ZUS ogłasza ważną zmianę dla wszystkich emerytów i rencistów od 1 czerwca 2025 r.: muszą tego pilnować, żeby nie stracić świadczenia

Aleksandra Rybak
rozwiń więcej
emerytura, renta, dorabianie, limit dorabiania do emerytury, ZUS / ZUS ogłasza ważną zmianę dla wszystkich emerytów i rencistów od 1 czerwca 2025 r.: muszą tego pilnować, żeby nie stracić świadczenia / INFOR

Nie każdy jest świadomy tego, że aktywność zawodowa na emeryturze (lub podczas pobierania renty), może pozbawić emeryta (lub odpowiednio – rencistę) świadczenia emerytalno-rentowego. Mowa o tzw. limitach dorabiania do emerytury (lub renty), których przekroczenie powoduje zmniejszenie świadczenia lub nawet całkowite zawieszenie jego wypłacania. Od 1 czerwca 2025 r. – limity te, ulegają zmianie. Należy jednak podkreślić, że od powyższych zasad, ustawodawca przewidział pewne wyjątki i – co do zasady – dorabiać bez ograniczeń, może każdy emeryt, który osiągnął powszechny wiek emerytalny (czyli 60 lat w przypadku kobiet i 65 lat w przypadku mężczyzn), chyba, że kontynuuje zatrudnienie u dotychczasowego pracodawcy.

Czy dorabianie do emerytury lub renty może skutkować zmniejszeniem kwoty świadczenia lub zawieszeniem jego wypłacania?

Zgodnie z art. 104 ust. 1 ustawy z dnia 17.12.1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych – prawo do emerytury lub renty ulega zawieszeniu lub świadczenia te ulegają odpowiedniemu zmniejszeniu, w przypadku osiągania przez emeryta lub odpowiednio – rencistę przychodu z tytułu działalności podlegającej obowiązkowi ubezpieczenia społecznego, tj.:

  • zatrudnienia,
  • służby,
  • innej pracy zarobkowej lub
  • prowadzenia pozarolniczej działalności, w tym również wykonywanej za granicą (w tym przypadku – za przychód uważa się przychód stanowiący podstawę wymiaru składki na ubezpieczenia społeczne),

oraz z tytułu:

  • czynnej służby wojskowej w Wojsku Polskim lub zastępczych form tej służby lub
  • działalności kombatanckiej, działalności równorzędnej z tą działalnością.

Do przychodu, który – w przypadku przekroczenia określonych limitów – może spowodować zmniejszenie lub odpowiednio zawieszenia prawa do emerytury lub renty – zalicza się ponadto kwoty pobranych zasiłków:

  • chorobowego,
  • macierzyńskiego,
  • opiekuńczego oraz
  • wynagrodzenia za czas niezdolności do pracy,

jak również kwoty wypłaconego:

  • świadczenia rehabilitacyjnego,
  • świadczenia wyrównawczego,
  • zasiłku wyrównawczego oraz
  • dodatku wyrównawczego.

Do przychodów, które – w przypadku przekroczenia określonych limitów – mogą spowodować zmniejszenie lub odpowiednio zawieszenia prawa do emerytury lub renty – nie wlicza się natomiast honorariów otrzymywanych przez emerytów lub odpowiednio – rencistów, z tytułu działalności twórczej i artystycznej.

Od powyższej zasady, ustawodawca przewidział jednak pewne wyjątki. Prawo do emerytury lub odpowiednio – renty, nie ulegnie zawieszeniu, a świadczenia te nie ulegną zmniejszeniu (bez względu na wysokość osiąganych przychodów), w przypadku:

  1. emerytów, którzy osiągnęli wiek emerytalny 60 lat (w przypadku kobiet) lub 65 lat (w przypadku mężczyzn), chyba, że osoba taka, kontynuuje zatrudnienie u pracodawcy, u którego była zatrudniona bezpośrednio przed dniem nabycia prawa do emerytury – wówczas prawo do pobierania przez nią emerytury, ulegnie zawieszeniu bez względu na wysokość uzyskiwanego przychodu do czasu, aż powyższy stosunek pracy zostanie rozwiązany i złoży ona wniosek o podjęcie wypłaty emerytury,
  2. posiadania prawa do emerytury częściowej,
  3. posiadania prawa do renty inwalidy wojennego z tytułu pobytu w obozie i w miejscach odosobnienia lub do renty rodzinnej po takim inwalidzie albo
  4. posiadania prawa do renty inwalidy wojskowego w związku ze służbą wojskową lub renty rodzinnej po żołnierzu, którego śmierć miała związek ze służbą wojskową.

Co do zasady – emeryci, którzy osiągnęli powszechny wiek emerytalny, mogą więc dorabiać bez ograniczeń.

Jaki jest limit dorabiania, którego przekroczenie skutkuje zawieszeniem prawa do emerytury lub renty? [nowa kwota od 1 czerwca 2025 r.]

Prawo do emerytury, renty z tytułu niezdolności do pracy oraz renty rodzinnej (jeżeli jest do niej uprawniona tylko jedna osoba), ulega zawieszeniu (z wyłączeniem ww. wyjątków od powyższej zasady), w razie osiągania przychodu w kwocie wyższej niż 130% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia za kwartał kalendarzowy, ostatnio ogłoszonego przez Prezesa GUS.

Ww. kwota przychodu, której osiągnięcie skutkuje zawieszeniem prawa do świadczenia emerytalno-rentowego, ogłaszana jest w każdym kwartale w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski” przez Prezesa ZUS, w terminie do 14 dnia roboczego drugiego miesiąca każdego kwartału kalendarzowego, a ponadto – dla całego mijającego roku kalendarzowego – w terminie do 14 roboczego dnia listopada.

Aktualnie, tj. od 1 marca 2025 r. – zgodnie z komunikatem Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 14 lutego 2025 r. w sprawie kwot przychodu odpowiadających 70 % i 130 % przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia ogłoszonego za IV kwartał 2024 r. stosowanych przy zmniejszaniu albo zawieszaniu emerytur i rentlimit przychodu, powyżej którego świadczenie emerytalno-rentowe ulega zawieszeniu, wynosi 11 020,40 zł (które stanowi równowartość 130% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia ogłoszonego za IV kwartał 2024 r.). Od 1 czerwca 2025 r. natomiast – zgodnie z informacją przekazaną przez regionalnego rzecznika prasowy ZUS województwa podlaskiego, Katarzynę Krupicką (ponieważ komunikat ZUS w sprawie kwot przychodu odpowiadających 70 % i 130 % przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia ogłoszonego za I kwartał 2025 r. stosowanych przy zmniejszaniu albo zawieszaniu emerytur i ren – nie został jeszcze podany do publicznej wiadomości) – limit przychodu, powyżej którego świadczenie emerytalno-rentowe ulegać będzie zawieszeniu, wynosić będzie 11 651,00 zł.

Jaki jest limit dorabiania, którego przekroczenie skutkuje zmniejszeniem kwoty wypłacanej emerytury lub renty? [nowa kwota od 1 czerwca 2025 r.]

Kwota wypłacanej emerytury, renty z tytułu niezdolności do pracy oraz renty rodzinnej (jeżeli jest do niej uprawniona tylko jedna osoba), ulega natomiast zmniejszeniu (z wyłączeniem ww. wyjątków od powyższej zasady), w razie osiągania przychodu w kwocie przekraczającej 70% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia za kwartał kalendarzowy, ostatnio ogłoszonego przez Prezesa GUS, nie wyżej jednak niż 130% tej kwoty.

Ww. kwota przychodu – podobnie jak limit przychodu, powyżej którego prawo do świadczenia emerytalno-rentowego ulega zawieszeniu – ogłaszana jest w każdym kwartale w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski” przez Prezesa ZUS, w terminie do 14 dnia roboczego drugiego miesiąca każdego kwartału kalendarzowego, a ponadto – dla całego mijającego roku kalendarzowego – w terminie do 14 roboczego dnia listopada.

Aktualnie, tj. od 1 marca 2025 r. – zgodnie z ww. komunikatem Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 14 lutego 2025 r. limit przychodu, powyżej którego świadczenie emerytalno-rentowe ulega zmniejszeniu, wynosi 5 934,10 zł (które stanowi równowartość 70% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia ogłoszonego za IV kwartał 2024 r.). Od 1 czerwca 2025 r. natomiast – zgodnie z informacją przekazaną przez regionalnego rzecznika prasowy ZUS województwa podlaskiego, Katarzynę Krupicką (ponieważ komunikat ZUS w sprawie kwot przychodu odpowiadających 70 % i 130 % przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia ogłoszonego za I kwartał 2025 r. stosowanych przy zmniejszaniu albo zawieszaniu emerytur i ren – nie został jeszcze podany do publicznej wiadomości) – limit przychodu, powyżej którego świadczenie emerytalno-rentowe ulegać będzie zmniejszeniu, wynosić będzie 6 273,60 zł.

Jeżeli zatem, wysokość przychodu osiąganego przez emeryta lub rencistę nie przekracza 70% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia – świadczenie emerytalno-rentowe wypłacane jest w pełnej wysokości.

W przypadku, gdy osiągany przychód przekracza natomiast ww. limit 70% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia – świadczenie emerytalno-rentowe zmniejszane jest o kwotę stanowiącą różnicę pomiędzy osiąganym przychodem, a tzw. niższą kwotą graniczną przychodu, którą stanowi ww. limit przychodów (tj. ogłoszona przez GUS kwota stanowiąca równowartość 70% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia). Jeżeli jednak, wyliczona w ten sposób kwota jest wyższa niż tzw. kwota maksymalnego zmniejszania – to świadczenie emerytalno-rentowe obniżane jest o odpowiednią kwotę maksymalnego zmniejszenia. Kwoty te, ustalane są każdorazowo przy waloryzacjach emerytur i rent i aktualnie (tj. od 1 marca 2025 r.) wynoszą:

  • 939,61 zł – dla emerytury oraz renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy,
  • 704,75 zł – dla renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy i odpowiednio
  • 798,72 zł – dla renty rodzinnej, do której uprawniona jest tylko jedna osoba.

Czy kwoty maksymalnego zmniejszenia znajdą zastosowanie również w odniesieniu do renty wdowiej?

Kwoty maksymalnego zmniejszenia emerytury lub renty z tytułu niezdolności do pracy, wypłacanej w 15% (w okresie od 1 lipca 2025 r. do 31 grudnia 2026 r.), a następnie – w 25% (w okresie od 1 stycznia 2027 r.) w ramach tzw. renty wdowiej, która została wprowadzona ustawą z dnia 26 lipca 2024 r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw (o którą można wnioskować od 1 stycznia br., a która będzie wypłacana od 1 lipca 2025 r.) – wynosić będą 15% kwot maksymalnego zmniejszenia, o których była mowa powyżej, czyli odpowiednio:

  • 140,94 zł (tj. 15% z 939,61 zł) – w przypadku wypłacanej w ramach renty wdowiej 15% emerytury lub renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy i
  • 105,71 zł (tj. 15% z 704,75 zł) – w przypadku wypłacanej w ramach renty wdowiej 15% renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy.

Należy przy tym mieć na względzie, że od 1 marca 2026 r. kwoty maksymalnego zmniejszenia ulegną odpowiedniemu zwiększeniu wraz z coroczną waloryzacją emerytur i rent. Od 1 stycznia 2027 r. natomiast – będzie to 25% kwot maksymalnego zmniejszenia, w wysokości w jakiej zostaną ustalone po waloryzacji, która będzie miała miejsce 1 marca 2026 r.

Czy emeryt i odpowiednio – rencista jest zobowiązany do powiadomienia ZUS o dorabianiu do emerytury lub renty oraz o łącznej wysokości przychodu?

O podjęciu pracy zarobkowej – emeryt, jak i rencista, ma obowiązek niezwłocznie powiadomić ZUS. W tym celu – powinien skorzystać z formularza EROP, którego wzór można pobrać poniżej:

Formularza EROP - Oświadczenie o osiąganiu przychodu

Zgodnie z instrukcją zawartą w ww. formularzu – powinny go wypełnić osoby uprawnione do:

  • wcześniejszej emerytury,
  • emerytury pomostowej,
  • nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego,
  • renty z tytułu niezdolności do pracy,
  • renty rodzinnej,
  • renty socjalnej,

które podejmują pracę zarobkową, podlegającą obowiązkowi ubezpieczeń społecznych, pracę w służbach mundurowych (np. w Policji) albo pracę lub działalność za granicą i w związku z tym muszą złożyć oświadczenie o osiąganiu przychodu. Za pomocą tego formularza – zobowiązane osoby, mogą również poinformować ZUS o zamiarze osiągania przychodu w innej wysokości niż ta, o której poinformowały w ramach poprzednio złożonego oświadczenia.

Powyższe zawiadomienie, potwierdza zakład pracy, informując ZUS o wysokości ustalonego wynagrodzenia. Obowiązek ten, nie dotyczy jednak:

  • emerytów, którzy osiągnęli powszechny wiek emerytalny i – co do zasady – mogą zarabiać bez ograniczeń,
  • osób, które mają prawo do renty inwalidy wojennego z tytułu pobytu w obozie albo w miejscach odosobnienia lub renty rodzinnej po tych inwalidach, jak również
  • osób, które mają prawo do renty inwalidy wojskowego w związku z odbywaniem czynnej służby wojskowej lub renty rodzinnej po żołnierzu, którego śmierć miała związek z tą służbą.

Jeżeli z powyższego oświadczenia, będzie wynikało, że zamiarem emeryta lub odpowiednio – rencisty, jest osiąganie przychodu, który:

  • powoduje zmniejszenie świadczeń emerytalno-rentowych (w związku z przekroczeniem obowiązującego limitu przychodów) – ZUS wyda decyzję o zmniejszeniu wysokości świadczenia, a jeżeli, że
  • powoduje zawieszenie świadczeń (w związku z przekroczeniem obowiązującego limitu przychodów) – decyzję o zawieszeniu wypłaty świadczenia.

Ponadto, co roku – do końca lutego – emeryt, jak i rencista (z wyłączeniem ww. wyjątków), ma obowiązek dostarczyć do ZUS zaświadczenie o łącznej wysokości przychodu za ubiegły rok kalendarzowy. Na jego podstawie, ZUS ustala, czy w minionym roku, świadczenie emerytalno-rentowe wypłacane było w prawidłowej wysokości. Jeżeli okaże się, że emerytura lub renta została wypłacona w kwotach wyższych, niż należne, w związku z uzyskiwaniem przez emeryta lub rencistę przychodu przekraczającego obowiązujące limity – ZUS zażąda zwrotu nienależnie pobranych świadczeń. W tym przypadku – istotne znaczenie będzie miało to, czy emeryt lub rencista powiadomił ZUS o swoich przychodach i ich wysokości:

  • jeżeli tak – ZUS zażąda zwrotu nienależnie pobranych świadczeń tylko za ostatni rok,
  • a jeżeli nie – aż za 3 lata wstecz.

Podstawa prawna:

  • Ustawa z dnia 17.12.1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 1631 z późn. zm.)
  • Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 22.07.1992 r. w sprawie szczegółowych zasad zawieszania lub zmniejszania emerytury lub renty (Dz.U. z 1992 r., nr 58, poz. 290 z późn. zm.)
Infor.pl
Hiszpania na topie, ale Polacy kupują mieszkania także w innych krajach południowej Europy
18 maja 2025

W całym 2024 roku serwisy Morizon.pl i Gratka.pl odnotowały blisko 70 tysięcy zapytań dotyczących ofert sprzedaży mieszkań i domów w Hiszpanii, Bułgarii, Grecji, Portugalii, Włoszech i Chorwacji, a tylko w kwietniu 2025 roku było ich ponad 7 tysięcy.

Zabronią nam budowy domów na własnej działce? Wszystko przez zmianę przepisów
18 maja 2025

Czy to możliwe, że tysiące działek stracą charakter budowlany? Boją się tego ich właściciele. Skąd te obawy? Chodzi o decyzje o warunkach zabudowy, które tylko do końca tego roku będą wydawane bezterminowo. Od stycznia 2026 roku okres ich ważności wyniesie pięć lat. Ta zmiana przepisów powoduje, że na samorządy spadła lawina wniosków o tak zwane wuzetki.

Jedzenie z dostawą do domu ma coraz więcej zwolenników. Co hitem tegorocznych zamówień
18 maja 2025

Sushi na romantyczną kolację, pączki do kawy. Tak zamawiali Polacy z dowozem na początku 2025 roku. Popyt na jedzenie z dostawą do domu rośnie także dlatego, że zmieniają się obyczaje - teraz wyjątkowe okazje celebrujemy właśnie w domu.

Jak szybko wypłacić pieniądze z konta zmarłego bez postępowania spadkowego. To może być prawie 200 tys. złotych. Da się to zrobić w prosty sposób
18 maja 2025

Jak nie przysporzyć bliskim finansowych kłopotów po własnej śmierci? Niektórzy już za życia wykazują się dużą zapobiegliwością. Nie tylko stawiają sobie nagrobki, ale także wydają dyspozycje dotyczące bankowego konta, dzięki czemu, bez postępowania spadkowego, rodzina zyskuje szybki dostęp do dużej sumy pieniędzy. Nie wszyscy o takiej możliwości wiedzą. Jak to zrobić?

Czy 18.05.2025 r. to niedziela handlowa, handel bez zakazu, zakupy w Lidlu i Biedronce, w galeriach, wszystkie sklepy otwarte czy tylko Żabka
18 maja 2025

Trzeba pilnie uzupełnić zapasy w lodówce i w spiżarni, pierwsze od dawna pytanie: czy dziś jest niedziela handlowa lub obowiązuje zakaz handlu w niedzielę. To kwestia decydująca: można na zakupy wybrać się do galerii handlowej, Lidla, Biedronki lub sklepu innej sieci dyskontowej albo nie ma co wybierać, bo możliwa jest tylko Żabka.

Inauguracja pontyfikatu Leona XIV [Transmisja na żywo]
18 maja 2025

W niedzielę 18 maja nastąpi uroczysta inauguracja pontyfikatu Leona XIV. O godz. 10:00 w Bazylice Świętego Piotra i na Placu przed nią Papież Leon XIV oficjalnie rozpocznie swoją posługę jako następca Świętego Piotra, i pasterz Kościoła katolickiego. Na Papieża zostaną nałożone m.in. paliusz i Pierścień Rybaka.

Nie musisz rezygnować z dotychczasowej pracy, żeby jednocześnie otrzymywać emeryturę! Jest na to legalny sposób, o którym nie powie Ci „głośno” ZUS
18 maja 2025

Kontynuowanie zatrudnienia u dotychczasowego pracodawcy (u którego wykonywano pracę bezpośrednio przed dniem nabycia prawa do emerytury) – powoduje zawieszenie tej emerytury, nawet w odniesieniu do osób, które osiągnęły już powszechny wiek emerytalny (czyli – 60 lat w przypadku kobiet i 65 lat w przypadku mężczyzn). Istnieje jednak bardzo prosty sposób na obejście przepisów, który pozwala na kontynuowanie dotychczasowej pracy i jednoczesne pobieranie świadczenia emerytalnego. Dzięki niemu – emeryci nie muszą wybierać pomiędzy dalszym pozostawaniem w stosunku zatrudniania i otrzymywaniem wynagrodzenia, a zrezygnowaniem z pracy i uzyskiwaniem wyłącznie emerytury.

ZUS daje na to czas tylko do 20 maja. Wielu Polaków jeszcze nie złożyło tych ważnych dokumentów
17 maja 2025

Jeszcze tylko kilka dni na rozliczenie rocznej składki zdrowotnej mają przedsiębiorcy, którzy rozliczają się z fiskusem podatkiem liniowym, skalą podatkową lub ryczałtem ewidencjonowanym, przypomina ZUS. Formalności należy dopełnić w dokumencie za kwiecień.

Od 1 września 2025 r. nowy zakaz w usługach. Szczególnie ucierpią kobiety i pracownicy pracujący w tej branży
16 maja 2025

Od 1 września 2025 r. będzie nowy zakaz dla przedsiębiorców, co wpłynie znacznie na branże usług i sytuacje pracowników. Zmiany będą też wpływały na klientów salonów, szczególnie kobiety! Chodzi o konieczność wdrożenia do polskiego porządku prawnego przepisów rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1223/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. dotyczące produktów kosmetycznych (Dz.U.UE.L.2009.342.59) i jego załączników. Sanepid już alarmuje, że przedsiębiorcy powinni się przygotować na zmianę.

Wybory na Prezydenta RP [RELACJA NA ŻYWO]
18 maja 2025

Dziś w godzinach 7:00-20:00 odbędzie się głosowanie na Prezydenta RP.

pokaż więcej
Proszę czekać...