi 2025

Zmiana miejsca głosowania w wyborach na Prezydenta RP w dniu 18 maja 2025 r. jest możliwa. Co zrobić, aby zagłosować w obwodzie poza stałym miejscem zamieszkania? Niezbędne jest zaświadczenie o zmianie miejsca głosowania.

Ostatni dzień na rozliczenie PIT 2024 Sprawdź, co musisz zrobić, zanim system zamknie dostęp
30 kwi 2025

Ministerstwo Finansów przypomina: 30 kwietnia mija termin składania zeznań podatkowych za 2024 rok. Ponad 8 milionów Polaków skorzystało już z usługi Twój e-PIT. Sprawdź, co zrobić, by nie zapłacić kary, jak uniknąć błędów i co grozi za brak reakcji.

pokaż więcej
Proszę czekać...