Kto może uzyskać orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności i na jak długo? Z jakiego rodzaju uprawnieniami wiąże się taki dokument? Jakie są stawki najważniejszych świadczeń w 2026 roku? Czy możliwa jest podwyżka zasiłków w roku 2027? Rozwiewamy wątpliwości.
- Stopień umiarkowany - orzeczenie okresowe czy na stałe?
- Co daje orzeczenie o niepełnosprawności w stopniu umiarkowanym?
- Co dla pracownika z umiarkowanym stopniem niepełnosprawności?
- Umiarkowany stopień niepełnosprawności a PFRON
- Co się należy z MOPS-u przy stopniu umiarkowanym?
- Czy przy stopniu umiarkowanym przysługuje zasiłek pielęgnacyjny?
- Czy w 2027 r. będzie podwyżka zasiłku pielęgnacyjnego?
- Umiarkowany stopień niepełnosprawności a świadczenie wspierające w 2026 roku
- Umiarkowany stopień niepełnosprawności [FAQ]
Stopień umiarkowany - orzeczenie okresowe czy na stałe?
Zgodnie z ustawą o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, wyróżniamy trzy stopnie niepełnosprawności: znaczny, umiarkowany i stały.
Do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności zaliczamy osobę z naruszoną sprawnością organizmu, niezdolną do pracy albo zdolną do pracy jedynie w warunkach pracy chronionej lub wymagającą czasowej albo częściowej pomocy innych osób w celu pełnienia ról społecznych.
Orzeczenie wydaje powiatowy zespół do spraw orzekania o niepełnosprawności (PZON), a w drugiej instancji wojewódzki zespół do spraw orzekania o niepełnosprawności (WZON). Od orzeczenia wojewódzkiego zespołu służy odwołanie do sądu pracy i ubezpieczeń społecznych.
Stopień niepełnosprawności orzeka się na czas określony lub na stałe.W każdym przypadku wydanie orzeczenia na stałe jest możliwe wtedy, gdy według wiedzy medycznej stan zdrowia nie rokuje poprawy.
Jeżeli u osoby z niepełnosprawnością potwierdzono zespół Downa albo rzadką chorobę genetyczną o jednorodnym i niezmiennym przebiegu, to orzeczenie powinno zostać wydane na okres nie krótszy niż 7 lat. Wykaz takich 208 chorób genetycznych znajdziemy w załączniku do rozporządzenia w sprawie orzekania o niepełnosprawności.
Co daje orzeczenie o niepełnosprawności w stopniu umiarkowanym?
Warto pamiętać, iż ostateczne i prawomocne orzeczenie stanowi podstawę do wydania legitymacji dokumentującej niepełnosprawność. Stopień oraz symbol przyczyny niepełnosprawności w legitymacji wpisuje się na wniosek osoby z niepełnosprawnością. Legitymacja w codziennym życiu uławia korzystanie z różnorodnych ulg np. w komunikacji miejskiej i publicznej.
Orzeczenie zawiera kilka ważnych elementów m.in. wskazania czy symbol przyczyny niepełnosprawności, od których zależy zakres dostępnych ulg czy świadczeń np. korzystania z terapii zajęciowej czy specjalistycznych szkoleń.
Co dla pracownika z umiarkowanym stopniem niepełnosprawności?
Pamiętajmy, iż zaliczenie do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności nie wyklucza możliwości zatrudnienia tej osoby u pracodawcy niezapewniającego warunków pracy chronionej, w przypadkach:
• przystosowania przez pracodawcę stanowiska pracy do potrzeb osoby niepełnosprawnej;
• wykonywania pracy zdalnej.
Co istotne, pracownik niepełnosprawny w stopniu umiarkowanym ma zagwarantowanych przepisami kilka ważnych przywilejów takich jak m.in.:
• czas pracy nieprzekraczający 7 godzin na dobę i 35 godzin tygodniowo;
• prawo do dodatkowych 10 dni urlopu w ciągu roku kalendarzowego;
• zwolnienie od pracy w celu uczestniczenia w turnusie rehabilitacyjnym.
Umiarkowany stopień niepełnosprawności a PFRON
Jedną z najważniejszych form wsparcia osób z niepełnosprawnościami jest dofinansowanie wynagrodzeń, jakie Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (PFRON) wypłaca pracodawcom. W 2026 r. dopłata do pensji pracownika z umiarkowanym stopniem niepełnosprawności wynosi maksymalnie 1 550 zł. W przypadku pracownika ze schorzeniami szczególnymi (osoby: z orzeczonymi chorobami psychicznymi, upośledzeniem umysłowym, całościowymi zaburzeniami rozwojowymi, epilepsją, niewidome) dofinansowanie zwiększa się o 1 035 zł (dla pracowników z umiarkowanym stopniem niepełnosprawności będzie to w sumie do 2 585 zł miesięcznie).
Osoby z umiarkowanym stopniem niepełnosprawności, które spełniają określone progi dochodowe mogą ubiegać się też przykładowo o dofinansowanie do turnusu rehabilitacyjnego.
Od czerwca do sierpnia 2026 r. maksymalne dofinansowanie z PFRON do turnusu rehabilitacyjnego wynosi 2 581 zł dla osoby z umiarkowanym stopniem niepełnosprawności. Ponadto osoby z umiarkowanym stopniem niepełnosprawności mogą ubiegać się o dofinansowanie do pobytu opiekuna (nawet 1 912 zł.). Ważnym warunkiem jest próg dochodowy, który wynosi 4 781,44 zł dla osoby w rodzinie i 6 215,87 dla osoby samotnej. W przypadku przekroczenia dochodu stosuje się mechanizm „złotówka za złotówkę”.
Z kolei dla osób bezrobotnych przewidziano dotację na rozpoczęcie działalności gospodarczej czy refundację składek ZUS.
Wysokość takiej dotacji zależy od tego na jak długo osoba z niepełnosprawnością zobowiąże się do prowadzenia działalności. i od wysokości przeciętnego wynagrodzenia. Gdy okres ten wynosi co najmniej 12 miesięcy, wysokość dotacji będzie nie wyższa niż sześciokrotność przeciętnego wynagrodzenia (za czerwiec, lipiec, sierpień 2026 r. jest to kwota 57 377,28 zł. W przypadku zobowiązania przez okres co najmniej 24 miesięcy – wysokość dotacji będzie wynosiła od sześciokrotności do piętnastokrotności przeciętnego wynagrodzenia (aktualnie jest to zatem maksymalnie 143 443,20 zł).
Warto też śledzić dostępne programy w swoim lokalnym Powiatowym Centrum Pomocy Rodzinie (PCPR). Informację o aktualnych stażach i programach można też uzyskać w urzędach pracy.
Co się należy z MOPS-u przy stopniu umiarkowanym?
Uzyskanie świadczeń z pomocy społecznej uzależnione jest nie tylko od posiadanego stopnia niepełnosprawności, ale też od spełniania innych kryteriów. Przykładowo, dla zasiłku pielęgnacyjnego ważny jest moment powstania niepełnosprawności, a do otrzymania zasiłku stałego, okresowego czy celowego – spełnianie kryteriów dochodowych.
Aktualnie prowadzone są prace nad wprowadzeniem corocznej waloryzacji progów dochodowych. W tym jednak momencie nadal obowiązują dotychczasowe przepisy.
Zgodnie z nimi w 2026 r. kryteria dochodowe wynoszą 1010 zł dla osoby samotnej i 823 zł dla osoby w rodzinie. Od wyżej wymienionych progów zależą takie świadczenia jak:
• zasiłek stały (maksymalnie 1209 zł);
• zasiłek okresowy;
• zasiłek celowy.
Warto pamiętać i w ośrodkach pomocy społecznej świadczone są również usługi opiekuńcze (w tym specjalistyczne), bezpłatne poradnictwo prawne i psychologiczne. Ich zakres zależy od konkretnej gminy.
Czy przy stopniu umiarkowanym przysługuje zasiłek pielęgnacyjny?
Próg dochodowy nie jest wymagany dla zasiłku pielęgnacyjnego. Dla stopnia umiarkowanego ważne jest, by niepełnosprawność powstała w wieku do ukończenia 21. roku życia. W tym roku nie powinna zmienić się wysokość zasiłku pielęgnacyjnego, który wynosi 215,84 zł miesięcznie.
Czy w 2027 r. będzie podwyżka zasiłku pielęgnacyjnego?
Nie wiemy jeszcze czy w przyszłym roku wzrośnie kwota zasiłku pielęgnacyjnego. Z pewnością na rok 2027 przypada ustawowa weryfikacja kwoty tego świadczenia. Nie oznacza ona jednak obowiązkowej podwyżki. Ostateczną decyzję podejmie w tym zakresie Rada Ministrów.
Umiarkowany stopień niepełnosprawności a świadczenie wspierające w 2026 roku
Przepisy nie określają konkretnie, które stopnie niepełnosprawności uprawniają do otrzymania świadczenia wspierającego. Samo posiadanie orzeczenia dopiero rozpoczyna procedurę uzyskania takiej pomocy. Istotnym warunkiem jest tu uzyskanie decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia. Dobrą wiadomością dla osób z umiarkowanym stopniem niepełnosprawności jest obniżenie wymaganej punktacji począwszy od 2026 roku.
Od 1 stycznia 2026 roku świadczenie wspierające z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych przysługuje również osobom, które w decyzji WZON ustalającej poziom potrzeby wsparcia mają od 70 do 76 punktów. Dotychczas taki próg obowiązywał tylko wyjątkowo w określonych przypadkach. W przypadku otrzymania od WZON 70 punktów można liczyć na świadczenie w wysokości 792 zł (kwota od marca 2026 roku), czyli 40 procent renty socjalnej. Po ostatniej waloryzacji najwyższe świadczenie wspierające wynosi 4353 zł.
Umiarkowany stopień niepełnosprawności [FAQ]
Czy osoba z umiarkowanym stopniem niepełnosprawności ma prawo do karty parkingowej?
Osoba niepełnosprawna w stopniu umiarkowanym, która ma znacznie ograniczone możliwości samodzielnego poruszania się, ma prawo do otrzymania karty parkingowej. Jednak w jej przypadku orzeczenie poza odpowiednim wskazaniem musi też zawierać mieć jeden z symboli, który oznacza przyczynę niepełnosprawności: 04-O (choroby narządu wzroku); 05-R (upośledzenie narządu ruchu); 10-N (choroba neurologiczna); 07-S (choroby układu oddechowego i krążenia).
Czy osoba z umiarkowanym stopniem niepełnosprawności ma prawo do ulgi rehabilitacyjnej?
Osoba z umiarkowanym stopniem niepełnosprawności może skorzystać z ulgi rehabilitacyjnej, jeżeli poniosła wydatki na rehabilitację lub wydatki związane z ułatwieniem wykonywania czynności życiowych wymienione w przepisach ustawy o PIT.
Czy dziecko może mieć orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności?
Dzieciom do ukończenia 16. roku życia wydaje się orzeczenie o niepełnosprawności (bez stopnia). Dopiero starsze dziecko może otrzymać orzeczenie o stopniu niepełnosprawności.
Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (j. t. Dz. U. z 2025 r., poz. 913; ost. zm. Dz. U. z 2025 r., poz. 1746)