Jak realnie opinie lekarskie wpływają na wynik spraw sądowych

Anna Kutyba
Absolwentka kierunku Administracja na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Śląskiego. Współzałożyciel Instytutu Badań i Ekspertyz Sądowych w Krakowie - IBESK.
rozwiń więcej
Jak realnie opinie lekarskie wpływają na wynik spraw sądowych / Jak realnie opinie lekarskie wpływają na wynik spraw sądowych / Shutterstock

Jedną z najbardziej znanych spraw o błąd medyczny w Polsce jest sprawa przeciwko Szpitalowi Klinicznemu w Warszawie. Sprawa ciągnęła się latami, była wielokrotnie opisywana przez media branżowe i ogólnopolskie, m.in. przez Prawo.pl, i zakończyła się zasądzeniem milionowego zadośćuczynienia oraz renty. W tle nie było spektakularnego „błędu na stole operacyjnym”, lecz długotrwałe leczenie, którego skutki trwale zmieniły życie pacjentki.

rozwiń >

Naruszenie standardów leczenia

To właśnie w tej sprawie dobitnie wybrzmiało, jak ogromną rolę odgrywa opinia lekarska. Sąd nie oceniał subiektywnych odczuć pacjentki ani medialnej narracji. Kluczowe było to, co wynikało z dokumentacji medycznej i jak została ona zinterpretowana przez biegłych. To ich wnioski pozwoliły sądowi stwierdzić, że doszło do naruszenia standardów leczenia, a szkoda pacjentki pozostaje w związku przyczynowym z działaniami placówki.

Ta sprawa stała się punktem odniesienia dla wielu kolejnych postępowań i pokazała jedno: bez mocnej opinii lekarskiej nawet najbardziej dramatyczna historia pozostaje jedynie opowieścią.

Głośne sprawy okołoporodowe – gdy opinia decyduje o milionach

Podobny mechanizm widać w głośnych sprawach okołoporodowych, które regularnie trafiają na łamy mediów. Jedną z takich historii opisywał Medonet, relacjonując wieloletnią walkę rodziców dziecka, u którego doszło do ciężkiego niedotlenienia okołoporodowego. Po siedmiu latach procesu sąd zasądził 1 mln zł zadośćuczynienia, dodatkowe odszkodowanie oraz stałą rentę.

W tej sprawie nikt nie kwestionował, że poród jest sytuacją obarczoną ryzykiem. Spór dotyczył czegoś innego: czy personel medyczny zareagował w odpowiednim momencie. Opinia biegłych ginekologów i neonatologów szczegółowo analizowała zapisy KTG, czas podjęcia decyzji o cesarskim cięciu oraz realne możliwości uniknięcia niedotlenienia. To właśnie ta analiza – a nie sam fakt dramatycznego skutku – przesądziła o odpowiedzialności szpitala.

Bez jednoznacznego wskazania, że wcześniejsza interwencja była możliwa i medycznie uzasadniona, sprawa najprawdopodobniej zakończyłaby się oddaleniem powództwa.

Amputacja jako skutek zaniedbań – gdy „powikłanie” przestaje być argumentem

Innym typem spraw, które regularnie trafiają do opinii publicznej, są postępowania dotyczące sepsy i zakażeń szpitalnych. Jedną z najbardziej poruszających historii opisywało lokalne medium Radio Łódź – sprawę pacjenta, u którego na skutek opóźnionej reakcji personelu doszło do amputacji kończyny. Po latach procesu sąd przyznał poszkodowanemu odszkodowanie sięgające niemal miliona złotych.

Linia obrony placówki opierała się na twierdzeniu, że amputacja była „nieuniknionym powikłaniem”. Dopiero szczegółowa opinia biegłych z zakresu chorób zakaźnych i intensywnej terapii wykazała, że objawy sepsy były widoczne znacznie wcześniej, a brak wdrożenia odpowiedniego leczenia naruszał podstawowe standardy medyczne.

To klasyczny przykład sprawy, w której opinia lekarska odebrała stronie pozwanej możliwość zasłaniania się ryzykiem medycznym i jasno oddzieliła powikłanie od zaniedbania.

Błędy diagnostyczne – rekonstrukcja decyzji lekarza

W wielu sprawach sądowych nie chodzi o jedną, dramatyczną decyzję, lecz o ciąg zaniechań. W orzeczeniach publikowanych w bazach sądowych wielokrotnie pojawiają się sprawy, w których biegli wskazują na błąd diagnostyczny konkretnego lekarza. Analiza polega wtedy na odtworzeniu procesu decyzyjnego: jakie objawy zgłaszał pacjent, jakie badania były dostępne i dlaczego nie zostały wykonane.

Dla sądu to właśnie opinia biegłego stanowi odpowiedź na pytanie, czy lekarz działał zgodnie z aktualną wiedzą medyczną, czy też zignorował symptomy, które powinny uruchomić dalszą diagnostykę. Bez takiej opinii sąd nie ma narzędzi, by samodzielnie ocenić, czy doszło do błędu.

Dlaczego opinie lekarskie realnie przesądzają o wyroku

W każdej z opisanych spraw schemat jest podobny. Sąd nie opiera się na emocjach, medialnym rozgłosie ani subiektywnym poczuciu krzywdy. Rozstrzygnięcie zapada tam, gdzie opinia lekarska jasno wskazuje trzy elementy: obowiązujący standard postępowania, jego naruszenie oraz związek przyczynowy ze szkodą.

To dlatego w sprawach o błąd medyczny mówi się często, że proces „wygrywa się na opinii”. Dobrze przygotowana ekspertyza potrafi zmienić bieg postępowania, wymusić powołanie kolejnych biegłych albo podważyć wcześniejszą, lakoniczną opinię.

Wnioski

Najgłośniejsze sprawy o błędy medyczne w Polsce pokazują jednoznacznie: opinia lekarska nie jest dodatkiem do akt – jest ich osią. To ona decyduje, czy sąd uzna dane zdarzenie za nieszczęśliwe powikłanie, czy za zawiniony błąd medyczny skutkujący milionowymi odszkodowaniami.

Tam, gdzie ekspertyza jest rzetelna, oparta na dokumentacji i aktualnej wiedzy medycznej, sąd ma podstawy do wydania rozstrzygnięcia. Tam, gdzie jej brakuje – nawet najbardziej poruszająca historia może zakończyć się przegraną.

Prawo
Niepełnosprawność 05-R w 2026 roku. Do czego uprawnia orzeczenie? [Przykłady]
06 maja 2026

Symbol przyczyny niepełnosprawności 05-R jest jednym z ważnych elementów orzeczenia. Co oznacza? Czy daje prawo do szczególnych ulg i świadczeń? Na jaką pomoc mogą w 2026 roku liczyć osoby z niepełnosprawnością ruchu? Odpowiadamy na ważne pytania.

NFZ jednak płaci więcej, niż zapowiadał, ale to nadal za mało. Którzy pacjenci odczują ograniczenia w dostępie do badań?
06 maja 2026

Zmiany w zakresie finansowania przez NFZ świadczeń realizowanych ponad limit kontraktu nie są tak drastyczne, jak pierwotnie zapowiadano. To jednak nie oznacza, że pacjenci ich nie odczują. Choć celem jest wyeliminowanie nieprawidłowości, to jednak jednocześnie pogarsza się dostęp pacjentów do badań diagnostycznych.

Rząd pracuje nad zmianami w MOPS. Możliwe (choć niepewne) nowości w zasiłkach rodzinnych i zasiłku celowym
06 maja 2026

Zmiany wynikają z projektu nowelizacji ustawy o pomocy społecznej. Pierwsze dwie nowości w przepisach dotyczą zasiłku celowego, a trzecia zasiłków rodzinnych. Nowelizacja przepisów o zasiłkach rodzinnych - jeżeli wejdzie w życie - jest ważniejsza, gdyż oznacza pośrednie podniesienie progów dochodowych. Dziś zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli przeciętny miesięczny dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty 674 zł. W przypadku niepełnosprawności dziecka limit podniesiony jest do 764 zł. To kwoty w praktyce poniżej minimum socjalnego. Po nowelizacji zastosowanie miałyby limity z systemu pomocy społecznej: od 1 stycznia 2025 r. kwoty kryteriów dochodowych uprawniających do świadczeń z pomocy społecznej dla osoby samotnie gospodarującej wynoszą 1010 zł, a dla osoby w rodzinie – 823 zł.

Nabycie spadku - dwie możliwości dziedziczenia, dwa sposoby potwierdzenia praw
06 maja 2026

Śmierć bliskiej osoby powoduje potrzebę uporządkowania spraw związanych z jej odejściem. Dobrze jest zająć się tą kwestią w możliwie nieodległym terminie, w szczególności gdy zmarła osoba prowadziła jakąś działalność gospodarczą. Jakie są możliwości nabycia spadku i w jaki sposób dopełnić formalności?

KE zaakceptowała polską umowę SAFE. Podpisanie umowy już w ten piątek
05 maja 2026

Komisja Europejska zaakceptowała polską umowę pożyczkową SAFE. To blisko 190 mld zł dla armii i przemysłu zbrojeniowego - poinformował we wtorek wieczorem na platformie X wicepremier, szef MON Władysław Kosiniak-Kamysz. Umowa ma być podpisana w najbliższy piątek.

Alimenty na dziecko w 2026 roku. Ile wynoszą? Kiedy rodzic nie musi płacić?
05 maja 2026

Wokół obowiązku alimentacyjnego rodziców względem dzieci narosło wiele mitów. Co wpływa na wysokość alimentów? Czy jest granica wieku, do której płaci się alimenty? Co w przypadku tzw. opieki naprzemiennej? Oto przydatny poradnik.

Od 8 lipca korzystając z usług przedsiębiorcy możemy stać się przymusowo jego pracodawcą. Dlaczego umowa o pracę jest najbardziej dyskryminowaną fiskalnie formą działalności?
05 maja 2026

Uchwalona (i podpisana) przez Prezydenta nowelizacja ustawy o PIP może od 8 lipca 2026 r. zdezorganizować i nawet częściowo zniszczyć nie tylko polski biznes, lecz również tysiące nieprowadzących działalności gospodarczej podmiotów korzystających z usług samozatrudnionych, przy okazji likwidując również ich firmy – pisze prof. dr hab. Witold Modzelewski. Tu wszyscy będą poszkodowani: zleceniodawcy, zleceniobiorcy, budżet państwa, samorząd terytorialny, ZUS, a nawet instytucje publiczne. Pomysł, aby urzędnik mógł arbitralnie narzucać stronom umowy dużo bardziej niekorzystną formę opodatkowania (i „oskładkowania), jest aktem wrogości wobec obywateli choć na usprawiedliwienie naszej klasy politycznej zasługuje tylko to, że jest to „unijny import regulacyjny”, czyli tak każe Bruksela.

4 tys. zł miesięcznie z ZUS świadczenia wspierającego dla niepełnosprawnych w 2026. Czy będą zmiany w 2027 r.
06 maja 2026

Od 1 stycznia 2026 roku grono uprawnionych do świadczenia wspierającego zostało rozszerzone po raz trzeci i ostatni. Do systemu weszły osoby z poziomem potrzeby wsparcia określonym na 70–77 punktów, co zamknęło trzyletni harmonogram wdrażania jednej z największych reform wsparcia dla osób z niepełnosprawnościami od lat.

Udostępnienie danych z rejestrów mieszkańców oraz rejestru PESEL. Opłaty od 0,30 zł do 31 zł [Projekt rozporządzenia z 30 kwietnia 2026 r.]
06 maja 2026

W poniedziałek, 4 maja 2026 r. do uzgodnień międzyresortowych, konsultacji publicznych i do opiniowania trafił projekt rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie opłat za udostępnianie danych z rejestrów mieszkańców oraz rejestru PESEL. Chodzi o wprowadzenie dla określonej grupy podmiotów możliwości pobrania za odpłatnością dodatkowych danych z rejestru PESEL.

Świadczenie wspierające. Jak długo się czeka w 2026 roku?
05 maja 2026

„Z informacji posiadanych przez Biuro Pełnomocnika Rządu do Spraw Osób Niepełnosprawnych wynika, że czas oczekiwania na wydanie decyzji jest zróżnicowany regionalnie (w zależności m.in. od liczby wniosków, które wpłynęły do danego WZON) i aktualnie wynosi od 3 do 10 miesięcy” – poinformowała pełnomocniczka rządu Maja Nowak.

pokaż więcej
Proszę czekać...