Polacy chorują coraz częściej i coraz dłużej. Tak wynika z ostatnich danych opublikowanych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Niepokoi zwłaszcza rosnąca liczba zwolnień lekarskich z powodu zaburzeń psychicznych (kody „F”). Jakie choroby oznaczamy takim symbolem? Co powinien wiedzieć pracownik?
- ZUS podał dane o absencjach chorobowych Polaków
- Co oznacza kod „F” na zwolnieniu lekarskim?
- Czy pracodawca widzi kod „F” na zwolnieniu i wie, że jest ono od psychiatry?
- Zwolnienie lekarskie od psychiatry w 2026 roku [FAQ]
ZUS podał dane o absencjach chorobowych Polaków
W 2025 r. ZUS zarejestrował 27,5 mln zaświadczeń lekarskich o czasowej niezdolności do pracy. Przełożyło się to na 290,5 mln dni absencji, czyli o 0,5 mln dni więcej niż rok wcześniej i o 8 mln dni więcej niż w 2021 r.
Z tytułu chorób własnych lekarze wystawili 24,2 mln zaświadczeń, na łączną liczbę 277,6 mln dni. Do najczęstszych przyczyn niezdolności do pracy należą:
- choroby układu mięśniowo-szkieletowego i tkanki łącznej – 42,4 mln dni absencji chorobowej (w 2024 r. – 41,8 mln dni),
- zaburzenia psychiczne i zaburzenia zachowania – 34,1 mln dni (w 2024 r. – 30,3 mln dni),
- choroby układu oddechowego – 32,9 mln dni (w 2024 r. – 33 mln dni),
- urazy, zatrucia i inne określone skutki działania czynników zewnętrznych – 31,7 mln dni (w 2024 r. – 32,5 mln dni),
- ciąża, poród i połóg – 31,6 mln dni (w 2024 r. – 31,8 mln dni),
- jednostki chorobowe związane z COVID-19 – 1,2 mln dni (w 2024 r. – 1,7 mln dni).
Jak zatem widać największy wzrost dni absencji chorobowej odnotowano z powodu zaburzeń psychicznych i zaburzeń zachowania.
„Absencja chorobowa coraz częściej spowodowana jest czynnikami psychicznymi lub przeciążeniem. Jako jej przyczynę wskazuje się także wypalenie zawodowe, przeważnie wynikające z nadmiernego obciążenia obowiązkami, brakiem równowagi między życiem zawodowym a prywatnym oraz złymi relacjami w miejscu pracy” – czytamy w komunikacie zakładu.
Co oznacza kod „F” na zwolnieniu lekarskim?
Warto pamiętać, iż zaburzenia psychiczne i zaburzenia zachowania według międzynarodowej klasyfikacji chorób (ICD-10) oznacza się numerami statystycznymi od F00 do F99.
Możemy tu przykładowo wymienić zaburzenia nastroju (afektywne) (F30-F39); zaburzenia nerwicowe, związane ze stresem i pod postacią somatyczną (somatoform) (F40-F48); zespoły behawioralne związane z zaburzeniami fizjologicznymi i czynnikami fizycznymi (F50-F59).
Często wymieniany tu tzw. kod „F” nie jest zatem kodem literowym, oznaczającym okoliczności, mające wpływ na prawo do zasiłku chorobowego i jego wysokość. Takimi kodami literowymi zgodnie z przepisami są:
- kod A – oznacza niezdolność do pracy powstałą po przerwie nieprzekraczającej 60 dni – spowodowaną tą samą chorobą, która była przyczyną niezdolności do pracy przed przerwą;
- kod B, oznaczający niezdolność do pracy przypadającą w okresie ciąży;
- kod C, oznaczający niezdolność do pracy spowodowaną nadużyciem alkoholu;
- kod D, oznaczający niezdolność do pracy spowodowaną gruźlicą;
- kod E, oznaczający niezdolność do pracy spowodowaną chorobą zakaźną, której okres wylęgania jest dłuższy niż 14 dni, lub inną chorobą, której objawy chorobowe ujawniają się po okresie dłuższym niż 14 dni od początku choroby.
Co istotne, w zaświadczeniu lekarskim, na pisemny pracownika, nie umieszcza się kodu „B” i „D”.
Czy pracodawca widzi kod „F” na zwolnieniu i wie, że jest ono od psychiatry?
Nie, pracodawca nie widzi w e-ZLA numeru statystycznego choroby. Zwolnienie lekarskie zawiera jednak dane lekarza je wystawiającego, a także adres placówki. Oznacza to, iż pracodawca nie zna konkretnej jednostki chorobowej, jednak może jedynie ogólnie się domyślać, iż chodzi o powody natury psychicznej.
Zwolnienie lekarskie od psychiatry w 2026 roku [FAQ]
Na jak długo psychiatra może wystawić zwolnienie lekarskie?
Czas zwolnienie lekarskiego zależy od indywidualnej diagnozy lekarskiej. Maksymalnie zwolnienie lekarskie można przedłużać do 182 dni w roku.
Czy zwolnienie od psychiatry jest płatne 100%?
Nie, w przypadku zwolnienia z przyczyn, którymi są zaburzenia psychiczne i zaburzenia zachowania, wynagrodzenie i zasiłek chorobowy wynoszą co do zasady 80% podstawy chorobowej. Zwolnienie płatne 100% postawy jest możliwe w okresie ciąży.
Czy na wizytę u psychiatry potrzebne jest skierowanie?
Nie, na wizytę u psychiatry nie jest potrzebne skierowanie.